İNGİLİZ VE AMERİKAN MİSYONERLERİNİN ERMENİ SORUNUNUN ORTAYA  ÇIKIŞINDAKİ ROLÜ  (1810-1878)

Mehmet Sait DİLEK

Makale detayları

İNGİLİZ VE AMERİKAN MİSYONERLERİNİN ERMENİ SORUNUNUN ORTAYA ÇIKIŞINDAKİ ROLÜ (1810-1878)

Yazarlar:

Mehmet Sait DİLEK

Yayıncı:

Terazi Yayıncılık

Dergi:

Ermeni Araştırmaları 2012 Issue 43, pp.89-112

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000412596

eISSN:

2687-3214

pISSN:

1303-068X

Özet:

 

As from the early XIX century, English and American missionaryorganizations started their activities in the Ottoman Empire in order tospread the Protestantism. Especially the ABCFM that was establishedwithin this structure in Boston was performing the most remarkable workson the Ottoman territories, in terms of both participation and extensity.Even though the working conditions of missionaries became more convenienttogether with the declarations of the Rescript of Gulhane and Rescript ofReform, the attitude of Eastern Churches disturbed the Protestant missionaryorganizations. In this context, American missionaries requested help from theEnglish Government for the solution of their problems. Since Englandresponded positively to this request in line with their own benefits, a processthat developed in favor of Protestant organizations started to be experienced In the late XIX. century, United States of America also needed to follow the
  missionary activities more closely. Such that the US Department of State
  adopted the method of gunboat diplomacy, and apparently took the American
  missionaries under preservation. This condition not only embodied gradually
  the missionary-minority relation that was intertwined and had an interest
  association, but also enabled the Armenian incidents to become an
  international problem. Giving information about the foundation and
  development processes of Protestant missionary organizations, this study will
  assess the attitudes of English and American foreign policy actors towards this
  subject.

 

XIX. yüzyılın başlarından itibaren İngiliz ve Amerikan misyonerörgütleri Protestanlığı yaymak amacıyla Osmanlı Devleti’nde faaliyetlerebaşlamışlardı. Bu yapı içinde özellikle Boston’da kurulan ABCFM, Osmanlıtopraklarında hem katılım ve hem de yaygınlık açısından en kayda değerçalışmaları gerçekleştirmekteydi. Tanzimat ve Islahat Fermanlarınınilanıyla birlikte misyonerlerin çalışma şartları daha elverişli hale gelmişsede Şark Kiliselerinin tavrı, Protestan misyoner örgütlerini yeterince rahatsızetmişti. Bu kapsamda Amerikan misyonerleri yaşadıkları sorunlarınçözülmesi amacıyla İngiliz Hükümeti’nden yardım talebinde bulunmuşlardı.İngiltere, kendi menfaatleri doğrultusunda bu isteğe olumlu cevapverdiğinden Protestan teşkilatlarının lehine gelişen bir süreç yaşanmayabaşlamıştı. XIX. yüzyılın sonlarına doğru Amerika Birleşik Devletleri demisyonerlik çalışmalarını daha yakından takip etme gereği duymuştu. Öyleki ABD Dışişleri Bakanlığı, gambot diplomasisi metodunu benimseyerekAmerikan misyonerlerini koruması altına aldığını iyice hissettirdi. Budurum birbiriyle iç içe geçmiş ve menfaat birliktelikleri olan misyonerazınlık ilişkisini giderek somutlaştırdığı gibi Ermeni olaylarınınuluslararası bir sorun haline dönüşmesini de kolaylaştırmıştı. Bu makaledeProtestan misyoner teşkilatlarının kuruluş ve gelişim süreçleri hakkındabilgi verilerek İngiliz ve Amerikan dış politika aktörlerinin bu konudakitavırları değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

Makale detayları

İNGİLİZ VE AMERİKAN MİSYONERLERİNİN ERMENİ SORUNUNUN ORTAYA ÇIKIŞINDAKİ ROLÜ (1810-1878)

Yazarlar: Mehmet Sait DİLEK

Yayıncı: Terazi Yayıncılık

Dergi: Ermeni Araştırmaları 2012 Issue 43, pp.89-112

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000412596

eISSN: 2687-3214

pISSN: 1303-068X

Sayı

Yazarlar:

Mehmet Sait DİLEK

Yayıncı:

Terazi Yayıncılık

Dergi:

Ermeni Araştırmaları 2012 Issue 43, pp.89-112

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000412596

eISSN:

2687-3214

pISSN:

1303-068X