NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRALLER ve ÇEVRESEL ETKİLERİ (REŞADİYE HİDROELEKTRİK SANTRALLERİ ÖRNEĞİ)

Vedat KARADENİZ; Erdal AKPINAR; Adem BAŞIBÜYÜK

Makale detayları

NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRALLER ve ÇEVRESEL ETKİLERİ (REŞADİYE HİDROELEKTRİK SANTRALLERİ ÖRNEĞİ)

Yazarlar:

Vedat KARADENİZ | Erdal AKPINAR | Adem BAŞIBÜYÜK

Yayıncı:

Ataturk University

Dergi:

Eastern Geographical Review 2011 Vol.16 Issue 26, pp.95-114

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000683791

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2717-834X

pISSN:

1302-7956

Özet:

 

Son yıllarda hızlı bir artış seyri izleyen elektrik enerjisi talebinin
 karşılanması, Türkiye’nin kısa ve orta vadede çözmesi gereken temel
 sorunlarındandır. Sorunun çözümü kapsamında üzerinde durulan önemli
 seçeneklerden biri, su gücü potansiyelinden daha etkin ve yaygın bir şekilde
 yararlanmaktır. Bu çerçevede yakın zamana kadar pek dikkate alınmayan küçük
 ve orta ölçekli hidrolik kaynakların nehir tipi santrallerle değerlendirilmesi fikri
 ön plâna çıkmıştır. Hâlihazırda işletme, kuruluş, projelendirme ve plânlama
 aşamasında olan nehir tipi santrallerin toplam sayısı 2000’i bulmaktadır.
 Tamamlandıklarında kurulu güçlerinin 25 bin MW, yıllık ortalama üretimlerinin
 ise 125 bin GWh olacağı tahmin edilmektedir. Bunlardan biri de 2010 yılında
 işletmeye açılan Reşadiye Hidroelektrik Santralleri’dir. Tokat’ın Reşadiye ilçesi
 yakınlarında Kelkit Çayı üzerinde birbirlerine yakın mesafelerde kurulu üç ayrı
 santralden oluşan Reşadiye HES’in kurulu gücü 65 MW, elektrik üretim
 kapasitesi ise 450 milyon kwh/yıl’dır.
 Esasen nehir tipi santraller, barajlı santrallere göre ekolojik denge ve
 sosyal çevre üzerinde olumsuz etkileri çok daha az olan tesislerdir. Ancak Türkiye
 genelinde proje, kuruluş ve işletme sürecinde olan pek çok santral, doğal ve
 sosyal çevreye verdiği veya gelecekte vereceğinden endişe edilen zararlar
 nedeniyle sürekli gündemdedir. Bu durum Reşadiye HES için de geçerlidir.
 Santraller aktif heyelan ve erozyon alanı üzerinde kurulmuş, buna rağmen su
 iletim hatları tünellerden değil, doğrudan yamaçlar üzerinden geçirilmiştir.
 Ayrıca tesislerin inşası esnasında doğal bitki örtüsü büyük ölçüde tahrip
 edilmiştir. En büyük sorun ise suyun iletim hatlarına verilmesi sürecinde
 yaşanmaktadır. Akarsu yatağında sürekli bulunması gereken telafi suyunun
 özellikle yaz aylarında olması gereken minimum sınırın bile altına düşmesi başta
 su kenarı bitkileri olmak üzere Kelkit Çayı ekosistemine zarar vermektedir. 
 Yatırım tepki görmüş, yüklenici firma ile yöre halkı arasında çatışmalar
 yaşanmıştır. Tespitlerimize göre bu ve benzeri sorunların ortaya çıkmasında
 projenin bilimsel temellere dayandırılmamasının, inşaat sürecinde yaşanan çeşitli
 aksaklıkların ve en önemlisi de yatırımın ÇED raporundan muaf tutulmasının
 büyük rolü vardır. Yeni HES’ler kurulurken Reşadiye HES örneğinin dikkate
 alınması yararlı olacaktır.

Makale detayları

NEHİR TİPİ HİDROELEKTRİK SANTRALLER ve ÇEVRESEL ETKİLERİ (REŞADİYE HİDROELEKTRİK SANTRALLERİ ÖRNEĞİ)

Yazarlar: Vedat KARADENİZ | Erdal AKPINAR | Adem BAŞIBÜYÜK

Yayıncı: Ataturk University

Dergi: Eastern Geographical Review 2011 Vol.16 Issue 26, pp.95-114

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2013

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000683791

Sıklık: Aylık

eISSN: 2717-834X

pISSN: 1302-7956

Sayı

Yazarlar:

Vedat KARADENİZ | Erdal AKPINAR | Adem BAŞIBÜYÜK

Yayıncı:

Ataturk University

Dergi:

Eastern Geographical Review 2011 Vol.16 Issue 26, pp.95-114

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000683791

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2717-834X

pISSN:

1302-7956