Devlet Aklı Doktrini ve Modern Türkiye'ye Geçiş Sürecinde Bir Tezahürü Olarak Teşkilat-ı Mahsusa

Salim ORHAN

Makale detayları

Devlet Aklı Doktrini ve Modern Türkiye'ye Geçiş Sürecinde Bir Tezahürü Olarak Teşkilat-ı Mahsusa

Yazarlar:

Salim ORHAN

Yayıncı:

Dicle University

Dergi:

Dicle University Journal of Law Faculty 2018 Vol.23 Issue 39, pp.375-409

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000948987

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-7907

pISSN:

1300-2929

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


The doctrine of Reason of
State is a mentality and political approach which is as old as the state’s
historical existence. This doctrine sees the state as the highest worth and
objective in itself. According to this approach, the legitimacy of state is
inherent and self-proclaimed. The doctrine of reason of state gives priority to
protection of state’s existence and preservation of its safety. To ensure the
state’s existence and integrity, any methods, tactics and tools applied to are
counted as permissible and accepted as legitimate. More specifically, Reason of
State does not correspond to any legal or moral principle in cases of emergency
and critical conditions so as to protect state itself. The necessity and
emergency, the guide of Reason of State, have also revealed and shaped
intelligence as a technique of the art of government. The doctrine of reason of
state underlies the principle of statism which has been Turkey’s traditional understanding
of state and political attitudes in crisis periods. Turkey has emerged and developed in
the womb of Ottoman modernization process and its reason of state has also been
inherited from Ottoman as its predecessor. Without hiding anything, it appears
that Teşkilat-ı Mahsusa (Ottoman special organization) is one of the examples
of reason of state. It was secretly established as an intelligence department
and military organisation by İttihad ve Terakki (Committee of Union and
Progress) which came to power in a crisis in the last period of Ottoman Empire. This study aims to research the doctrine
of reason of state in many aspects and to analyse Teşkilat-ı Mahsusa as an
example in the transition process of modern Turkey within the scope of this
doctrine.

.

 


Bir zihniyet ve siyasi yaklaşım/tavır olarak devletin
tarihsel varlığı kadar eski olan devlet aklı doktrini, devleti en yüce değer ve
bizatihi amaç olarak görmektedir. Bu yaklaşıma göre, devletin meşruiyeti kendine
içkindir ve kendinden menkuldür. Devlet aklı doktrini, devletin varlığını
korumaya ve selametini muhafaza etmeye mutlak öncelik tanımaktadır. Devletin
varlığının ve güvenliğinin/bütünlüğünün korunması için başvurulacak her yöntem
mubah sayılmakta ve her araç meşru kabul edilmektedir. Daha özel bir anlamıyla
devlet aklı; olağanüstü bir durumda ve “kriz” halinde, devletin muhafazası için
herhangi bir hukuk ve ahlak ilkesiyle bağlı olmamasına denk gelmektedir. Devlet
aklının mihmandarı olan zorunluluk ve olağanüstü durum, yönetim sanatının bir
tekniği olarak istihbaratı da ortaya çıkarmış ve şekillendirmiştir. Türkiye’nin
geleneksel devlet anlayışının dayandığı “devletçilik” ilkesinin ve buhran
dönemlerindeki siyasi tutumunun temelini, devlet aklı doktrini oluşturmaktadır.
Osmanlı’nın modernleşme sürecinin rahminde gelişmiş ve ortaya çıkmış olan
Türkiye’nin devlet aklı, selefi olan Osmanlı’dan tevarüs etmiştir. Osmanlı’nın
son döneminde ve aynı zamanda bir “kriz” döneminde iktidar olmuş İttihat ve
Terakki tarafından bir istihbarat ve askeri örgüt olarak gizli bir şekilde
kurulan Teşkilat-ı Mahsusa, devlet aklının en çıplak surette tezahür ettiği
örneklerden biridir. Bu çalışma, devlet aklı doktrinini birçok cihetiyle
araştırmayı ve bu doktrin çerçevesinde modern Türkiye’ye geçiş sürecinde bir
örnek olarak Teşkilat-ı Mahsusa’yı incelemeyi amaçlamaktadır.

.

Makale detayları

Devlet Aklı Doktrini ve Modern Türkiye'ye Geçiş Sürecinde Bir Tezahürü Olarak Teşkilat-ı Mahsusa

Yazarlar:

Salim ORHAN

Yayıncı:

Dicle University

Dergi:

Dicle University Journal of Law Faculty 2018 Vol.23 Issue 39, pp.375-409

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000948987

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-7907

pISSN:

1300-2929

Devlet aklı

yönetim sanatı

istihbarat

modern devlet

Teşkilat-ı Mahsusa

İttihat ve Terakki

Sayı

Makale detayları

Devlet Aklı Doktrini ve Modern Türkiye'ye Geçiş Sürecinde Bir Tezahürü Olarak Teşkilat-ı Mahsusa

Yazarlar: Salim ORHAN

Yayıncı: Dicle University

Dergi: Dicle University Journal of Law Faculty 2018 Vol.23 Issue 39, pp.375-409

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000948987

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2458-7907

pISSN: 1300-2929

Devlet aklı

yönetim sanatı

istihbarat

modern devlet

Teşkilat-ı Mahsusa

İttihat ve Terakki

Sayı

Yazarlar:

Salim ORHAN

Yayıncı:

Dicle University

Dergi:

Dicle University Journal of Law Faculty 2018 Vol.23 Issue 39, pp.375-409

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000948987

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-7907

pISSN:

1300-2929