SOĞMATAR ÇEVRESİ KAYA MEZARLARI

Yusuf ALBAYRAK; Bahattin ÇELİK

Makale detayları

SOĞMATAR ÇEVRESİ KAYA MEZARLARI

Yazarlar:

Yusuf ALBAYRAK | Bahattin ÇELİK

Yayıncı:

Hayrettin İVGİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2019 Issue 43, pp.255-261

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000512085

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1308-6200

Özet:

 


Şanlıurfa İli’nin 40 km. doğusunda ve güneydoğusunda yer
alan Tek Tek dağları, Harran Ovasının doğu bölümünü sınırlayan kuzey-güney
yönünde kalker platolardan oluşan bir tepeler silsilesidir. Tektek Dağları
üzerinde Paleolitik dönemden itibaren pek çok iskân söz konusu olmuştur. Bu
merkezlerden en önemlisi Soğmatar Antik şehri, Roma döneminde kutsal bir alan
olması yanında bir nekropol alanı olarak da dikkat çekmektedir. Soğmatar Antik
Şehri nekropolünde sayıları 72 olan kaya mezarları ilk olarak Erken Tunç
Çağı’nda kireçtaşından ana kaya oyularak yapılmış ve Roma döneminde tekrar
kullanım görmüştür.. Bu denli önemli bir merkezin çevresine etkisini ortaya
koyabilmek için Soğmatar’ın yakın çevresinde yer alan kırsal alanlarda yüzey
araştırmaları yapılmış ve köylerin çoğunda kaya mezarları tespit edilmiştir. Tespit
edilen bu kaya mezarları genellikle dromoslu  ve tek odalıdır. Kimi mezarlarda dromoslar
merdivenli, kimi mezarlarda ise düz olarak yapılmıştır. Bu mezarların tümü
mimari özellik ve plan olarak Soğmatar’daki Roma dönemi kaya mezarları ile bire
bir benzerlik göstermektedir. Ayrıca, Soğmatar’da yer alan Silindir Planlı Anıt
mezarların benzerleri de tespit edilmiştir. Soğmatar’daki Silindir Planlı Anıt
mezarlar gibi kaya mezarının üstüne çapı 5-7 m arasında değişen yuvarlar planlı
yapılar yapılmıştır. Bazen bu yapıların içine de mezar yerleştirilmiş olmakla
birlikte çoğunlukla yuvarlak planlı yapıların altında bulunan kireçtaşı kayalar
oyularak kaya mezarları yapılmaktadır. Yerleşim amaçlı Soğmatar çevresine gelen
halkın, Soğmatar’ı kutsal bir alan ve nekropol alanı olarak kullanması yanında,
yerleştikleri köylere de Soğmatar’daki kaya mezarlarına benzer mezarlar yapmış
olduğunu görmekteyiz. Şanlıurfa kent merkezinde yer alan Kale Eteği Nekropolü
ve Kızılkoyun Nekropolü’nde yer alan kaya mezarları Soğmatar ve çevresindeki
kaya mezarları ile birebir benzerlik gösterirler.

.

Makale detayları

SOĞMATAR ÇEVRESİ KAYA MEZARLARI

Yazarlar: Yusuf ALBAYRAK | Bahattin ÇELİK

Yayıncı: Hayrettin İVGİN

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2019 Issue 43, pp.255-261

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000512085

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1308-6200

Sayı

Yazarlar:

Yusuf ALBAYRAK | Bahattin ÇELİK

Yayıncı:

Hayrettin İVGİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2019 Issue 43, pp.255-261

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000512085

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1308-6200