Ruus Defterlerine Göre 17. Yüzyıl’da Galata Kazası’nda Paşalar Tarafından Kurulan Vakıflar

Sevgi Akkoyun

Makale detayları

Ruus Defterlerine Göre 17. Yüzyıl’da Galata Kazası’nda Paşalar Tarafından Kurulan Vakıflar

Yazarlar:

Sevgi Akkoyun

Yayıncı:

Gumushane University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer) | Yeniçağ Osmanlı Tarihi

Dergi:

Mavi Atlas Vol.12 Issue 2, pp.485-504

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001330763

pISSN:

2148-5232

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Arşiv kaynakları, Osmanlı tarihi çalışmalarına orijinal bilgi sağlamaktadır. Bu kaynaklardan biri de ilk örnekleri 16. yüzyıl ortalarına kadar tarihlenmiş olan ruus defterleridir. Bu defterler özellikle teşkilat tarihimizi aydınlatma konusunda başvurulacak ilk kaynaklardan olup Osmanlı şehirlerindeki kurumlar ve günümüze kadar ulaşamayan birçok vakıf ve hayır kurumu hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaktadır. Özellikle vakıfların nasıl örgütlendiği, yönetim organlarının nasıl oluştuğu ve dereceleri hakkında bilgiler içermektedir. Bu çalışmada, ruus defterlerinden yararlanılarak 17. yüzyılda Galata Bölgesinde paşalar tarafından kurulan vakıflar ele alınmıştır. Osmanlı Devleti için Galata, kozmopolit yapısı ve limanındaki ticari hayatın canlılığı ile İstanbulun en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Tersane-i Amireye yakınlığından dolayı özellikle kaptan-ı deryaların uğrak yeri haline gelmiştir. Paşaların, beylerin ve devlet adamlarının inşa ettirdikleri vakıflar ve hayır kurumları bölgenin şenlenmesine katkı sağlarken Galatanın mimarisini de geliştirmiştir. Çalışmada, Hicri 992-1111 yılları arasına tarihlenen ruus defterleri taranarak bu vakıflara ilişkin kayıtlar tespit edilmiş, vakıfların kurucuları ve teşkilat yapıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu vakıflara ait arşivin farklı fonlarında yer alan kayıtlar da incelenmiştir. Böylece yapılan tevcih ve atama kayıtları üzerinden bu vakıfların işleyişi ve icra organları da ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Galata kazasındaki cami ve mescit gibi dini yapılar ile medrese gibi eğitim kurumları hakkında bilgiler elde edilerek kazanın kurumsal varlığı ve zenginliği hakkında bilgi kaynağı sağlanmıştır.

 Arşiv kaynakları, Osmanlı tarihi çalışmalarına orijinal bilgi sağlamaktadır. Bu kaynaklardan biri de ilk örnekleri 16. yüzyıl ortalarına kadar tarihlenmiş olan ruus defterleridir. Bu defterler özellikle teşkilat tarihimizi aydınlatma konusunda başvurulacak ilk kaynaklardan olup Osmanlı şehirlerindeki kurumlar ve günümüze kadar ulaşamayan birçok vakıf ve hayır kurumu hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaktadır. Özellikle vakıfların nasıl örgütlendiği, yönetim organlarının nasıl oluştuğu ve dereceleri hakkında bilgiler içermektedir. Bu çalışmada, ruus defterlerinden yararlanılarak 17. yüzyılda Galata Bölgesinde paşalar tarafından kurulan vakıflar ele alınmıştır. Osmanlı Devleti için Galata, kozmopolit yapısı ve limanındaki ticari hayatın canlılığı ile İstanbulun en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Tersane-i Amireye yakınlığından dolayı özellikle kaptan-ı deryaların uğrak yeri haline gelmiştir. Paşaların, beylerin ve devlet adamlarının inşa ettirdikleri vakıflar ve hayır kurumları bölgenin şenlenmesine katkı sağlarken Galatanın mimarisini de geliştirmiştir. Çalışmada, Hicri 992-1111 yılları arasına tarihlenen ruus defterleri taranarak bu vakıflara ilişkin kayıtlar tespit edilmiş, vakıfların kurucuları ve teşkilat yapıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu vakıflara ait arşivin farklı fonlarında yer alan kayıtlar da incelenmiştir. Böylece yapılan tevcih ve atama kayıtları üzerinden bu vakıfların işleyişi ve icra organları da ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Galata kazasındaki cami ve mescit gibi dini yapılar ile medrese gibi eğitim kurumları hakkında bilgiler elde edilerek kazanın kurumsal varlığı ve zenginliği hakkında bilgi kaynağı sağlanmıştır.

