The assesment of modern leadership styles in relation with demographic factors

Oznur Bozkurt; Murat Goral

Makale detayları

The assesment of modern leadership styles in relation with demographic factors

Yazarlar:

Oznur Bozkurt | Murat Goral

Yayıncı:

PressAcademia

Dergi:

Research Journal of Business and Management 2014 Vol.1 Issue 3, pp.169-179

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000782804

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-6689

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The   demographic   characteristics   were   evaluated   in   terms   of  leadership  styles  in  this  study;  modern,  charismatic,  transactional  and  transformational   leaderships   styles   are   discussed.   Quantitative  research  methods  were  used  in  this  research,  data  was  collected  from  the survey  technique  four  and  five  stars  hotels'  owners  and  managers  in  Ankara.    The  collected  data  was  analyzed  by  SPPS18  data  analysis  programme.   Each   of   the   leadership   style   where   have   been   involved  with   the   avarages   close   to   each   other,but   have   been   lower   than  average   transactional   leadership   in   sampling.   It   has   been   concluded  that showed  significant  difference  in  leadership  style  according  to  the  demographic   characteristics.   The   female   participants’   tend   to  transactional  leadership  is  lower  than  male  participants’.  In  addition,  differences  in  terms  of  charismatic  and  transactional  leadership  have  emerged   by   age.   Charismatic   and   transformational   leadership   styles  have   been   also   differences   in   terms   of   five   years   or   less   year   work  experienced.  The  one  of  demographic  characteristic  is  education  thatthe  only  variable  haven’t  showed  any  difference  in  leadership  style.  MODERN  LIDERLIK  TARZLARININ  DEMOGRAFIK  ÖZELLIKLER  AÇISINDAN  DEĞERLENDIRILMESI.

 

