Sembolden Benzerliğe: Yunan-Pers Geleneğinde Sikke Portesinin Ortaya Çıkışı

Wilhelm MÜSELER

Makale detayları

Sembolden Benzerliğe: Yunan-Pers Geleneğinde Sikke Portesinin Ortaya Çıkışı

Yazarlar:

Wilhelm MÜSELER

Yayıncı:

Nalan Eda AKYÜREK ŞAHİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Gephyra 2020 Vol.19, pp.69-99

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000453243

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5059

pISSN:

1309-3924

Özet:

 

The rendition of living (or just deceased)
persons with clearly recognizable individual features on coins was developed at
the intersection of Greek and Persian cultural areas as a result of the grown
complexity of political power-structures. Where at first the emblem of a
dominant community or a figure with the general attributes of royal authority had
been sufficient to guarantee for the value of the money thus hallmarked, the
increased circulation of coinages by rivalling issuers within one area  called for a far more sophisticated
differentiation of the various issues and the claims to rulership, which the
respective images were meant to transmit. This was also true in cases, where
the iconography was devised to express a certain hierarchy with different
levels of power as in the various series struck by subordinates of the
Achaemenid kings. Initially those coins were just intended to represent the
authority of the overlord, but occasionally they were also used in competition
to the ruling system, which made rather complex visual messages with a stronger
emphasis on the personal identity of the respective issuer necessary. It is not
by chance that at the different coinages of Lycia, where numerous dynastic
clans competed with each other in a comparatively small and secluded space  beyond the immediate range of superior
influence, the first attempts to a distinction of the various issuers by a
gradual adoption of their individual likenesses on the coins in their names
have been made. The dissolution of the traditional order and the new political arrangement
of the various territories in Anatolia and the Middle East brought about by the
campaign of Alexander led to a multiplication of regional power-centres, – all
with their own coin issues, that represented competing claims to rulership.
Beginning with the coinages of the Ptolemies and of the Seleucids more and more
individual portraits of the respective rulers were applied on the coins in
order to make the issuing entities easier to distinguish from each other even
by illiterate users. Only in some rather remote and secluded areas at the
periphery of the different power-blocks, where there was no constant influx of
other currencies, a merely symbolic representation of the rulers was still
functional for some time.

 


Yaşayan
(veya yeni ölmüş) kişilerin sikkeler üzerindeki portrelerinin açık bir şekilde
tanınabilen şahsi özelliklerle betimlenmesi Yunan ve Pers kültür bölgelerinin
kesiştiği noktada, siyasi iktidar yapılarının git gide karmaşıklaşması
sonucunda geliştirilmiştir. Baskın bir topluluğun simgesi veya kraliyet
otoritesinin genel özelliklerine sahip bir figür bu şekilde betimlenen paranın
değerini garanti etmesi açısından başta yeterli olduğu yerlerde, bir bölgede sikke
baskılarının birbirlerine rakip sikke darpçıları aracılığıyla artan dolaşımı
çeşitli tedavüllerin ve her bir resmin aktarması gereken iktidar iddialarının çok
daha incelikli farklılaşmasını gerekli kılmıştı. Bu, tıpkı Akhamenid
krallarının emri altındakiler tarafından basılan çeşitli sikke serilerinde
olduğu gibi, farklı iktidar seviyeleriyle belirli bir hiyerarşiyi ifade etmek
için ikonografinin kullanıldığı durumlarda da geçerliydi. Başlangıçta bu
sikkeler sadece en tepedeki efendinin otoritesini göstermek amaçlıydı. Ancak
bazen de iktidardaki olan sistemle rekabet için kullanıldı, ki bu da her bir
emisyonu bastıran kişinin şahsi kimliğini daha kuvvetli vurgulayan karmaşık
görsel mesajları oluşturmuştu. Sayısız hanedan boylarının nispeten küçük ve daha
üst bir etkinin doğrudan etkileşim çevresinin ötesindeki izole ortamlarda
birbirleriyle yarıştığı Lykia’nın farklı sikke tedavüllerinde, çeşitli sikke
darpçılarının, adlarına basılan sikkeler üzerindeki şahsi tasvirlerin kademeli
benimsenişi aracılığıyla farklılaştırma denemelerinin yapılmış olması tesadüfi
değildir. Büyük İskender’in seferleri nedeniyle geleneksel sistemlerinin
çözülmesi ve Anadolu ile Yakın Doğu’daki çeşitli bölgelerin politik olarak
yeniden düzenlenmesi, bölgesel iktidar merkezlerinin artmasına yol açmıştı;
bunların hepsi iktidar iddialarını yansıtan kendi sikkelerini basıyorlardı.
Ptolemaioslar ve Seleukosların sikkelerinden itibaren okuma yazma bilmeyenlerin
dahi kralları birbirinden ayrıt edebilmeleri amacıyla sikkeler üzerine dönemin
hükümdarının kendi portresi git gide daha fazla betimlendi. Sadece, çeşitli güç
bloklarının kıyısında köşesindeki, yabancı paraların dolaşımının olmadığı ücra
bölgelerde yer alan yerlerde kralın yalnızca sembolik (bireyselleşmiş yüz
tasviri olmayan) betimlemesi sikkeler üzerinde bir süre devam etmiştir.

.

Makale detayları

Sembolden Benzerliğe: Yunan-Pers Geleneğinde Sikke Portesinin Ortaya Çıkışı

Yazarlar: Wilhelm MÜSELER

Yayıncı: Nalan Eda AKYÜREK ŞAHİN

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Gephyra 2020 Vol.19, pp.69-99

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000453243

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5059

pISSN: 1309-3924

Sayı

Yazarlar:

Wilhelm MÜSELER

Yayıncı:

Nalan Eda AKYÜREK ŞAHİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Gephyra 2020 Vol.19, pp.69-99

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000453243

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5059

pISSN:

1309-3924