İnflamatuar Barsak Hastalıkları Yorgunluk Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Psikometrik Özellikleri

Berna Nilgün ÖZGÜRSOY URAN; Jülide Gülizar YILDIRIM; Elif SARITAŞ YÜKSEL; Funda SOFULU; Elif ÜNSAL AVDAL; Emine Özlem GÜR

Makale detayları

İnflamatuar Barsak Hastalıkları Yorgunluk Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Psikometrik Özellikleri

Yazarlar:

Berna Nilgün ÖZGÜRSOY URAN | Jülide Gülizar YILDIRIM | Elif SARITAŞ YÜKSEL | Funda SOFULU | Elif ÜNSAL AVDAL | Emine Özlem GÜR

Ana Başlıklar:

Hastalıklar

Dergi:

Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021 Vol.12 Issue 2, pp.183-191

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000438470

Özet:

 

Objectives: Inflammatory bowel diseases (IBD) are chronic inflammatory diseases that can involve various areas of the gastrointestinal tract, progress with remission and exacerbations. One of the major symptoms of the diseases is over-fatigue. Patients often have recourse to the hospital with complaints of fatigue, even if they are in remission. In this research, it was aimed to carry out the Turkish validity and reliability study of the Inflammatory Bowel Disease Fatigue Scale (IBD-F).
Study Design:The research which is planned methodological type was conducted with 245 patients with IBD. Test re-test reliability used with 50 patients which are from in sampling. The IBD-F Scale consists of three sections and 40 items, each section is scored within itself. As in the original scale, the first two sections were included in the Turkish adaptation study. In the evaluation of the data, SPSS 25.0 and LISREL 8.727 programs were performed. Ethics committee approval was obtained to conduct the research.
Results: Scope validity of the scale was evaluated using the Davis technique, according to the opinion of the plural expert, the CVR value of each item was .99 and the CVI value was .99. After the exploratory factor analysis based on the original scale, confirmatory factor analysis (CFA) was performed, any item wasn't discarded because the T value wasn’t less than 1.96. As a result of the CFA analysis, it was decided that the goodness of fit indices were at an acceptable level, and the previously determined structure of the scale was generally compatible with the data collected. In the reliability analysis of the scale,since the Spearman Brown coefficient value (.906) and Cronbach's Alpha split-half (.971 and .928) values were higher than .70, the internal consistency of the scale was evaluated as high.
Conclusion: In this research where the adaptation to Turkish of the IBD-F Scale, it was concluded that the scale was at an acceptable level, compatible with three factors and had high internal consistency for our country. The IBD-F scale is a valid and reliable scale for our country.

 

Amaç: İnflamatuar barsak hastalıkları (İBH) gastrointestinal kanalın çeşitli bölgelerini tutabilen, remisyon ve alevlenmelerle seyreden, kronik inflamatuar hastalıklardır. Hastalığın majör belirtilerinden biri aşırı yorgunluktur. Hastalar remisyonda olsalar dahi yorgunluk şikayetiyle sıklıkla hastaneye başvurmaktadırlar. Bu çalışmada, İBH Yorgunluk Ölçeği’nin (İBH-Y) (Inflammatory Bowel Disease Fatigue) Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır.
Çalışma Planı: Metodolojik türde planlanan araştırma245 İBH tanılı hasta ile yürütülmüştür. Örneklem içerisinden 50 hastaya tekrar test uygulaması yapılmıştır.İBH-Y Ölçeği üç bölümden ve toplam 40 maddeden oluşmakta; her bölüm kendi içerisinde puanlanmaktadır. Orijinal ölçekte olduğu gibi ilk iki bölüm Türkçe uyarlama çalışmasına dahil edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 ve LISREL 8.727 programlarıyla psikolinguistik ve psikometrik incelemeler yapılmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul izni alınmıştır. 
Bulgular: Ölçeğin, çoğul uzman görüşüne göre kapsam geçerliliği Davies tekniğiyle değerlendirilmiş, her bir maddenin KGO değeri 0.99, KGİ değeri 0.99 olarak saptanmıştır. Özgün ölçeğe göre açımlayıcı faktör analizinin ardından, yeniden doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmış; T değeri 1.96’dan küçük değer olmadığından herhangi bir madde atılmamıştır. DFA analizi sonucunda, uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğuna, ölçeğin daha önce belirlenen yapısının toplanan verilerle genel olarak kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığına karar verilmiştir. Ölçeğin güvenirlik analizlerinde, Spearman Brown katsayı değeri (0.906)ve Cronbach's Alpha split-half (0.971 ve 0.928) değerlerinin 0.70’ten büyük olması nedeniyle ölçeğin iç tutarlılığı yüksek olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç: İBH-Y Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının yapıldığı bu araştırmada; ölçeğin kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğu, ülkemiz için üç faktörlü olmasının uygun olduğu ve iç tutarlılığının yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. İBH-Y ölçeği, ülkemiz için geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Makale detayları

İnflamatuar Barsak Hastalıkları Yorgunluk Ölçeği’nin Türkçe Uyarlamasının Psikometrik Özellikleri

Yazarlar: Berna Nilgün ÖZGÜRSOY URAN | Jülide Gülizar YILDIRIM | Elif SARITAŞ YÜKSEL | Funda SOFULU | Elif ÜNSAL AVDAL | Emine Özlem GÜR

Ana Başlıklar: Hastalıklar

Dergi: Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021 Vol.12 Issue 2, pp.183-191

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000438470

Sayı

Yazarlar:

Berna Nilgün ÖZGÜRSOY URAN | Jülide Gülizar YILDIRIM | Elif SARITAŞ YÜKSEL | Funda SOFULU | Elif ÜNSAL AVDAL | Emine Özlem GÜR

Ana Başlıklar:

Hastalıklar

Dergi:

Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021 Vol.12 Issue 2, pp.183-191

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000438470