Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki Yekşah Ciltler

Yasin ÇAKMAK

Makale detayları

Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki Yekşah Ciltler

Yazarlar:

Yasin ÇAKMAK

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Islamic Civilization Studies 2021 Vol.6 Issue 2, pp.294-322

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000504422

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-0872

Özet:

 

Turkish bookbinding art has been decorated in different techniques and methods parallel with the decoration understanding of the period in the historical process. After the 16th century, the Ottoman Empire opened the door to new art movements as a result of its relations with the West, which also affected the understanding of art of the period, and new searches such as baroque and rococo showed themselves in addition to the classical period bookbindings. In the 17th and 18th centuries, the bindings made in the applied with brush technique were very popular, and their artistic value was further increased by adding binding to the motifs with the help of a tool called yeksah. The fact that there are not enough academic and artistic studies related to yeksah bindings in bookbinding studies and that sufficient information cannot be obtained from the literature reviews has led our research in this direction. We hope that the examination of these rare works, which are produced with very precious craftsmanship among the binding types, will contribute positively to the studies in this field. Kutahya province, which has been a Turkish homeland since the 11th century has been a valuable town where many scientific activities were carried out in the Principalities and the Ottoman Period. The library, which was founded by Mehmed Emin Vahid Pasha, one of the important statesmen of the 19th century, contains many valuable works today. 3286 works in the Vahid Pasha Manuscript Library were examined in detail and it was determined that the bindings of 6 Arabic and 3 Turkish manuscripts were made in the yeksah technique. Bookbindings were evaluated in terms of pattern, technique and composition, and compared with the examples in other museums and collections, and their drawings were made in accordance with the original.

 

Türk cilt sanatı tarihsel süreç içerisinde dönemin bezeme anlayışıyla paralel giderek farklı teknik ve usullerde tezyin edilmiştir. 16. yüzyıldan sonra Osmanlı Devleti’nin Batı ile münasebeti sonucu yeni sanat akımlarına kapı aralaması devrin sanat anlayışına da tesir etmiş ve klasik dönem ciltlerinin yanında barok ve rokoko gibi yeni arayışlar kendisini göstermiştir. 17. ve 18. yüzyıllarda yazma tekniğinde yapılan ciltler revaç bularak çokça üretilmiş ve yekşah denilen alet yardımıyla da motiflere hacim kazandırılarak sanat değerleri daha da arttırılmıştır. Cilt sanatı araştırmalarında yekşah ciltlerle alakalı yeterli sayıda akademik ve sanatsal çalışmaların bulunmadığı ve yapılan literatür taramalarından da yeterli bilgilere ulaşılamaması araştırmalarımızı bu yöne sevk etmiştir. Cilt çeşitleri arasında oldukça kıymetli işçilikle üretilen bu nadide eserlerin gün yüzüne çıkartılarak incelenmesinin bu sahadaki çalışmalara olumlu katkı sunacağı ümidindeyiz. 11. yüzyıldan itibaren Türk yurdu olan Kütahya ili; Beylikler ve Osmanlı Dönemi’nde birçok ilmî faaliyetlerin icra edildiği kıymetli bir belde olmuştur. 19. yüzyılın önemli devlet adamlarından Mehmed Emin Vahid Paşa’nın kendi imkânlarıyla kurdurduğu kütüphane bugün muhteviyatında birçok kıymetli eseri barındırmaktadır. Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki 3286 adet eser ayrıntılı şekilde incelenmiş olup 6 adet Arapça ve 3 adet Türkçe yazma eser ciltlerinin yekşah tekniğinde yapıldıkları tespit edilmiştir. Ciltler; desen, teknik ve kompozisyon açısından değerlendirilerek diğer müze ve koleksiyonlardaki örneklerle de karşılaştırılmış ve aslına uygun olarak çizimleri yapılmıştır.

Makale detayları

Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki Yekşah Ciltler

Yazarlar: Yasin ÇAKMAK

Yayıncı: Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Islamic Civilization Studies 2021 Vol.6 Issue 2, pp.294-322

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000504422

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2149-0872

Sayı

Yazarlar:

Yasin ÇAKMAK

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Islamic Civilization Studies 2021 Vol.6 Issue 2, pp.294-322

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000504422

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-0872