Vergilemede Kanunilik İlkesi Açısından Anayasa’nın 73/4. Maddesi ile Bakanlar Kuruluna Yetki Verilmesinin Değerlendirilmesi

Adnan GERÇEK; Feride BAKAR

Makale detayları

Vergilemede Kanunilik İlkesi Açısından Anayasa’nın 73/4. Maddesi ile Bakanlar Kuruluna Yetki Verilmesinin Değerlendirilmesi

Yazarlar:

Adnan GERÇEK | Feride BAKAR

Yayıncı:

Adnan GERÇEK

Ana Başlıklar:

Ekonomi ve Maliye

Dergi:

International Journal of Public Finance 2017 Vol.2 Issue 1, pp.7-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000470382

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0499

Özet:

 


In accordance with the principle of “no
taxation without representation”, the “legality
principle of taxation” is included in the constitutions of all
countries. The authority to amend related to certain elements in
taxation and within the minimum and maximum limits prescribed by law has been
granted to the Council of Ministers by the special provision in Article 73/4 of
the Turkey’s Constitution. The reasons of this provision are “to prevent the
fall of tax burden due to the effect of inflation on exemptions and exceptions”
and "bringing flexibility and promptness for intervention in the economy
to be effective and quick”.


The number of regulations regarding empowered of the
Council of Ministers in Turkish tax laws is increasing day by day. The Council
has been granted the authority to amend at 107 different articles of 25 tax
laws in recent legislation. However, the granted authority in 25 of these
provisions has never been used. During the period 1971-2017, the Council of
Ministers used this authority by 735 Decisions. The authority to make
amendments to the Council of Ministers; were used 10 times in the “exemption”,
22 times in the “exception”, 36 times in the “discount”, 438 times in the
“rate”, 195 times in the “fixed amount” and 48 times in the “other” elements of
tax respectively.







It is expected that there will be a decrease in the
number of new regulations of the Council of Ministers with the fall of
inflation after 2003 in Turkey, but in practice The Council has
been granted the authority to amend at new 32 different articles. However,
in a country that has embraced democracy and the rule of law, no provision
which may cause deviations from “legality principle of taxation” can be
accepted. For this reason, provision of empowering to the Council of Ministers should
be abolish from the Constitution, which damages to rule of law and legality
principle of taxation.


.

 


“Temsilsiz vergi
olmaz” prensibine uygun olarak vergilemede kanunilik ilkesine genellikle tüm
ülke anayasalarında yer verilmiştir. Türkiye’de ise Anayasanın 73/4.
maddesindeki özel hükümle, vergilemeye ilişkin belirli unsurlarda ve kanunlarda
belirlenen sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisi Bakanlar Kuruluna
devredilmiştir. Bunun gerekçesi de; “vergi yükünün muaflığı ve istisnaların
zamanla artan oranla düşmesini engellemek” ve “ekonomiye etkin ve hızlı
müdahale edebilmek için esneklik ve çabukluk getirmek” olarak belirtilmiştir.


Türk vergi kanunlarında Bakanlar Kuruluna yetki verilmesine
ilişkin düzenlemelerin sayısı her geçen gün artmaktadır. 2017 yılı itibariyle
25 vergi kanununun 107 farklı maddesinde Bakanlar Kuruluna değişiklik yapma
yetkisi verilmiştir. Ancak bu maddelerin 25’inde Bakanlar Kuruluna verilen
yetki şu ana kadar hiç kullanılmamıştır. 1971-2017 yılları arasında Bakanlar
Kurulu kendisine verilen yetkiyi 735 tane Bakanlar Kurulu Kararları ile
kullanmıştır. Bakanlar Kuruluna verilen değişiklik yapma yetkisi; sırasıyla
muaflık unsurunda 10 defa, istisna unsurunda 22 defa, indirim unsurunda 36
defa, oran unsurunda 438 defa, maktu tutarlarda 195 defa ve diğer konularda 48
defa kullanılmıştır.







Ülkemizde 2003 yılından sonra enflasyonun düşmesiyle
birlikte Bakanlar Kuruluna yetki devrine yol açacak yeni düzenlemelerin
sayısında azalma olması beklenirken, uygulamada böyle olmamış ve 32 tane yeni kanun maddesinde
düzenleme yapma yetkisinin Bakanlar Kuruluna verildiği görülmüştür. Demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü
benimsemiş bir ülkede “kanunsuz vergi olmaz” ve “temsilsiz vergi olmaz” temel
ilkelerinden sapmalara yol açabilecek hiçbir hükmün kabul edilmesi düşünülemez.
Bu nedenle ülkemizde hukuk devleti ve vergilemede
kanunilik ilkesini zedeleyen, vergilemede istikrar ve belirliliği ortadan
kaldıran Bakanlar Kuruluna yetki verilmesi ile ilgili hüküm Anayasa metninden
çıkarılmalıdır.


.

Makale detayları

Vergilemede Kanunilik İlkesi Açısından Anayasa’nın 73/4. Maddesi ile Bakanlar Kuruluna Yetki Verilmesinin Değerlendirilmesi

Yazarlar: Adnan GERÇEK | Feride BAKAR

Yayıncı: Adnan GERÇEK

Ana Başlıklar: Ekonomi ve Maliye

Dergi: International Journal of Public Finance 2017 Vol.2 Issue 1, pp.7-26

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000470382

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2548-0499

Sayı

Yazarlar:

Adnan GERÇEK | Feride BAKAR

Yayıncı:

Adnan GERÇEK

Ana Başlıklar:

Ekonomi ve Maliye

Dergi:

International Journal of Public Finance 2017 Vol.2 Issue 1, pp.7-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000470382

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0499