Patlıcan anaç ıslahında Solanum melongena ve Solanum aethiopicum genotipleri arasında türler arası melez uyuşumu ve hibrit tohum özellikleri

Şeyma SARIBAŞ; Ahmet BALKAYA; Dilek KANDEMİR; Onur KARAAĞAÇ

Makale detayları

Patlıcan anaç ıslahında Solanum melongena ve Solanum aethiopicum genotipleri arasında türler arası melez uyuşumu ve hibrit tohum özellikleri

Yazarlar:

Şeyma SARIBAŞ | Ahmet BALKAYA | Dilek KANDEMİR | Onur KARAAĞAÇ

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Dergi:

Anadolu Journal of Agricultural Sciences 2019 Vol.34 Issue 2, pp.117-127

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000866200

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-8769

pISSN:

1308-8750

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Choosing the best rootstock in grafted seedling production is
very important. As rootstocks, genotypes within the species with the desired
traits can be used, and intraspecific or interspecific hybrid rootstocks can be
used. In this study, the hybridization ability of local eggplant genotypes (Solanum melongena) and relative
eggplants genotypes (Solanum aethiopicum)
and the hybrid seed characteristics obtained from the fruits of these
combinations were determined. In this study, genetic materials consisting of 6
local eggplant genotypes (S. melongena)
which were collected from different locations of Turkey were used as the female
parents and 10 relative eggplant genotypes (S.
aethiopicum) were used as the male parents. Both in the spring and autumn
periods, 30 hybridizations were made for each interspecific combinations (S. melongena x S. aethiopicum). The fruit set number and the
fruit set percentage (%) were determined in these hybrid combinations. In the study, seed characteristics
(seed width (mm), length (mm) and thickness (mm), seed volume, seed shape
index, 100 grain weight (g), abortive seed number / fruit, abortive seed ratio,
and number of seeds / fruits) of the spring period combinations' hybrid seeds
have been investigated. As a result of hybridization in two different periods;
average fruit set percentage was determined as 47.2% depending on the parents.
Crossing compatibility was found to be highest in the female parents of SM 6
(59 %), SM8 (55 %) and in the male parents of SA8 (58%), SA6 (55 %), SA12 (51 %),
SA17-1 (50 %) genotypes. In terms of the number of hybrid seeds per fruit, the
highest number was obtained from interspecific combination of SM6 x SA6 (275).
It was followed by the SM8 x SA6 (202.2), SM12 x SA6 (200.0) and SM6 x SA17-2
(116.5) interspecific combinations. The results showed that the interspecific
combinations of SM8 X SA6, SM6 XSA6, SM12 X SA6 and SM6 X SA17-2 were used as
rootstock in the production of grafted eggplant seedlings in terms of both
cross-species hybrid fruit set ratio and the number of seeds per fruit.

.

 


Aşılı fide üretiminde anaç seçimi
oldukça önemlidir. Anaç olarak, istenilen özelliklere sahip tür içindeki
genotipler kullanılabildiği gibi tür içi veya türler arası melez anaçlar da
kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, yerel patlıcan genotipleri (Solanum melongena) ile yabani patlıcan
genotiplerinin (Solanum aethiopicum)
türler arası melezlenebilirlik durumları ile bu kombinasyonlara ait meyvelerden
elde edilen hibrit tohum özellikleri incelenmiştir. Araştırmada, genetik
materyal olarak ülkemizin farklı lokasyonlarından toplanarak
karakterizasyonları yapılmış ve uzun süre kendilemeler yapılarak saflaştırılmış
durumda bulunan 6 adet yerel patlıcan genotipi (S. melongena) ana ebeveyn ve 10 adet yabani patlıcan genotipi (S. aethiopicum) ise baba ebeveyn olarak
kullanılmıştır. İlkbahar ve sonbahar dönemi olmak üzere iki yetiştirme
döneminde de, türler arası melez kombinasyonları (S.melongena x S.aethiopicum)
için 30’ar adet melezleme yapılmıştır. Bu melez kombinasyonlarında tutan meyve
sayısı ve meyve tutum oranları (%) belirlenmiştir. Çalışmada, ilkbahar
döneminde yapılan melez kombinasyonlarına ait hasat edilen meyvelerin tohumlarında;
tohum eni (mm), boyu (mm) ve kalınlığı (mm), 
tohum şekil indeksi, 100 tane ağırlığı (g), abortif tohum sayısı / meyve
(adet), abortif tohum oranı (%) ve tohum sayısı / meyve (adet) özellikleri
incelenmiştir. İki farklı dönemde yapılan melezlemeler sonucunda; ebeveynlere
bağlı olarak ortalama meyve tutum oranı % 47.2 olarak belirlenmiştir. Ana
ebeveynlerden SM6 (% 59) ve SM8 (%55) ile baba ebeveynlerden SA8 (% 58), SA6 (%
55), SA12 (% 51) ve SA17-1 (% 50) genotipleri, melez uyuşumu en yüksek genotipler
olarak tespit edilmiştir. Meyve başına hibrit tohum sayısı yönünden SM6 x SA6
kombinasyonunda 275 adet ile en yüksek tohum verimi elde edilmiştir. Bu
kombinasyonu; SM8 x SA6 (202.17 adet), SM12 x SA6 (200.0 adet) ve SM6 x SA17-2
(116.5 adet) kombinasyonları takip etmiştir. Araştırma sonuçları, hem türler
arası melez meyve tutum oranı ve hem de meyve başına elde edilen tohum sayısı
yönünden SM8 X SA6, SM6 X SA6, SM12 X SA6 ve SM6 X SA17-2 kombinasyonlarının
aşılı patlıcan fidesi üretiminde anaçlık olarak kullanılma potansiyeli
bakımından öne çıktığını göstermiştir. 






.

Makale detayları

Patlıcan anaç ıslahında Solanum melongena ve Solanum aethiopicum genotipleri arasında türler arası melez uyuşumu ve hibrit tohum özellikleri

Yazarlar: Şeyma SARIBAŞ | Ahmet BALKAYA | Dilek KANDEMİR | Onur KARAAĞAÇ

Yayıncı: Ondokuz Mayıs University

Dergi: Anadolu Journal of Agricultural Sciences 2019 Vol.34 Issue 2, pp.117-127

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000866200

Sıklık: Aylık

eISSN: 1308-8769

pISSN: 1308-8750

Aşılı fide

anaç

melezleme

tohum

Solanum melongena

Solanum aethiopicum

Sayı

Yazarlar:

Şeyma SARIBAŞ | Ahmet BALKAYA | Dilek KANDEMİR | Onur KARAAĞAÇ

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Dergi:

Anadolu Journal of Agricultural Sciences 2019 Vol.34 Issue 2, pp.117-127

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000866200

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-8769

pISSN:

1308-8750