On the origin of the verb ötün - and its derivatives in the historical Turkish dialects

Berker KESKİN

doi:https://doi.org/10.29000/rumelide.995321

Makale detayları

On the origin of the verb ötün - and its derivatives in the historical Turkish dialects

Yazarlar:

Berker KESKİN

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2021 Issue 24, pp.442-455

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2021

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000607302

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782

DOI:

https://doi.org/10.29000/rumelide.995321

Özet:

 

The verb ötün-, which basically means “to submit, to request, to ask”, has been encountered in the texts since the Old Turkish period. Especially in the Old Uyghur Turkish, it is seen that the frequency of use of the verb with its various derivatives increased, but we can find it in all historical Turkish dialects, and it still maintains its existence in a significant part of modern Turkish dialects. It is clear that the verb is not in the form of a base, and for this reason, various views have been put forward about its structure. However, there is no consensus on the subject yet. In this study, first of all, I aim to question the status of the verb in the historical dialects and then show its existence in the modern dialects. I have brought together the explanations made so far about the verb base and presented the common theme. Then, based on the existing data I have examined what the verb base might be. Finally, I have explained the derivatives of this verb base in the historical dialects of Turkish with examples.

 

Temel olarak “arz etmek, ricada bulunmak, istemek” anlamlarına sahip olan ötün- eylemi, Eski Türkçe dönemi metinlerinden itibaren karşımıza çıkmaktadır. Özellikle Eski Uygur Türkçesinde çeşitli türevleriyle birlikte eylemin kullanım sıklığının arttığı görülür, ancak tüm tarihi Türk lehçelerinde bunu bulabildiğimiz gibi çağdaş Türk lehçelerinin önemli bir kısmında da hâlâ varlığını korumaktadır. Eylemin kök halinde olmadığı açıktır ve bu sebeple yapısı hakkında pek çok görüş ortaya konmuştur. Bununla birlikte konu hakkında henüz bir fikir birliği bulunmamaktadır. Benim bu çalışmadaki amacım, öncelikle eylemin tarihi lehçelerdeki durumunu sorgulamak ve ardından çağdaş lehçelerdeki varlığını göstermektir. Eylemin kökeni hakkında bugüne kadar yapılan açıklamaları bir araya getirerek genel durumu sundum ve mevcut verilerden hareketle kökün ne olabileceği hakkında belli bir değerlendirmede bulundum. Son olarak, ortaya koyduğum bu eylem kökünün tarihi Türk lehçelerinde hangi türevlere sahip olduğunu örnekleriyle birlikte açıkladım.

Makale detayları

On the origin of the verb ötün - and its derivatives in the historical Turkish dialects

Yazarlar: Berker KESKİN

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar: Dilbilimleri

Dergi: RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2021 Issue 24, pp.442-455

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2021

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000607302

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2148-9599

pISSN: 2148-7782

DOI: https://doi.org/10.29000/rumelide.995321

Sayı

Yazarlar:

Berker KESKİN

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2021 Issue 24, pp.442-455

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2021

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000607302

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782

DOI:

https://doi.org/10.29000/rumelide.995321