Liderlik  tarzlarının  demografik  özellikler  açısından  değerlendirildiği  bu  çalışmada,   modern   liderlik   tarzlarından   karizmatik,   işlemsel   ve  dönüşümcü   liderlik   tarzları   üzerinde   durulmuştur.   Nicel   araştırma  yönteminin   kullanıldığı   bu   araştırmada   veriler   anket   tekniği   ile  Ankara’daki  4  ve  5  yıldızlı  otel  işletmelerinin  sahip  ve  yöneticilerinden  toplanmıştır.  Elde  edilen  veriler  SPSS  18  programı  ile  analiz  edilmiştir.  Liderlik  tarzlarının  her  birinin  örneklemde  birbirine  yakın  ortalamalar  ile  yer  aldığı  ancak  işlemsel  liderliğin  ortalamasının  daha  düşük  olduğu  görülmüştür.   Araştırmaya   katılanların   demografik   özelliklerine   göre  liderlik   tarzlarının   anlamlı   farklılık   gösterdiği   sonucuna   ulaşılmıştır.  Kadın  katılımcıların  işlemsel  liderliğe  eğilimi  erkek  katılımcılardan  daha  düşük   düzeydedir.   Ayrıca   yaş   açısından   ise   karizmatik   liderlik   ve  işlemsel   liderlik   açısından   farklılık   ortaya   çıkmıştır.5   yıl   ve   daha   az  süreli  iş  deneyimine  sahip  olanlar  açısından  karizmatik  ve  dönüşümcü  liderlik   farklılık   göstermiştir.   Demografik   özellikler   açısından   liderlik  tarzının   farklılık   göstermediği   tek   değişken   ise   eğitim   olarak   ortaya  çıkmıştır.    Bu  çalışma  13.  Ulusal  İşletmecilik  Kongresinde  Genişletilmiş   Olarak  Sunulmuştur  Year: 2014 Volume: 1 Issue: 3 1.  GİRİŞ    Liderlik  kavramı,endüstri  devrimiyle  birlikte  iş  dünyasında  gelişen  rekabete  paralel  olarak  önem  kazanmıştır.  Çeşitli  teorilerle  kavramsal  içeriği  geliştirilen  liderlik  teorisinde  en  başta  liderlerin   belli   başlı   özellikler   taşıması   gerektiği   savunulmuştur   (Stogdill,   1948).Bu  yaklaşıma  göre  liderleri  takipçilerinden  ayıran  karakteristik  özelliklere  vardır.  Bu  sebeple,  ilk   liderlik   çalışmaları,   liderliğin   sonradan   oluşamayacağı   ancak   doğuştan   geldiği  varsayımına   dayanmaktadır.   (Lussier   ve   Achua,   2010;   16)Özellikler   yaklaşımı,   gerçek  yaşamda   liderleri   belirlemede   yetersiz   kalmıştır;   çünkü   özellikler   yaklaşımının   güçlü  yanlarına   rağmen   bazı   zayıf   yönleri   de   bulunmaktadır.   Bunlardan   ilki   ve   en   önemlisi  özellikler   yaklaşımının   liderlerde   bulunan   özelliklerin   sınırlarını   kesin   bir   şekilde   çizmekte  yetersiz   kalmasıdır.   Geçmiş   yüzyılda   oldukça   fazla   sayıda   çalışma   yapılmış   olmasına  rağmen,   bu   çalışmaların   bulguları   liderlerde   bulunan/   bulunması   gereken   özelliklerin  listesini   net   bir   şekilde   ifade   edememiştir.   (Northouse,   2010:   26)   Özellikler   yaklaşımı  yetersiz   kalınca   liderlerin   davranışlarına   odaklanılmış   ve   davranışçı   liderlik   teorisi  geliştirilmiştir.   Bu   teori,   liderin   özelliklerinden   çok,   onun   davranışlarının   ve   bunların  sonuçlarının   grup   tarafından   kabullenilmesi   ve   beğenilmesiyle   ortaya   çıktığını   ve   devam  ettiğini  kabul  etmektedir.  Kuşkusuz,  liderin  faaliyetlerini  etkileyen  ve  biçimlendiren  diğer  bazı   faktörleri   de   gözden   uzak   tutmamak   gerekmektedir.   (Eren,   2008:   391-‐395)     Ancak  davranışçı   teoriler   de   liderlik   ekolünü   çok   net   ortaya   koyamamıştır.   Çünkü   davranışlara  atfedilen   nedenler   kişiden   kişiye   veya   kültürden   kültüre   farklılık   gösterebilmektedir.   Bu  farklılık   liderlerin   sergilemeleri   gerektiği   nesnel   bir   davranış   biçimi   belirlemeyi  zorlaştırmıştır.   