Özbek Romancı Abdullah Kâdirî ve “Ötken Künler”  Romanı

Şuayip KARAKAŞ

Makale detayları

Özbek Romancı Abdullah Kâdirî ve “Ötken Künler” Romanı

Yazarlar:

Şuayip KARAKAŞ

Yayıncı:

Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Aydın Türklük Bilgisi 2019 Vol.5 Issue 2, pp.121-140

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000921522

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-2676

pISSN:

2149-5564

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Fakir
bir ailenin oğlu olarak doğan Özbek roman mektebinin kurucusu Abdullah
Kâdirî’nin çocukluk ve ilk gençlik yılları büyük sıkıntılar içinde geçmiş, bu
sebeple düzenli bir mektep hayatı olmamıştır. Edebî hayata tiyatro eserleri
yazarak başlamış daha sonra hikâye ve roman yazmaya başlamıştır. Çeşitli gazete
ve dergilerde fıkra ve hiciv yazıları yayımlanmış, hiciv yazıları sebebiyle
büyük tepkilerle karşılaşmıştır. Bu sebeple yazılarında pek çok mahlas
kullanmıştır. İlk romanı olan Ötken Künler’de Türkistan’ın Ruslar tarafından
işgal edilmeden önceki siyasî, sosyal manzarasını anlatmıştır. Tarihî
gerçeklere uygun olarak kaleme alınan roman, millî tarihin aşağılandığı Sovyet
döneminde büyük bir ilgi ile karşılanmış ve Özbek okuyucusu tarafından
Türkistan’ın yakın geçmişini anlatan millî bir tarih kitabı gibi
değerlendirilmiş ve çok okunmuştur. Türkistan’ın
istiklâli ve millî birlik düşüncesi, eserin ana fikrini oluşturmaktadır. Roman,
Ruslar ve Rus yayılmacılığı hakkındaki değerlendirmeler sebebiyle yasaklanmış,
yazar Abdullah Kâdirî de Sovyet ideolojisini kabule yanaşmadığı, okuyucuya
istiklâl ve millî birlik düşüncesini telkin ettiği için ağır işkencelerden
sonra kurşuna dizilerek idam edilmiştir. 


Romanını
yazarken Rus, Avrupalı ve Türkiyeli yazarlardan etkilenen yazar, 1930’lu
yıllardan itibaren yeni nesil Özbek hikâye ve roman yazarları ile beraber Türk
dünyasının bütün roman yazarlarını derinden etkilemiştir. Ötken Künler romanı, 1958 yılında yazarın masum olduğu ilân edildikten sonra eksiltilmiş ve tahrip
edilmiş olarak yeniden neşredilmiş, ancak Özbekistan’ın bağımsızlığına
kavuştuğu 1991 yılından sonra aslına uygun olarak defalarca yayımlanmıştır.


.

Makale detayları

Özbek Romancı Abdullah Kâdirî ve “Ötken Künler” Romanı

Yazarlar:

Şuayip KARAKAŞ

Yayıncı:

Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Aydın Türklük Bilgisi 2019 Vol.5 Issue 2, pp.121-140

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000921522

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-2676

pISSN:

2149-5564

Abdullah Kâdirî

Türkistan

Özbek romanı

Sayı

Makale detayları

Özbek Romancı Abdullah Kâdirî ve “Ötken Künler” Romanı

Yazarlar: Şuayip KARAKAŞ

Yayıncı: Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Aydın Türklük Bilgisi 2019 Vol.5 Issue 2, pp.121-140

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000921522

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2687-2676

pISSN: 2149-5564

Abdullah Kâdirî

Türkistan

Özbek romanı

Sayı

Yazarlar:

Şuayip KARAKAŞ

Yayıncı:

Istanbul Aydin University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Aydın Türklük Bilgisi 2019 Vol.5 Issue 2, pp.121-140

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000921522

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-2676

pISSN:

2149-5564