Bir Çözümleme Yöntemi Olarak Sanatta Göstergelerarasılık

Kubilay AKTULUM

Makale detayları

Bir Çözümleme Yöntemi Olarak Sanatta Göstergelerarasılık

Yazarlar:

Kubilay AKTULUM

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2021 Vol.27 Issue 107, pp.661-686

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418151

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 

En az iki yazınsal metin arasındaki alışverişleri belirtmek için kullanılan
metinlerarasılık kavramını yeni adlandırmalarla sanatın diğer biçimlerine
uyarlayabiliriz: Örneğin, metinlerarasılık yanında resimlerarasılık,
medyalararasılık, müziklerarasılık, sinemalararasılık, fotoğraflararasılık vb.
adlandırmalar günümüzde yazın dışında başka alanlarda sıklıkla kullanılmaktadır.
Bu adlandırmalara bağlı olarak, yenidenyazma, yenidenresmetme gibi kavramları
alıntı, yansılama, öykünme, bilinçli esinlenme vb. kavramlarla birlikte sanatın
diğer biçimleri konusunda da kullanabiliriz (bu konuda yapılan çalışmalarda
böyle bir söz dağarına sıklıkla başvurulduğu görülmektedir). Bu çalışmada
Gérard Genette’in Palimpsestes adlı yapıtında önerdiği tiplemeyi dönüştürerek
kimi sanatsal biçimlerde kullanacağız. Örneğin, resim alanında resimlerarasılığın
değişik biçimlerinden, dolayısıyla, iki ayrı gösterge dizgesi arasındaki alışverişleri 
belirtmek için kullanılan resimsel aşkınlık biçimleri konusunda yeni bir tiplemeden
söz edebiliriz. Buna göre değişik göstergelerarasılık biçimlerinden söz edilebilir.
Bunlar yazınsal bir dizgenin başka bir göstergeler dizgesine aktarımı olabileceği
gibi, tersine bir yönelimde de gerçekleşebilir. Kökeni Ferdinand de Saussure’ün
Genel Dilbilim Dersleri’ndeki gösterge kavramına uzanan ve Roman Jakobson’un
göstergelerarası çeviri kavramından esinlenilerek sanatın değişik biçimlerine
uyarlanan göstergelerarasılık yazınsal metinleri olduğu kadar değişik sanatsal
biçimlerin aralarındaki alışverişleri çözümlemeye dayanan bir yöntem ortaya
koyma çabasının bir ürünüdür. Bu çalışmada bir çözümleme yöntemi olarak sınırlı
da olsa sanatın değişik biçimlerinde göstergelerarasılığın kullanımına ve kimi
kavramlarına yönelik tanımlamalar yapılacaktır.

Makale detayları

Bir Çözümleme Yöntemi Olarak Sanatta Göstergelerarasılık

Yazarlar: Kubilay AKTULUM

Yayıncı: Cyprus International University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Folklor/Edebiyat 2021 Vol.27 Issue 107, pp.661-686

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000418151

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Kubilay AKTULUM

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2021 Vol.27 Issue 107, pp.661-686

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418151

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491