GÖZ İDOLLERİ VE PİROT HÖYÜK ÖRNEĞİ

Serap YAYLALI

Makale detayları

GÖZ İDOLLERİ VE PİROT HÖYÜK ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Serap YAYLALI

Yayıncı:

Akdeniz University

Dergi:

Cedrus 2014 Vol.2, pp.1-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000905060

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2148-1431

pISSN:

2147-8058

Anahtar kelimeler:

Göz İdolleri • Gözlüklü İdoller • Anadolu • Mezopotamya • Pirot Höyük

Özet:

 

In this study the ‘’Eye Idols’’ widely found around the Near East Hinterland are re-examined. The idols which played a significant part in mankind’s cultural history were discovered in large numbers for the first time in North Syria’s Tell Brak within a temple, which caused the building to be named the “Eye Temple”. Within this context, the examples which were found in the excavation conducted in 1985 at Pirot Höyük  Tell , located to the east of Malatya, are evaluated together with similar finds: with the similarities and differences determined amongst other Anatolian finds and those from Northern Syria, Northern Iraq, Khuzistan of Iran, Southern Mesopotamia, Israel examples while being separately evaluated. Within the typological evaluation, it was determined that these idols are produced in two distinct forms which are referred to, as “Eye Idols” and “Spectacle Idols”. In this way when the find spots of idols dated from the Chalcolithic Era are considered, it is interpreted that there may be regional belief differences within this vast geography. When comparison is made with similar examples, the Pirot Höyük examples belonged to the “Spectacle Idols” group. The area in which the eye symbol is found extends from Anatolia in the North to Basra Bay, and the Eastern Mediterranean in the South.

 

Bu çalışmada, insanlık kültür tarihinde önemli bir yeri olan ve ilk defa, 1930’lu yıllarda, Kuzey Suriye’de Tell Brak’taki bir tapınakta çok sayıda ele geçmesi nedeniyle anılan yapının “Göz Tapınağı” olarak adlandırılmasına neden olan ve Önasya coğrafyasında sıkça rastlanan Göz İdolleri incelenmektedir. Bu kapsamda, Malatya’nın doğusundaki Pirot Höyük’te, 1985 yılında gerçekleştirilen kazıda bulunan örnek, benzeri diğer buluntularla birlikte değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmede diğer Anadolu buluntuları ile Kuzey Suriye, Kuzey Irak, İran Khuzistan, Güney Mezopotamya ve İsrail buluntuları ayrı ayrı ele alınarak aralarındaki benzerlik ve farklılıklar saptanmıştır. Yapılan tipolojik değerlendirmede, idollerin göz idolleri ve gözlüklü idoller olarak anılan iki farklı formda üretildikleri belirlenmiştir. Bu belirleme ışığında, anılan geniş coğrafyada, Kalkolitik Dönem’e verilen idollerin, buluntu yerleri dikkate alındığında bölgesel inanış farklılıklarının olabileceği yorumlanmıştır. Benzer örneklerle yapılan karşılaştırmalar, Pirot Höyük örneğinin Gözlüklü İdoller grubundan olduğunu göstermiştir. Sembolü göz olan idollerin, kuzeyde Anadolu’dan, güneyde Basra Körfezi’nden Doğu Akdeniz’e kadar devam eden yayılım alanı belirlenmiştir.

Makale detayları

GÖZ İDOLLERİ VE PİROT HÖYÜK ÖRNEĞİ

Yazarlar: Serap YAYLALI

Yayıncı: Akdeniz University

Dergi: Cedrus 2014 Vol.2, pp.1-26

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000905060

Sıklık: Yıllık

eISSN: 2148-1431

pISSN: 2147-8058

Göz İdolleri • Gözlüklü İdoller • Anadolu • Mezopotamya • Pirot Höyük

Sayı

Yazarlar:

Serap YAYLALI

Yayıncı:

Akdeniz University

Dergi:

Cedrus 2014 Vol.2, pp.1-26

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000905060

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2148-1431

pISSN:

2147-8058