 Arşiv kaynakları, Osmanlı tarihi çalışmalarına orijinal bilgi sağlamaktadır. Bu kaynaklardan biri de ilk örnekleri 16. yüzyıl ortalarına kadar tarihlenmiş olan ruus defterleridir. Bu defterler özellikle teşkilat tarihimizi aydınlatma konusunda başvurulacak ilk kaynaklardan olup Osmanlı şehirlerindeki kurumlar ve günümüze kadar ulaşamayan birçok vakıf ve hayır kurumu hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaktadır. Özellikle vakıfların nasıl örgütlendiği, yönetim organlarının nasıl oluştuğu ve dereceleri hakkında bilgiler içermektedir. Bu çalışmada, ruus defterlerinden yararlanılarak 17. yüzyılda Galata Bölgesinde paşalar tarafından kurulan vakıflar ele alınmıştır. Osmanlı Devleti için Galata, kozmopolit yapısı ve limanındaki ticari hayatın canlılığı ile İstanbulun en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Tersane-i Amireye yakınlığından dolayı özellikle kaptan-ı deryaların uğrak yeri haline gelmiştir. Paşaların, beylerin ve devlet adamlarının inşa ettirdikleri vakıflar ve hayır kurumları bölgenin şenlenmesine katkı sağlarken Galatanın mimarisini de geliştirmiştir. Çalışmada, Hicri 992-1111 yılları arasına tarihlenen ruus defterleri taranarak bu vakıflara ilişkin kayıtlar tespit edilmiş, vakıfların kurucuları ve teşkilat yapıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu vakıflara ait arşivin farklı fonlarında yer alan kayıtlar da incelenmiştir. Böylece yapılan tevcih ve atama kayıtları üzerinden bu vakıfların işleyişi ve icra organları da ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Galata kazasındaki cami ve mescit gibi dini yapılar ile medrese gibi eğitim kurumları hakkında bilgiler elde edilerek kazanın kurumsal varlığı ve zenginliği hakkında bilgi kaynağı sağlanmıştır.

 Arşiv kaynakları, Osmanlı tarihi çalışmalarına orijinal bilgi sağlamaktadır. Bu kaynaklardan biri de ilk örnekleri 16. yüzyıl ortalarına kadar tarihlenmiş olan ruus defterleridir. Bu defterler özellikle teşkilat tarihimizi aydınlatma konusunda başvurulacak ilk kaynaklardan olup Osmanlı şehirlerindeki kurumlar ve günümüze kadar ulaşamayan birçok vakıf ve hayır kurumu hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaktadır. Özellikle vakıfların nasıl örgütlendiği, yönetim organlarının nasıl oluştuğu ve dereceleri hakkında bilgiler içermektedir. Bu çalışmada, ruus defterlerinden yararlanılarak 17. yüzyılda Galata Bölgesinde paşalar tarafından kurulan vakıflar ele alınmıştır. Osmanlı Devleti için Galata, kozmopolit yapısı ve limanındaki ticari hayatın canlılığı ile İstanbulun en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Tersane-i Amireye yakınlığından dolayı özellikle kaptan-ı deryaların uğrak yeri haline gelmiştir. Paşaların, beylerin ve devlet adamlarının inşa ettirdikleri vakıflar ve hayır kurumları bölgenin şenlenmesine katkı sağlarken Galatanın mimarisini de geliştirmiştir. Çalışmada, Hicri 992-1111 yılları arasına tarihlenen ruus defterleri taranarak bu vakıflara ilişkin kayıtlar tespit edilmiş, vakıfların kurucuları ve teşkilat yapıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu vakıflara ait arşivin farklı fonlarında yer alan kayıtlar da incelenmiştir. Böylece yapılan tevcih ve atama kayıtları üzerinden bu vakıfların işleyişi ve icra organları da ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda Galata kazasındaki cami ve mescit gibi dini yapılar ile medrese gibi eğitim kurumları hakkında bilgiler elde edilerek kazanın kurumsal varlığı ve zenginliği hakkında bilgi kaynağı sağlanmıştır.

Makale detayları

Ruus Defterlerine Göre 17. Yüzyıl’da Galata Kazası’nda Paşalar Tarafından Kurulan Vakıflar

Yazarlar: Sevgi Akkoyun

Yayıncı: Gumushane University

Ana Başlıklar: Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer) | Yeniçağ Osmanlı Tarihi

Dergi: Mavi Atlas Vol.12 Issue 2, pp.485-504

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001330763

pISSN: 2148-5232

Galata

Vakıf

Paşa

Ruus Defterleri

17. Yüzyıl

Sayı

Yazarlar:

Sevgi Akkoyun

Yayıncı:

Gumushane University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer) | Yeniçağ Osmanlı Tarihi

Dergi:

Mavi Atlas Vol.12 Issue 2, pp.485-504

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001330763

pISSN:

2148-5232