Makarnalık Buğday ve Tritikale Çeşitlerinde Hasat Zamanı ve Azotlu Gübre Uygulamasının Tane Verimi ile Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi

İlknur AKGÜN; Esra ÖZBEK; Aykut ŞENER

Makale detayları

Makarnalık Buğday ve Tritikale Çeşitlerinde Hasat Zamanı ve Azotlu Gübre Uygulamasının Tane Verimi ile Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi

Yazarlar:

İlknur AKGÜN | Esra ÖZBEK | Aykut ŞENER

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Üretim

Dergi:

Turkish Journal of Nature and Science 2021 Vol.10 Issue 2, pp.53-63

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000654365

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2149-6366

Özet:

 


In this study, the effects of nitrogenous fertilizer applications and harvest time on grain yield and some quality characteristics were determined. In addition, the possibility of early harvesting of triticale and using it as freekeh was investigated. The research was established in 3 replications in accordance with the Split-Split-Plot experimental design. Varieties [2 durum (Çeşit-1252 and Kızıltan-91) and 2 triticale (Ümran Hanım and Karma-2000) varieties] were placed in the main plots, nitrogenous fertilizers (NitroPower33 and slow release Dinitroso) in the subplots, and harvest time (late milk, hard dough and ripe) in the sub-subplots. According to the research results, it was determined that the effect of cultivar and harvest time on moisture content (13,92-42,29%), protein content (13,99-16,90%), ash content (1,48-1,61%), thousand grain weight (27,2-32,0 g), test weight (72,72-78,67 kg), grain yield (173,05-287,47 kg da-1) was statistically significant. Although the moisture and protein ratio of the grain decreased due to the progress of the maturation period, the ash rate, thousand grain weight, test weight and grain yield increased. While the effect of different fertilizer applications on the moisture content of the grain, thousand grain weight, test weight and grain yield is not significant, the effect on protein ratio (NP33: 14,98%and Dinitroso: 16,50%) and ash ratio (NP33: 1,50%and Dinitroso: 1,58%) was determined to be significant.As a result, it has been determined that triticale can be used for freekeh with early harvest of triticale, durum wheat and triticale are harvested during the hard dough maturation period for freekeh.

.

 

Bu araştırmada, azotlu gübre uygulamalarının ve hasat zamanının tane verimi ve bazı kalite özelliklerine etkisi belirlenmiştir. Ayrıca, tritikalenin erken hasat edilerek  firik olarak kullanılabilme olanağı araştırılmıştır. Araştırma, Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine uygun olarak 3 tekerrürlü kurulmuştur. Ana parseller çeşitler [2 makarnalık (Çeşit-1252 ve Kızıltan-91) ve 2 tritikale (Ümran Hanım ve Karma-2000) çeşidi], alt parsellere azotlu gübreler [NitroPower33 ve yavaş salınımlı (slow release) Dinitroso] , alt alt parsellerde ise hasat zamanı [3 hasat zamanı  (erken hamur olum, sert hamur olum ve tam olum)] yerleştirilmiştir. Ekimden önce bütün parsellere dekara 7 kg P2O5 fosforlu ve 5 N kg azotlu gübre uygulanmıştır. Azotun diğer yarısı ilkbaharda sapa kalkma başlangıcında parsellere (5 N kg da-1) verilmiştir. 

Araştırma sonuçlarına göre; nem oranı (%13,92-42,29), protein oranı (%13,99-16,90),  kül oranı ( %1,48-1,61), 1000- tane ağırlığı (27,2-32,0 g), hektolitre ağırlığı (72,72-78,67 kg) ve tane verimi (173,05-287,47 kg da-1) üzerine hasat zamanının etkisinin istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Olum döneminin ilerlemesine bağlı olarak tanenin nem ve protein oranı azalmasına karşın, kül oranı, 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane verimi artmıştır. Farklı gübre uygulamalarının tanenin nem içeriğine, 1000- tane ağırlığına, hektolitre ağırlığına ve tane verimine etkisinin önemsiz; protein oranına (NP33: %14.98 ve Dinitroso: %16,50) ve kül oranına (NP33: %1,50 ve Dinitroso: %1,58) etkisinin ise önemli olduğu belirlenmiştir. Yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane verimi üzerine etkisi çeşide ve hasat dönemine göre farklılık göstermiştir. Tritikale çeşitlerinde protein oranı ve kül içeriğinin, makarnalık buğday çeşitlerinde ise 1000-tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane veriminin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. 

Sonuç olarak, tritikalenin erken hasat edilerek firik amacıyla kullanılabileceği, makarnalık buğday ve tritikalenin firik amacıyla sert hamur olum döneminde hasat edilmesinin uygun olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane kalitesi ve verimi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Makale detayları

Makarnalık Buğday ve Tritikale Çeşitlerinde Hasat Zamanı ve Azotlu Gübre Uygulamasının Tane Verimi ile Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi

Yazarlar: İlknur AKGÜN | Esra ÖZBEK | Aykut ŞENER

Yayıncı: Bingol University

Ana Başlıklar: Üretim

Dergi: Turkish Journal of Nature and Science 2021 Vol.10 Issue 2, pp.53-63

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000654365

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2149-6366

Sayı

Yazarlar:

İlknur AKGÜN | Esra ÖZBEK | Aykut ŞENER

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Üretim

Dergi:

Turkish Journal of Nature and Science 2021 Vol.10 Issue 2, pp.53-63

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000654365

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2149-6366