‘Dede Korkut Kitabı/Kitab-ı Dedem Korkut’ Oğuz Kahramanlık Destanı ve ‘Kitab-ı Korkut’ (‘The Book of Dede Korkut/Kitab-ı Dedem Korkut’ Oghuz Heroic Epic and ‘The Book of Dede Korkut’)

V. M. JIRMUNSKIY (ÇEVİREN: ATİLLA BAĞCI)

Makale detayları

‘Dede Korkut Kitabı/Kitab-ı Dedem Korkut’ Oğuz Kahramanlık Destanı ve ‘Kitab-ı Korkut’ (‘The Book of Dede Korkut/Kitab-ı Dedem Korkut’ Oghuz Heroic Epic and ‘The Book of Dede Korkut’)

Yazarlar:

V. M. JIRMUNSKIY (ÇEVİREN: ATİLLA BAĞCI)

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2016 Issue 41, pp.51-91

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657711

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077

Özet:

 


Kitab-ı Dedem Korkut adıyla bilinen Dresden nüshasının tespit edilmesiyle

sadece Türk halkları için değil tüm bilim dünyası için yeni bir dönem başlamıştır.

Dede Korkut Hikâyeleri olarak bilinen Oğuz boylarına ait destanların tespiti bütün

bilim camiasında büyük heyecan uyandırmıştır. Dede Korkut Hikâyeleri’nin Vatikan

nüshasının bulunması ise bu heyecanı artırmıştır. Vatikan nüshası Dresden nüshasında

görülen bazı okuma sorunlarının giderilmesini sağlamıştır. Bu destanlar Oğuz

Türklerine ait olmasına rağmen tüm insanlığın kültürel değeri olarak görülmelidir.

Dede Korkut Oğuz boylarının, özelikle de Müslüman Türk halklarının ortak değeridir.

Dede Korkut, halkın bilgesi, yol göstericisi, kâhini, hekimi, ozanı ve saygıdeğer

kutsal figürüdür. Tahta çıkan hakanların veziridir, hakanlar onun önünde eğilir, ona

saygı gösterirlerdi. O, iradesiyle hakanı tahta çıkartır ve tahttan indirir. Hakan ve

halk onun kararlarını ve söylediklerini yaparlar. V. M. Jirmunskiy, yazılı ve sözlü

kaynaklara dayanarak Dede Korkut’un tarihî ve efsanevi kişiliğine ait özellikleri tespit

etmiştir. Korkut adı etrafında sayısız menkıbe teşekkül etmiştir. Korkut’un yaşı,

yaşam yeri ve mezarının bulunduğu yer, ölümden kurtulmak için kaçmaya başladığı

ve dünyanın merkezi olan Sır-Derya Nehri’dir. Şamanlık inancının şaman-ozanı

olan kâhin Korkut-Ata kültü teşekkül etmiş, bu kült ve Korkut motifi Oğuz halklarının

batıya ilerlemeleri neticesinde Kafkasya ve Anadolu sahasında da yayılmıştır. Kimi

tarihî kaynaklar Korkut Ata’yı Hz. Muhammed’in çağdaşı olarak göstermiş, o, Hz.

Muhammet’e iman etmiş, Müslüman olmuş ve Oğuzlar arasında İslam’ın tebliğcisi olmuştur. Korkut figürü efsanevi ve itibari bir kişiliktir, ancak onu, tarihî kaynaklara

göre Oğuz hakanlarına vezir olarak hizmet etmiş gerçek kişilik olarak da görmekteyiz.

The discovery of Dresden copy of the “Kitab-ı Dedem Korkut”, started the new

period not only for Turkish people but also for the whole academic world. The discovery

of epics blonging to Oghuz clan which are known as Stories of Dede Korkut, has

thrilled the academic society. On the other hand the discovery of Vatican copy of Stories

of Dede Korkut has increased the level of excitement. Vatican copy of it, helped to

fix some reading problems existing in Dresden copy. Even though these epics belong

to Oghuz Turks, they are seen as cultural heritage of the whole humanity. Dede Korkut

is a common haritage of Oghuz Turk clans, especially Muslim Turks. Dede Korkut

is a wise man of clan, leader, foreseer, healer, poet, and a holly man who is respected.

He is a vizier of crowned kings, so kings hail to him, show respect to him. He would

enthrone kings or depose kings with his might. Kings and society would do whatever

he says. V. M. Jirmunskiyh detected his historical and mthycal characteristic based

on written and oral sources. On the name of Korkut there are many legends. The age,

place he lived and his tomb is located at Sır-Derya River which he ran away in order

to get rid of death and center of the world. Schamanism consisted of Korkut-Ata cult

who was shaman, poet and foreseer, and this cult and myth were brougth to Caucasia

and Anatolia as a result of historical migration of Oghuz clan to those land. According

to some sources Korkut-Ata was thought to have lived in the same period with

Hz.Muhammet and he accepted his religion, became a Muslim and expanded Islam

among Oghuz clan on the other land, he is a mythical character but according to

some historical sources he is seen as a vizier of Oghuz kings.

.

Makale detayları

‘Dede Korkut Kitabı/Kitab-ı Dedem Korkut’ Oğuz Kahramanlık Destanı ve ‘Kitab-ı Korkut’ (‘The Book of Dede Korkut/Kitab-ı Dedem Korkut’ Oghuz Heroic Epic and ‘The Book of Dede Korkut’)

Yazarlar: V. M. JIRMUNSKIY (ÇEVİREN: ATİLLA BAĞCI)

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2016 Issue 41, pp.51-91

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000657711

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5091

pISSN: 1301-0077

Sayı

Yazarlar:

V. M. JIRMUNSKIY (ÇEVİREN: ATİLLA BAĞCI)

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2016 Issue 41, pp.51-91

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657711

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077