Bu   yüzden   daha   sonraları   durumsal   liderlik   yaklaşımı   kabul   görmeye  başlamıştır.Bu  yaklaşıma  göre,  liderlik,  lider  ile  çeşitli  çalımsa  koşullarının  birçok  değişkeni  arasındaki  karşılıklı  ilişkilerle  açıklanabilir  (Özçer,  1988:  68).  Durumsallık  yaklaşımının  temel  tezi  en  iyi  liderin,  davranış  biçimini  koşullara,  gruba  ve  kişisel  özelliklerine  uydurabilen  lider  olduğudur.  Bu  nedenle  en  iyi  liderlik  tarzından  değil  herhangi  bir  durumda  hangi  tarzın  en  etkin   olduğundan   söz   edilebilir.   Ana   durumsal   değişkenler   izleyenlerin   özellikleri,   iş  çevresinin  özellikleri,  izleyenlerin  görevleri  ve  dış  çevredir  (Daft,  2005:  24).    Tüm  bunlara  karşın,  değişimin  en  önemli  unsuru  olduğu  ve  bilginin  çabuk  elde  edilip  çabuk  eskidiği  içinde  bulunduğumuz  çağda  tüm  bu  geleneksel  liderlik  yaklaşımları  yetersiz  kalmış  ve  yeni  yaklaşımlara  ihtiyaç  duyulmuştur.  Bu  ihtiyaç  liderliği  kişisel  bir  yetenek  olarak  değil  bir   süreç   olarak   ele   almıştır.   Daha   öncelerden   değişime   ayak   uydurmak   söz   konusuydu  oysa   günümüz   liderlerinin   tek   rolü   değişimi   iyi   ve   hızlıca   takip   etmek   ve   bu   doğrultuda  insanları  motive  etmek  olmamalı,  günümüz  liderlerinin  insanları  belirli  amaç  ve  vizyonlara  yöneltmek   kadar   kaçınamayacakları   önemli   bir   rolü   de   süreçleri   yönetebilmek,   başka   bir  deyişle   değişime   uyum   sağlamanın   ötesinde   değişime   yön   vermektir.   Bu   durum   liderlik  kavramının  içeriğini  genişletmiş  ve  daha  karmaşık  hale  getirmiştir.    Liderin   değişimi   etkilemek,   değişime   öncü   olmak,   sürtüşmeleri   yönetmek,   izleyenleri  güçlendirmek,   grup   için   bir   sembol   ve   enerji   kaynağı   olarak   hizmet   etmek,   izleyenlerin  sürekli  gelişimini  sağlamak  gibi  sorumlulukları  vardır.  Bu  yaklaşıma  göre  liderlik  komplex  ve  çok  yönlü  bir  kavram  olup  öğrenilebilir  bir  özelliktir(Grossman  ve  Veliga,  2005).Bu  çalışma  kapsamında  modern  liderlik  tarzlarından  işlemsel  liderlik,  dönüşümcü  liderlik  ve  karizmatik  liderlik  üzerinde  durulacaktır.  Çalışmanın   takip   eden   bölümlerinde;   sırasıyla   konuyla   ilgili   litaratür   özetlenmekte   daha  sonra   araştırmanın   amacı   ve   yöntemi   belirtilmektedir.   Sonraki   bölümde   ise;   yapılan  araştırmanın  bulguları  paylaşılmış  ve  son  bölümde    elde  edilen  bulgular,  ilgili  litaratür  de  dikkate   alınarak   son   değerlendirmeler   yapılmış   ve   gerek   araştırma   yapılan   Alana   ve  gerekse   bu   alanda   araştırm   ayapmayı   düşünen   araştırmacılara   yönelik   öneriler  sunulmuştur.  2.  LIDERLIK  TARZLARI  Üzerinde   en   çok   çalışma   yapılan   yönetim   konularından   biri   olan   liderlik     kavramı   her   ne  kadar   ortak   bir   tanımı   güç   olmasına   karşın   tarihsel   geçmişine   bakıldığında   bir   çok   teori  geliştirilmiştir.   Bunlar   özellikler   yaklaşımı,   davranışsal   yaklaşım,   durumsallık   yaklaşım   ve  modern   liderlik   yaklaşımı   olmak   üzere   dört   temel   kuramsal   zemine   dayanmaktadır.  Geleneksel   yaklaşımlar   olarak   değerlendireceğimiz   özellikler,   davranışsal   ve   durumsallık  yaklaşımları,  günümüzdeki  liderlerin  davranışlarını  açıklamakta  yetersiz  kaldığı  için  modern  liderlik   tarzlarını   oluşturan   dönüşümcü   liderlik   işlemsel   liderlik   ve   karizmatik   liderlik  teorileri  liderlik  yazınında  yer  almıştır.  Çalışmanın  bu  bölümünde  modern  liderlik  tarzlarnın  her  biri  üzerinde  ayrıca  durulacaktır.  