İTTİHAD-I İSLAM (PANİSLAMİZM) FİKRİNİN OSMANLI VE İRAN’DAKİ YANSIMALARI İLE İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİNE TESİRİ

Dr. Özcan ASLAN

Makale detayları

İTTİHAD-I İSLAM (PANİSLAMİZM) FİKRİNİN OSMANLI VE İRAN’DAKİ YANSIMALARI İLE İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİNE TESİRİ

Yazarlar:

Dr. Özcan ASLAN

Yayıncı:

Adem Yavuz SÖNMEZ

Ana Başlıklar:

Siyaset Bilimi | Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Alinteri Journal of Social Sciences 2022 Vol.6 Issue 1, pp.27-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000847068

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-229X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

While trying to explain the concept of ittihad-ı Islam, close age Ottoman historical researchers have focused primarily on the fact that this concept originated with a political/ideological purpose as part of Abdulhamid's political maneuvers against the great powers of Europe - and most of all England- as part of his political maneuvers. Although this thought and analysis is correct, the content of the concept of Pan-Islamism, as used in the Islamic Union or western literature, has more meanings than this. First of all, ittihad-ı Islam, that is, the Islamic/Muslim Union, is a religious concept rather than a political/ideological one, and takes its reference point from the Qur'an. As a matter of fact, the muftis have explained the verse “Believers are only brothers ...” in the tenth verse of Surah Hujurat as an order (obligation) that Muslims should be one and together around the same country and ideal inside and out. The Islamic Religion does not accept decouples caused by differences in language, race, color and geography between self-believers. In this respect, the ittihad-ı Islam discourse, which is used in the sense of the unification of Muslims, is a message given by the emergence of Islam from the date of 610. The Famous orientalist C.H. Becker also makes a similar analysis in his article Panislamismus, saying that Panislamism is divided into Pan-Islamist thought and the Pan-Islamist movement, and that the first one has existed from the very beginning as a peer with Islam, and the second one appeared as a reflex of Muslims against the western threat in the nineteenth century.

 

Yakınçağ Osmanlı tarih araştırmacıları ittihad-ı İslam kavramını açıklamaya çalışırken öncelikle bu kavramın daha çok II. Abdülhamid’in, Avrupalı büyük güçlere -ve en çok İngiltere’ye- karşı politik manevralarının bir parçası olarak siyasi/ideolojik bir gaye ile ortaya çıktığı üzerinde durmuşlardır. Bu düşünce ve analiz doğru olmakla birlikte ittihad-ı İslam veya batı literatüründe kullanıldığı üzere Panislamizm kavramının içeriği bundan öte anlamlar ihtiva etmektedir. Evvela ittihad-ı İslam yani İslam/Müslüman Birliği, siyasi/ideolojik olmaktan çok dini bir kavramdır ve referans noktasını Kuran’dan alır. Nitekim müfessirler Hucurat suresinin onuncu ayetindeki “Müminler ancak kardeştir…” ayetini, Müslümanların içte ve dışta aynı ülkü ve mefkureler etrafında bir ve beraber olmalarına dair emir (farz) şeklinde tefsir etmişlerdir. İslam Dini kendine inananlar arasında dil, ırk, renk ve coğrafya farkından kaynaklanan ayrılıkları kabul etmez. Bu açıdan Müslümanların birleşmesi anlamında kullanılan ittihad-ı İslam söylemi, İslam’ın 610 tarihinden itibaren çıkışı ile verdiği bir mesajdır. Ünlü Şarkiyatçı C.H. Becker de Panislamismus adlı makalesinde benzer bir analiz yaparak Panislamizm’in Panislamcı düşünce ve Panislamcı hareket olarak ikiye ayrıldığını ve ilkinin İslam ile yaşıt olarak en baştan beri var olduğunu, ikincisinin ise on dokuzuncu yüzyılda batı tehdidine karşı Müslümanların bir refleksi olarak ortaya çıktığını söyler.

Makale detayları

İTTİHAD-I İSLAM (PANİSLAMİZM) FİKRİNİN OSMANLI VE İRAN’DAKİ YANSIMALARI İLE İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİNE TESİRİ

Yazarlar:

Dr. Özcan ASLAN

Yayıncı:

Adem Yavuz SÖNMEZ

Ana Başlıklar:

Siyaset Bilimi | Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Alinteri Journal of Social Sciences 2022 Vol.6 Issue 1, pp.27-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000847068

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-229X

II. Abdülhamid

İttihad-ı İslam

İran

Sayı

Makale detayları

İTTİHAD-I İSLAM (PANİSLAMİZM) FİKRİNİN OSMANLI VE İRAN’DAKİ YANSIMALARI İLE İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİNE TESİRİ

Yazarlar: Dr. Özcan ASLAN

Yayıncı: Adem Yavuz SÖNMEZ

Ana Başlıklar: Siyaset Bilimi | Tarih ve Coğrafya

Dergi: Alinteri Journal of Social Sciences 2022 Vol.6 Issue 1, pp.27-46

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000847068

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-229X

II. Abdülhamid

İttihad-ı İslam

İran

Sayı

Yazarlar:

Dr. Özcan ASLAN

Yayıncı:

Adem Yavuz SÖNMEZ

Ana Başlıklar:

Siyaset Bilimi | Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Alinteri Journal of Social Sciences 2022 Vol.6 Issue 1, pp.27-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000847068

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-229X