Sultan Veled’in Dîvân’ında Geçen Bir Fiil Üzerine

Kenan Azılı

Makale detayları

Sultan Veled’in Dîvân’ında Geçen Bir Fiil Üzerine

Yazarlar:

Kenan Azılı

Yayıncı:

Bayburt University

Ana Başlıklar:

Sözlükbilim ve Anlambilim

Dergi:

BAYÜ Sosyal Bilimler Dergisi Vol.7 Issue 14, pp.25-30

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001331033

pISSN:

3062-0910

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Genel Türkçenin önemli kollarından biri olan Tarihsel Oğuzcanın Anadoludaki ilk yazılı ürünlerinden biri Sultan Veledin Dîvânıdır. Birçok nüshasıyla bu eser, çeşitli dillik özellikleri bakımından hem Oğuzcanın gelişiminin hem de genel Türkçe için dikkat çekecek dillik özelliklerin takip edilebileceği çok farklı Türkçe formları ihtiva etmektedir. Bunlardan biri de Dîvânın İstanbul Süleymaniye Halet Efendi Kitaplığındaki 328 numarasıyla kayıtlı bir nüshasındaki bir beyitte geçen yarla- fiilidir. Fiilin yer aldığı nüsha yaklaşık 1300 gibi oldukça erken tarihli bir metin olması sebebiyle dikkat çekicidir. Diğer nüshalarda ve tarihsel metinlerde tanıklanmayan bu form, etimolojik ve kavramsal açıdan bugüne kadar Türkoloji alanını oldukça meşgul eden tarihsel Türk dili alanlarındaki yarlıg ve yarlıka- biçimleri için yeni bir bakış açısı getirebilecektir. Türk runik harfli yazıtlardan başlayarak tarihsel Türk dili alanlarında çok kez tanıklanan yarlıg ve yarlıka- biçimleri, bugüne kadar, köken açısından birçok araştırmacının dikkatini çekmiş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Bu makalede, yarla- fiilinin bu formlarla muhtemel ilişkisi değerlendirilerek formun diyalektik bir özellik taşıyıp taşımadığı sorgulanacaktır.

 Genel Türkçenin önemli kollarından biri olan Tarihsel Oğuzcanın Anadoludaki ilk yazılı ürünlerinden biri Sultan Veledin Dîvânıdır. Birçok nüshasıyla bu eser, çeşitli dillik özellikleri bakımından hem Oğuzcanın gelişiminin hem de genel Türkçe için dikkat çekecek dillik özelliklerin takip edilebileceği çok farklı Türkçe formları ihtiva etmektedir. Bunlardan biri de Dîvânın İstanbul Süleymaniye Halet Efendi Kitaplığındaki 328 numarasıyla kayıtlı bir nüshasındaki bir beyitte geçen yarla- fiilidir. Fiilin yer aldığı nüsha yaklaşık 1300 gibi oldukça erken tarihli bir metin olması sebebiyle dikkat çekicidir. Diğer nüshalarda ve tarihsel metinlerde tanıklanmayan bu form, etimolojik ve kavramsal açıdan bugüne kadar Türkoloji alanını oldukça meşgul eden tarihsel Türk dili alanlarındaki yarlıg ve yarlıka- biçimleri için yeni bir bakış açısı getirebilecektir. Türk runik harfli yazıtlardan başlayarak tarihsel Türk dili alanlarında çok kez tanıklanan yarlıg ve yarlıka- biçimleri, bugüne kadar, köken açısından birçok araştırmacının dikkatini çekmiş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Bu makalede, yarla- fiilinin bu formlarla muhtemel ilişkisi değerlendirilerek formun diyalektik bir özellik taşıyıp taşımadığı sorgulanacaktır.

 Genel Türkçenin önemli kollarından biri olan Tarihsel Oğuzcanın Anadoludaki ilk yazılı ürünlerinden biri Sultan Veledin Dîvânıdır. Birçok nüshasıyla bu eser, çeşitli dillik özellikleri bakımından hem Oğuzcanın gelişiminin hem de genel Türkçe için dikkat çekecek dillik özelliklerin takip edilebileceği çok farklı Türkçe formları ihtiva etmektedir. Bunlardan biri de Dîvânın İstanbul Süleymaniye Halet Efendi Kitaplığındaki 328 numarasıyla kayıtlı bir nüshasındaki bir beyitte geçen yarla- fiilidir. Fiilin yer aldığı nüsha yaklaşık 1300 gibi oldukça erken tarihli bir metin olması sebebiyle dikkat çekicidir. Diğer nüshalarda ve tarihsel metinlerde tanıklanmayan bu form, etimolojik ve kavramsal açıdan bugüne kadar Türkoloji alanını oldukça meşgul eden tarihsel Türk dili alanlarındaki yarlıg ve yarlıka- biçimleri için yeni bir bakış açısı getirebilecektir. Türk runik harfli yazıtlardan başlayarak tarihsel Türk dili alanlarında çok kez tanıklanan yarlıg ve yarlıka- biçimleri, bugüne kadar, köken açısından birçok araştırmacının dikkatini çekmiş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Bu makalede, yarla- fiilinin bu formlarla muhtemel ilişkisi değerlendirilerek formun diyalektik bir özellik taşıyıp taşımadığı sorgulanacaktır.

 Genel Türkçenin önemli kollarından biri olan Tarihsel Oğuzcanın Anadoludaki ilk yazılı ürünlerinden biri Sultan Veledin Dîvânıdır. Birçok nüshasıyla bu eser, çeşitli dillik özellikleri bakımından hem Oğuzcanın gelişiminin hem de genel Türkçe için dikkat çekecek dillik özelliklerin takip edilebileceği çok farklı Türkçe formları ihtiva etmektedir. Bunlardan biri de Dîvânın İstanbul Süleymaniye Halet Efendi Kitaplığındaki 328 numarasıyla kayıtlı bir nüshasındaki bir beyitte geçen yarla- fiilidir. Fiilin yer aldığı nüsha yaklaşık 1300 gibi oldukça erken tarihli bir metin olması sebebiyle dikkat çekicidir. Diğer nüshalarda ve tarihsel metinlerde tanıklanmayan bu form, etimolojik ve kavramsal açıdan bugüne kadar Türkoloji alanını oldukça meşgul eden tarihsel Türk dili alanlarındaki yarlıg ve yarlıka- biçimleri için yeni bir bakış açısı getirebilecektir. Türk runik harfli yazıtlardan başlayarak tarihsel Türk dili alanlarında çok kez tanıklanan yarlıg ve yarlıka- biçimleri, bugüne kadar, köken açısından birçok araştırmacının dikkatini çekmiş ve çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Bu makalede, yarla- fiilinin bu formlarla muhtemel ilişkisi değerlendirilerek formun diyalektik bir özellik taşıyıp taşımadığı sorgulanacaktır.

Makale detayları

Sultan Veled’in Dîvân’ında Geçen Bir Fiil Üzerine

Yazarlar: Kenan Azılı

Yayıncı: Bayburt University

Ana Başlıklar: Sözlükbilim ve Anlambilim

Dergi: BAYÜ Sosyal Bilimler Dergisi Vol.7 Issue 14, pp.25-30

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001331033

pISSN: 3062-0910

Sultan Veled

Dîvân

yarlıg

yarla-

Sayı

Yazarlar:

Kenan Azılı

Yayıncı:

Bayburt University

Ana Başlıklar:

Sözlükbilim ve Anlambilim

Dergi:

BAYÜ Sosyal Bilimler Dergisi Vol.7 Issue 14, pp.25-30

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001331033

pISSN:

3062-0910