İbn Ebî Hâtim’in Bazı Ravilerin Tefrîk’i Bağlamında Buhârî’ye Yönelik Tenkidleri

Süleyman DOĞANAY

Makale detayları

İbn Ebî Hâtim’in Bazı Ravilerin Tefrîk’i Bağlamında Buhârî’ye Yönelik Tenkidleri

Yazarlar:

Süleyman DOĞANAY

Yayıncı:

Erciyes University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bilimname 2017 Vol.2017 Issue 33, pp.7-34

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898962

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-5860

pISSN:

1304-1878

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


İbn Ebî Hâtim er-Râzî (ö.327/938) hicrî dördüncü
asrın önemli münekkidlerinden biridir. Onun el-Cerh ve’t-ta’dil isimli
kitabı, zamanımıza kadar ulaşmış en geniş rical eserleri arasındadır. Eser, İbn
Ebî Hâtim dönemine kadar yaşamış ravilerin tenkidine ilaveten, daha önceki
hadis imamlarından nakledilen ravilere ilişkin bilgilerin eleştirisini de
ihtiva etmektedir. 

el-Cerh
ve’t-ta’dîl’de, bazı râvîler
hakkında hata ettiği gerekçesiyle tenkid edilen hadis âlimlerinden biri İmam
Buhârî’dir (ö.256/870). İbn Ebî Hâtim, Buhârî’nin et-Târîhu’l-kebîr’de
ravilerle ilgili zikrettiği bilgiler hakkındaki tenkidlerini Beyânu hatai
Muhammed b. İsmâîl el-Buhârî fî Târîhihi isimli müstakil bir kitapta
toplamıştır. Bu kitabın muhtevası makale hacmini aşacağı için incelememizin
dışında tutulmuştur. İncelememiz, el-Cerh ve’t-ta’dîl’deki bazı Buhârî
tenkidleriyle sınırlıdır. 

İbn Ebî Hâtim’in Buhârî’ye yönelik tenkidlerinin
önemli bir kısmı, tefrik hakkındadır. Tefrîk, bir kişinin isim,
künye veya lakabı hatalı ve yanlış olarak farklı şekillerde telaffuz edildiği
için, bu farklı lafızların birden fazla kişiye işaret ettiğini zannetmektir.
Tefrîk sonucunda, olmayan şahıslar ihdas edilmekte, bu da rivayetlerin senedinde
inkıta’a sebep olmaktadır. 

Makalede, İbn Ebî Hâtim’in el-Cerh ve’t-ta’dîl’de
Buhârî’ye tefrik bağlamında yönelttiği bazı tenkidler karşılaştırmalı
olarak incelenmektedir. Öncelikle İbn Ebî Hâtim’in Buhârî’ye yönelik tenkidleri
hakkında yapılan yorumlar nakledilmiş; daha sonra, İbn Ebî Hâtim’in bazı
raviler bağlamında Buhârî’ye ilişkin söz konusu tenkidleri, her iki âlimin adı
geçen kitaplarından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

.

Makale detayları

İbn Ebî Hâtim’in Bazı Ravilerin Tefrîk’i Bağlamında Buhârî’ye Yönelik Tenkidleri

Yazarlar: Süleyman DOĞANAY

Yayıncı: Erciyes University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Bilimname 2017 Vol.2017 Issue 33, pp.7-34

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000898962

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2148-5860

pISSN: 1304-1878

İbn Ebî Hâtim er-Râzî

Buhârî

el-Cerh ve’t-ta’dîl

et-Târîhu’l-kebîr

Tefrîk

Sayı

Yazarlar:

Süleyman DOĞANAY

Yayıncı:

Erciyes University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bilimname 2017 Vol.2017 Issue 33, pp.7-34

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898962

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-5860

pISSN:

1304-1878