NECATİ BEY’İN GAZELLERİNDE DE- FİİLİ ÇERÇEVESİNDE OLUŞAN ANLAM DÜNYASI

Kaplan ÜSTÜNER

Makale detayları

NECATİ BEY’İN GAZELLERİNDE DE- FİİLİ ÇERÇEVESİNDE OLUŞAN ANLAM DÜNYASI

Yazarlar:

Kaplan ÜSTÜNER

Yayıncı:

İlyas KAYAOKAY

Dergi:

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2018 Vol.1 Issue 1, pp.86-113

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000703463

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2651-3013

pISSN:

2651-3013

Özet:

 


İnsanlar;
duygu, düşünce ve isteklerini çoğu zaman konuşma ile ortaya koyar. Günlük
hayatta sıkça başvurulan konuşma, sese dönüşerek dışa yansıdığı gibi sese
dönüşmeksizin kişinin iç dünyasında da görevini yerine getirir. Daha ziyade
yazar yahut şairin duygu ve düşüncelerini dışa vurduğu konuşmalardan meydana
gelen edebi metinler, yazıldığı dönemin zevk ve anlayışını da yansıtır. Biz de
15. yüzyılın ikinci yarısında konuşulan konuların, yazılı bir metinden
hareketle belirlenmesi amacıyla gazelleri ile tanınan divan şairi Necati Bey’in
(ö. 1509) konuşmaya dayalı fiillerinin zikredildiği beyitlerini incelemeye
karar verdik. 


De-
fiili ile dile getirilen sözlerin geçtiği beyitler tespit edildikten sonra işlenen
konulara göre tasnif edildi. Söylenen sözlere göre çalışmamız şu başlıklardan
meydana geldi: Sevgili, âşık, sevgili-âşık diyalogları, diğer kişi ve
varlıkların sözleri, atasözü ve veciz sözler. 


İncelenen
şiirlerde konuşulan konuların aşk, sevgilinin genel özellikleri ve güzellik
unsurları, âşığın çektiği acılar, kavuşmanın engelleyici unsuru rakip, âşığa
devamlı öğütler veren zahit ve kimi sosyal meselelere dair olduğu tespit
edilmiştir.


Diyaloglarda
daha ziyade sevgili ile âşık birbirine karşı duygu ve düşüncelerini dile
getirmişlerdir. Sevgili, âşığın kavuşma isteğine karşı çoğu vakit ilgisiz
kalmış ve kimi zaman da onun sözlerine gülerek karşılık vermiştir. 











Konuşma
üslubuyla yazılan beyitlerde dilin sade oluşu dikkat çekmektedir. Samimi ve
renkli bir söyleyiş göze çarpmaktadır. Canlı, akıcı ve etkileyici bir anlatımla
okuyucuda merak ve ilgi uyandırmaktadır.  


.

Makale detayları

NECATİ BEY’İN GAZELLERİNDE DE- FİİLİ ÇERÇEVESİNDE OLUŞAN ANLAM DÜNYASI

Yazarlar: Kaplan ÜSTÜNER

Yayıncı: İlyas KAYAOKAY

Dergi: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2018 Vol.1 Issue 1, pp.86-113

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000703463

Sıklık: Aylık

eISSN: 2651-3013

pISSN: 2651-3013

Sayı

Yazarlar:

Kaplan ÜSTÜNER

Yayıncı:

İlyas KAYAOKAY

Dergi:

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2018 Vol.1 Issue 1, pp.86-113

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000703463

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2651-3013

pISSN:

2651-3013