GERÇEKLİĞİN İKAMET ALANI OLARAK DENEYİM: CHARLES SANDERS PEİRCE FELSEFESİ

Celal TÜRER; Hatice KIRMACI

Makale detayları

GERÇEKLİĞİN İKAMET ALANI OLARAK DENEYİM: CHARLES SANDERS PEİRCE FELSEFESİ

Yazarlar:

Celal TÜRER | Hatice KIRMACI

Yayıncı:

Hamdi BRAVO

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Issue 28, pp.275-292

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000437075

eISSN:

2618-5784

Özet:

 


One of the oldest questions in the history of thought and still relevant today is
knowing what reality is. Because, as it is hard to ignore reality, to speak of it even points to
its existence. In addition, being both in reality and making a qualification about it brings
certain errors. Charles Sanders Peirce, who identified these errors, attempted to analyze the
problem of reality from a pragmatic point of view. For him, the reality is ultimately the object
of truth, which seeks to unite all researchers on one subject. However, it is obvious that such
a consensus cannot be obtained independently of experience. Our aim is to reveal the
importance of experience and try to understand what kind of smart glue is it between
thought and reality. This article emphasizes on the one hand, that experience is the fixative
of the belief which have as source the reality, on the other hand, that it provides the
realization of the true belief by linking the reality to the thought and during these two
reactions, it plays as "catalyst". Then, the notion of "sufficient experience" which reflects the
effort of the experience to increase from particular to universal is formulated. In the final
part of our study, the transformational and linking aspect of experience will be examined
and it will be pointed out that time intervention is essential in this process.

.

 


Düşünce
tarihinin en kadim sorularından biri olan gerçekliğin (reality) ne olduğu
sorusu, günümüzde tazeliğini koruyan bir mesele olarak karşımızda durmaktadır.
Zira gerçekliğin göz ardı edilmesi hayli zor olduğu gibi ondan söz etmek bile
onun varlığına işaret etmektedir. Bununla birlikte, gerçekliğin hem içinde
olmak hem de onun hakkında bir nitelemede bulunmak, belirli hataları da beraberinde
getirmektedir. Bu hataları tespit eden Charles Sanders Peirce, gerçeklik
sorununu pragmatik bir bakış açısıyla analiz etmeye çalışmıştır. Ona göre
gerçeklik, nihai olarak tüm araştırmacıları bir konuda birleştirmeyi amaçlayan
doğruluğun nesnesi olma durumundadır. Oysa böyle bir görüş birliğinin,
deneyimden bağımsız elde edilemeyeceği aşikardır. Amacımız, deneyimin önemini
ortaya koymaya, onun düşünce ve gerçeklik arasında ne tür akıllı bir tutkal
olduğunu anlamaya çalışmaktır. Bu makalede, deneyimin bir yandan gerçekliğin
kaynaklık ettiği inancın sabitleyicisi olduğuna,  öte yandan gerçekliği düşünceye bağlayarak
hakiki inancın ortaya çıkmasını sağladığına ve bu iki reaksiyon esnasında deneyimin
adeta bir  "katalizör" rolü
oynadığına vurgu yapılmaktadır. Daha sonra, deneyimin tikelden tümele doğru
yükselme çabasını yansıtan yeter deneyim nosyonu ortaya konulmaktadır. Çalışmamızın
nihai kısmında ise deneyimin dönüştürücü ve bağlayıcı yönü irdelenerek, bu
süreçte zamanın müdahalesinin elzem olduğuna işaret edilecektir. 


.

Makale detayları

GERÇEKLİĞİN İKAMET ALANI OLARAK DENEYİM: CHARLES SANDERS PEİRCE FELSEFESİ

Yazarlar: Celal TÜRER | Hatice KIRMACI

Yayıncı: Hamdi BRAVO

Ana Başlıklar: Felsefe

Dergi: FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Issue 28, pp.275-292

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000437075

eISSN: 2618-5784

Sayı

Yazarlar:

Celal TÜRER | Hatice KIRMACI

Yayıncı:

Hamdi BRAVO

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Issue 28, pp.275-292

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000437075

eISSN:

2618-5784