Sünnî-Şiî Tezleri Arasında Bir Kur'an Tarihi Okuması -"Şehristânî Örneği"-*

Ömer Dinç

Makale detayları

Sünnî-Şiî Tezleri Arasında Bir Kur'an Tarihi Okuması -"Şehristânî Örneği"-*

Yazarlar:

Ömer Dinç

Yayıncı:

Istanbul Sabahattin Zaim University

Dergi:

Usul İslam Araştırmaları 2014 Vol.22 Issue 22, pp.25-42

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000671736

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-8279

pISSN:

1305-2632

Özet:

 

Bu çalışma, ismi genellikle kelam özellikle de mezhepler tarihi alanında öne çıkmakla birlikte Mefâtîhu’l-Esrâr ve Mesâbîhu’l-Ebrâr başlıklı eseriyle tefsir alanında da adından söz ettirmeyi başarmış olan Ebü’l-Feth eş-Şehristânî’nin (ö. 548/1153) Mefâtîhu’l-Furkân başlıklı tefsir mukaddimesinin “Zikru Keyfiyeti Cem’i’l-Kurân” alt başlığında yer alan bilgilerden hareketle onun Kur’an tarihine ilişkin değerlendirmelerinin tespitini ve bu değerlendirmelerin ne gibi bir Kur’an tarihi tasavvuruna işaret ettiğini ele almayı amaçlamaktadır. Şehristânî’nin Kur’an tarihi bağlamında zikrettiği görüşlerin bir taraftan klasik Sünni Kur’an tarihi tasavvuru ile örtüşürken, diğer taraftan bu tasavvurdan ayrıştığı, dahası kimi yönlerden şiî tasavvurla paralellik arzettiği görülmektedir. Bir başka ifadeyle Şehristânî’nin Kur’an tarihi telakkisi Sünni-Şiî telakkileri arasında salınmaktadır. Nitekim Şehristânî, bu yöndeki görüşlerini, bir taraftan klasik sünnî kaynaklarda yer alan bilgilerle temellendirmeye çalışırken, diğer taraftan şiî telakkilere de yaslanmaktadır. Özellikle Kur’an’dan Ehl-i Beyt’e dair ayetlerin çıkarıldığı, Kur’an’ın mushaf haline getirilmesinde genelde Ehl-i Beyt’e özelde ise Hz. Ali’ye (ra.) haksızlık yapıldığı, Kur’an’ın asıl nüshasının Ehl-i Beyt’in elinde olduğu, Kur’an’ın tahrif, tebdil ve tağyirden Ehl-i Beyt sayesinde korunabildiği şeklindeki açıklamalarını şiî telakkilere yaslanmasına örnek verilebilir. Şehristânî’nin Kur’an tarihi tasavvurundaki bu senkretik yapının net bir biçimde ortaya konabilmesi için çalışmada Kur’an tarihinin ana başlıkları altında önce Şehristânî’nin sünnî telakki ile örtüşen değerlendirmeleri verilmiş, akabinde de şiî telakki paralelindeki açıklamalarının serdine geçilmiş, bu telakkilerin aktarımında deskriptif/tasvîrî bir anlatım benimsenmiştir.

Makale detayları

Sünnî-Şiî Tezleri Arasında Bir Kur'an Tarihi Okuması -"Şehristânî Örneği"-*

Yazarlar: Ömer Dinç

Yayıncı: Istanbul Sabahattin Zaim University

Dergi: Usul İslam Araştırmaları 2014 Vol.22 Issue 22, pp.25-42

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000671736

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2147-8279

pISSN: 1305-2632

Sayı

Yazarlar:

Ömer Dinç

Yayıncı:

Istanbul Sabahattin Zaim University

Dergi:

Usul İslam Araştırmaları 2014 Vol.22 Issue 22, pp.25-42

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000671736

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-8279

pISSN:

1305-2632