Bâkıllânî’nin Fâil Merkezli Kozmolojik Kanıtı

Nazif MUHTAROĞLU

Makale detayları

Bâkıllânî’nin Fâil Merkezli Kozmolojik Kanıtı

Yazarlar:

Nazif MUHTAROĞLU

Yayıncı:

Mehmet BULĞEN

Dergi:

Kader 2019 Vol.17 Issue 2, pp.568-585

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510190

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2710

Özet:

 










In
this paper, I propose to expose the logical structure al-Bāqillānī’s argu- ment
for the existence of God and argue that it presents a distinctive type of
argument that cannot be classified under the classical types of ontological,
cosmological, and design arguments. The peculiarity of al-Bāqillānī’s argument
is related to the concept of God it presupposes. Developing Herbert Davidson’s
insights regarding this argu- ment and criticizing Majid Fakhry’s
interpretation of it, I aim to clarify this concept of God by the concept of
agency. In a nutshell, I argue that al-Bāqillānī presents a dis- tinctive
type of argument for the existence of God, which I propose calling the “cosmo-
logical argument from agency.” I consider it cosmological because it is an
inference from the universe to the existence of God. Nonetheless, it is different
from the classic- al versions of the cosmological argument for that the concept
of agency and the idea of a personal deity play a central role in this
argument.    

.

 










Bu
makalede Eşʿari kelâmcısı olan Bâkıllânî’nin Allah’ın varlığı ve birliğine dair
verdiği argümanın mantıksal yapısını açığa çıkarmayı, böylelikle bu argümanın
geleneksel anlamdaki ontolojik, kozmolojik veya teleolojik argüman
kategorilerini aştığını göstermeyi hedeflemekteyim. Bâkıllânî’nin argümanını
özel kılan varsaydığı tanrı kavramıdır. Herbert Davidson’un bu konudaki
sezgilerini geliştirip Macid Fahri’nin yorumlamasını da eleştirerek söz konusu
tanrı kavramının dayandığı fâil kavramını detaylı bir şekilde inceleyeceğim.
Neticede, Bâkıllânî’nin Allah’ın varlığına dair özgün bir argüman
geliştirdiğini iddia ediyor ve bu argümana “fâil merkezli kozmolojik kanıt”
diyorum. Bu genel itibariyle kozmolojik bir kanıttır çünkü Allah’ın varlığına
dair evrenden yapılan bir çıkarıma dayanır. Ancak fâil olma kavramı ve fâil bir
tanrı fikri bu argümanda merkezi bir yer tuttuğundan literatürdeki kozmolojik
kanıtlardan farklı değerlendirilmeyi hak etmektedir.    

.

Makale detayları

Bâkıllânî’nin Fâil Merkezli Kozmolojik Kanıtı

Yazarlar: Nazif MUHTAROĞLU

Yayıncı: Mehmet BULĞEN

Dergi: Kader 2019 Vol.17 Issue 2, pp.568-585

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000510190

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-2710

Sayı

Yazarlar:

Nazif MUHTAROĞLU

Yayıncı:

Mehmet BULĞEN

Dergi:

Kader 2019 Vol.17 Issue 2, pp.568-585

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510190

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2710