Karizmatik  Liderlik  Karizmatik   liderlik   her   ne   kadar   diğer   liderlik   tarzlarından   ayırt   edilebilir   olsa   da  karakteristik  özellikleri,  diğer  liderlik  tarzlarına  göre  daha  az  somut  nitelik  taşımaktadır.  Bu,  herhangi   bir   bireyde   karizmatik   unsurların   birey   bazında   değerlendirilmesinin   güç  olmasıyla  kaynaklanmaktadır.  Çünkü,  karizma  liderin  sahip  olduğu  bir  etkileme  gücü  olarak  düşünüleceği   gibi,   liderde   bulunmayan   ancak   takipçilerinin   lidere   atfettiği   bir   etkileme  gücü   olarak   da   değerlendirilmiştir   (Bell,   2013).   Bu   yüzden   karizmatik   liderlik,   liderlerin  takipçileriyle   birlikte   değerlendirildiği   bir   zemin   üzerinde   ele   alınmalıdır.   Karizma   çoğu  zaman   birinin   başkasından   algıladığı   bir   davranış   olarak   görülür.   Ancak   bu   algının  karizmatik   liderlerin   sahip   oldukları   ortak   birtakım   karakteristiklerden   ve   davranışlardan  tamamen   bağımsız   olduğunu   iddia   etmek   de   oldukça   zordur(Konger   ve   Canungo,   1987)  Ayrıca   karizmatik   liderlik   teorisi   incelendiğinde   bu   liderliğin   ortaya   çıkmasında   bazı  koşulların   gerekliliği   değerlendirmesi   yapılabilir.   Karizmatik   liderlerin   genellikle   kriz  dönemlerinde  ortaya  çıkması  bu  değerlendirmeyi  güçlendirmektedir.      Tüm   bunlara   karşın,   azımsanmayacak   sayıda   çalışmalarla(House   1977,   Burns   1978,   Bass  1985,   BennisandNanus   1985,   TichyandDevanna   1986,   BoalandBryson   1988,  CongerandKanungo   1987,   KuhnertandLewis   1987,   Sashkin   1988)kavramsal   çerçevesi  oluşturulan  karizmatik  liderlik  teorisinde  hala  takipçilerin  amaçlarını,  hedeflerini  ihtiyaç  ve  arzularını   değiştiren   ve   yeni   amaçları   benimsemesini   sağlayan   yeteneklerin   neler   olduğu  sorusuna  cevap  vermiştir.Ancak  lidere  atfedilen  bu  yeteneklerinnasıl  sağladığı  konusu  çok  net   bir   çözüm   bulmamıştır.   Karizmatik   liderlerin   sahip   oldukları   yetenek   ve   özellikler,  kendine   güven,   vizyon   sahibi   olmak,   olağanüstü   davranış,   çevresel   duyarlılık,   kişisel   risk  üstlenmek,  değişim  görevlisi  olarak  hatırlanmak  şeklinde  sıralanabilir.(Greenberg  ve  Boran,  2003:115).     Bu   çalışmalar,   Karizmatik   liderlerin   sahip   oldukları   dönüştürücü   etkilerini   ele  almış   ve   Karizmatik   liderlerin   nasıl   dönüştürdüklerine   değil   neleri   dönüştürdüklerine.

Makale detayları

The assesment of modern leadership styles in relation with demographic factors

Yazarlar:

Oznur Bozkurt | Murat Goral

Yayıncı:

PressAcademia

Dergi:

Research Journal of Business and Management 2014 Vol.1 Issue 3, pp.169-179

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000782804

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-6689

Anahtar Kelimeler Liderlik

liderlik tarzı

karizmatik liderlik

işlemsel liderlik

dönüşümcü Llderlik.

Sayı

Makale detayları

The assesment of modern leadership styles in relation with demographic factors

Yazarlar: Oznur Bozkurt | Murat Goral

Yayıncı: PressAcademia

Dergi: Research Journal of Business and Management 2014 Vol.1 Issue 3, pp.169-179

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000782804

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2148-6689

Anahtar Kelimeler Liderlik

liderlik tarzı

karizmatik liderlik

işlemsel liderlik

dönüşümcü Llderlik.

Sayı

Yazarlar:

Oznur Bozkurt | Murat Goral

Yayıncı:

PressAcademia

Dergi:

Research Journal of Business and Management 2014 Vol.1 Issue 3, pp.169-179

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000782804

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-6689