Tire'de Lutfi Paşa Camii ve Vakfı

Mehmet Akif ERDOĞRU

Makale detayları

Tire'de Lutfi Paşa Camii ve Vakfı

Yazarlar:

Mehmet Akif ERDOĞRU

Yayıncı:

T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Vakıflar Dergisi 2021 Issue 56, pp.9-19

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000678455

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6796

pISSN:

1011-7474

Özet:

 


Lutfi Pasha, an Ottoman statesman and one of the grand viziers of Suleiman the Magnificent, constructed a Friday mosque in the center of Tire, capital of Aydın sub-province of Anatolia, in 1544, after his dismissal from the post of the grand vizier. He was probably of Albanian origin and made many reforms concerning the postal network, corruption, miners, navy and butchers. He also was a reformist scholar and studied Islamic theology, history, verse, and ethics. He was a generous benefactor of Islamic waqfs both in Dimetoka (now: Didymóteikhon in Greece) and in Tire. He died in Dimetoka in 1563. As of yet, his biography is incomplete.


.

 


Osmanlı devlet adamı ve Kanuni Sultan Süleyman’ın vezirlerinden Lutfi Paşa (ölümü: 1563), veziriazamlıktan azledildikten sonra, 1544 yılında Batı Anadolu’da Aydın sancağının merkezi olan Tire şehrinde bir cami inşa ettirmiştir. Muhtemelen Arnavut kökenli bir devşirme olan Lutfi Paşa, Devlet idaresinde iken, menzilhâne şebekesi, kasapların durumu, irtişa ve madencilerle ilgili birçok ıslahat gerçekleştirdi. İlahiyat, ahlak, tarih ve şiir alanlarında eserler yazdı. Hem Dimetoka hem de Tire’de vakıflar kuran cömert bir hayırseverdi. Neticede 1563’te Dimetoka’da vefat etti. Onun biyografisi henüz tam olarak ortaya çıkarılamamıştır.

 Bu makalede, Lutfi Paşa’nın Tire’de yaptırdığı camiin Şubat 1544 tarihli bir kısmı Arapça bir kısmı da Türkçe yazılmış olan vakfiyesi değerlendirilmiştir. Söz konusu vakfiyede, Lutfi Paşa’nın Kanuni Sultan Süleyman devrinde Tire’de vali iken, burada bir cami ve medrese yaptırdığı yazılıdır. Paşa vakıf kurarak, Tire’yi su kanalları, bahçeler, hamamlar, hanlar ile imar etmiştir. Paşa, ölümünden sonra Allah’tan sevap kazanacağını düşünerek bu eserleri yaptırmıştır. Gerçekten de vakıf kurma yoluyla, Tire ve çevresini ticari olarak geliştirmiştir. O, cami, medrese, mutfak, şadırvan, suyolları, sofa ve diğer ticari binalar yaptırmıştır. Başka Osmanlı arşiv belgelerinden de anlaşıldığı kadarıyla, paşa, Kanuni Sultan Süleyman devrinin en zengin Osmanlı devlet adamları arasında yer alır. Onun kurduğu vakfın ticari faaliyetleri, on altıncı yüzyıl ortalarında Batı Anadolu şehirlerinin ticari hacmini doğrudan etkilemiş görünmektedir.

.

Makale detayları

Tire'de Lutfi Paşa Camii ve Vakfı

Yazarlar: Mehmet Akif ERDOĞRU

Yayıncı: T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Vakıflar Dergisi 2021 Issue 56, pp.9-19

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000678455

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6796

pISSN: 1011-7474

Sayı

Yazarlar:

Mehmet Akif ERDOĞRU

Yayıncı:

T.C. Vakıflar Genel Müdürlüğü

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Vakıflar Dergisi 2021 Issue 56, pp.9-19

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000678455

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6796

pISSN:

1011-7474