XVI. Yüzyıl’da Antalya’da Dini-Sosyal Yapılar ve Şehrin Demografik Durumu Üzerine Bir Araştırma

A. Latif ARMAĞAN

Makale detayları

XVI. Yüzyıl’da Antalya’da Dini-Sosyal Yapılar ve Şehrin Demografik Durumu Üzerine Bir Araştırma

Yazarlar:

A. Latif ARMAĞAN

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi 2004 Vol.23 Issue 36, pp.11-34

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2004

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000617690

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1015-1826

Özet:

 

The present study gives detailed information -under the light of archival  documents- about the outstanding nature of religious and socio-cultural  buildings-as well as their vakıf (pious foundation s) incomes- of the city of  Antalya. Additionally, the analysis of the changes on the demographic  indications in the city during the century und er review was also discussed  within the context of the study.  In the first half of the XVIth century (in 1530), the city consisted in 20  streets, 3 mosques (Cami -i Atik, Cami -i Cedid, Bali Bey), 16 small  mosques(the mescits of Has Balaban, Ahi Yusuf, Baba Doğan, Karatay,  Makbul (Mukbil) Ağa, Limon (Liman), Cüllah Kara, Mücdeddin, İbn-i Tuzcu,  Bariye (Mariya), Demirci Süleyman, Arap Reis, Çoban İsa, İskender Bey,  Karataş and Hacı Yusuf), a theological school (the medrese of Mevlana  Muhyiddin), a school for teachers (the muallimhane of Hace Genç), apublic  kitchen (the imaret of Hace Süleyman Hatib/Mecnun Çelebi), 2 lodges of  dervishes(the zaviyes of Ahikızı and Hace İbrahim). The streets were named  after the above indicated mosques, public kitchen and small mosques within  their boundaries.  In the second half of the century, in 1588, the number of street raised to 39,  that of mosque to 4, that of small mosque to 28 and that of muallimhane to 2.  At that time, the city embraced 1 medrese, 1 imaret, 1 zaviye and a school for  training civil servants (mektebhane).  The population of the city in the first half of the XVIth century, in 1530,  was approximately 3609 and raised to 4827 with the %33.7 increase rate in the  second half of the century, in 1588. The city of Antalya was among the  Anatolian cities of average size in the century under study.

 

Bu çalışmada, Anadolu'nun önemli çıkış kapılarından biri olan Antalya'da  XVI. yüzyılda yer alan dını, sosyal ve kültürel yapılar ve bu yapıların  varlıklarını sürdürebilmeleri için ayrılan vakıf gelirleri üzerinde durulmuştur.  Ayrıca XVI. yüzyılda şehirde yer alan mahalleler ve demografik durumları  tespit edilerek şehrin tahminı nüfusu belirlenmeye çalışılmıştır.  XVI. yüzyılın ilk yarısında 1530 yılında 20 mahallenin yer aldığı şehirde, 3  cami, 16 mescit, 1 medrese, 1 muallimhane, 1 imaret ve 2 zaviye  bulunmaktaydı. Şehirdeki camiIer, Cami-i Atik, Cami-i Cedid ve Bali Bey  camileriydi. Mescitler ise Has Balaban, Ahi Yusuf, Baba Doğan, Karatay,  Makbul (Mukbil) Ağa, Limon (Liman), Cüllah Kara, Mücdeddin, İbn-i Tuzcu,  Bariye (Mariya), Demirci Süleyman, Arap Reis, Çoban İsa, İskender Bey,  Karataş ve Hacı Yusuf mescitleriydi. Bu tarihte şehirde yer alan diğer yapı ve  kurumlar ise Mevlana Muhyiddin Medresesi, Hace Genç Muallimhanesi, Hace  Süleyman Hatip/Mecnun Çelebi İmareti, Ahikızı ve Hace İbrahim zaviyeleriydi.  Şehirde yer alan isimleri belirtilen cami, imaret ve mescitler bulundukları  mahalleIere isimlerini vermişlerdir.  XVI. yüzyılın ikinci yarısında 1588 yılında mahalle sayısının 39'a  yükseldiği şehirde, cami sayısı 4'e, mescit sayısı 28'e ve muallimhane sayısı ise  2'ye yükselmiştir. Ayrıca şehirde 1 medrese, 1 imaret, 1 zaviye, 1 mektebhane  yer almaktaydı.  XVI. yüzyılda Antalya'nın tahminı nüfusu yüzyılın ilk yarısında 1530  yılında 3609 iken, yüzyılın ikinci yarısında 1588' de % 33.7 oranında bir artış  göstererek 4820 olmuştur. Bu dönemde Antalya, Anadolu'nun orta  büyüklükteki şehirleri arasında yer almaktaydı.

Makale detayları

XVI. Yüzyıl’da Antalya’da Dini-Sosyal Yapılar ve Şehrin Demografik Durumu Üzerine Bir Araştırma

Yazarlar: A. Latif ARMAĞAN

Yayıncı: Ankara University

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Tarih Araştırmaları Dergisi 2004 Vol.23 Issue 36, pp.11-34

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2004

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000617690

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1015-1826

Sayı

Yazarlar:

A. Latif ARMAĞAN

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Tarih Araştırmaları Dergisi 2004 Vol.23 Issue 36, pp.11-34

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2004

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000617690

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1015-1826