Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mahur Beste romanında medeniyet göstereni olarak erillik ve dişillik

Ramazan Kandemir Enser

Makale detayları

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mahur Beste romanında medeniyet göstereni olarak erillik ve dişillik

Yazarlar:

Ramazan Kandemir Enser

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue Ö13, pp.352-367

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001301972

pISSN:

2148-7782

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Resmi olarak Tanzimat ile başlayan modernleşme süreci, kendisini tek hâkim güç olarak tanımlayan Osmanlının Batı medeniyetinin bazı alanlarda kendisinden üstün olduğunu kabul etmesi anlamına da gelir. Batılılaşma süreci bir anlamda Osmanlının öteki ile karşılaşması anlamına geldiği için pek çok kavram gibi Doğu ve Batı kavramları da yeniden tanımlanmıştır. Bu yeni tanımların yaygınlaşması da büyük oranda edebiyatımıza yeni giren roman türü aracılığıyla olmuştur. Tanzimatla birlikte Doğu ve Batı medeniyeti sorunu Türk romanın ana izleklerinden biri olmuştur. Tanzimattan itibaren Doğu ve Batı kavramlarına simgesel anlamlar yüklendiğinde Doğunun erkek Batının ise kadın cinsiyetiyle tasavvur edildiği görülmüştür. Batılılaşma kavramını romanlarında merkeze alan en önemli romancılarımızdan olan Ahmet Hamdi Tanpınar, her romanında Türk toplumunun önemli bir dönemini bu açısından ele alır. Toplumun kaderi ile roman kişilerinin bireysel yaşamını iç içe geçiren Tanpınar, bazı roman kişilerini Türk toplumunun ve ülkenin bir mikro kozmosu olarak da tasarlar. Bu çalışmada Tanpınarın ilk romanı olan Mahur Bestenin önemli kişileri, erillik-dişillik kavramları açısından ele alınarak bu kişilerin medeniyetle simgesel ilgisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Mahur Bestede Doğunun baba ve oğul figürleriyle temsil edildiği ve baba figürünün temsil ettiği eril Doğu imajının yerini erginleşemeyen oğul simgesinde dişil bir görünüme bıraktığı görülmüştür.

 Resmi olarak Tanzimat ile başlayan modernleşme süreci, kendisini tek hâkim güç olarak tanımlayan Osmanlının Batı medeniyetinin bazı alanlarda kendisinden üstün olduğunu kabul etmesi anlamına da gelir. Batılılaşma süreci bir anlamda Osmanlının öteki ile karşılaşması anlamına geldiği için pek çok kavram gibi Doğu ve Batı kavramları da yeniden tanımlanmıştır. Bu yeni tanımların yaygınlaşması da büyük oranda edebiyatımıza yeni giren roman türü aracılığıyla olmuştur. Tanzimatla birlikte Doğu ve Batı medeniyeti sorunu Türk romanın ana izleklerinden biri olmuştur. Tanzimattan itibaren Doğu ve Batı kavramlarına simgesel anlamlar yüklendiğinde Doğunun erkek Batının ise kadın cinsiyetiyle tasavvur edildiği görülmüştür. Batılılaşma kavramını romanlarında merkeze alan en önemli romancılarımızdan olan Ahmet Hamdi Tanpınar, her romanında Türk toplumunun önemli bir dönemini bu açısından ele alır. Toplumun kaderi ile roman kişilerinin bireysel yaşamını iç içe geçiren Tanpınar, bazı roman kişilerini Türk toplumunun ve ülkenin bir mikro kozmosu olarak da tasarlar. Bu çalışmada Tanpınarın ilk romanı olan Mahur Bestenin önemli kişileri, erillik-dişillik kavramları açısından ele alınarak bu kişilerin medeniyetle simgesel ilgisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Mahur Bestede Doğunun baba ve oğul figürleriyle temsil edildiği ve baba figürünün temsil ettiği eril Doğu imajının yerini erginleşemeyen oğul simgesinde dişil bir görünüme bıraktığı görülmüştür.

 Resmi olarak Tanzimat ile başlayan modernleşme süreci, kendisini tek hâkim güç olarak tanımlayan Osmanlının Batı medeniyetinin bazı alanlarda kendisinden üstün olduğunu kabul etmesi anlamına da gelir. Batılılaşma süreci bir anlamda Osmanlının öteki ile karşılaşması anlamına geldiği için pek çok kavram gibi Doğu ve Batı kavramları da yeniden tanımlanmıştır. Bu yeni tanımların yaygınlaşması da büyük oranda edebiyatımıza yeni giren roman türü aracılığıyla olmuştur. Tanzimatla birlikte Doğu ve Batı medeniyeti sorunu Türk romanın ana izleklerinden biri olmuştur. Tanzimattan itibaren Doğu ve Batı kavramlarına simgesel anlamlar yüklendiğinde Doğunun erkek Batının ise kadın cinsiyetiyle tasavvur edildiği görülmüştür. Batılılaşma kavramını romanlarında merkeze alan en önemli romancılarımızdan olan Ahmet Hamdi Tanpınar, her romanında Türk toplumunun önemli bir dönemini bu açısından ele alır. Toplumun kaderi ile roman kişilerinin bireysel yaşamını iç içe geçiren Tanpınar, bazı roman kişilerini Türk toplumunun ve ülkenin bir mikro kozmosu olarak da tasarlar. Bu çalışmada Tanpınarın ilk romanı olan Mahur Bestenin önemli kişileri, erillik-dişillik kavramları açısından ele alınarak bu kişilerin medeniyetle simgesel ilgisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Mahur Bestede Doğunun baba ve oğul figürleriyle temsil edildiği ve baba figürünün temsil ettiği eril Doğu imajının yerini erginleşemeyen oğul simgesinde dişil bir görünüme bıraktığı görülmüştür.

 Resmi olarak Tanzimat ile başlayan modernleşme süreci, kendisini tek hâkim güç olarak tanımlayan Osmanlının Batı medeniyetinin bazı alanlarda kendisinden üstün olduğunu kabul etmesi anlamına da gelir. Batılılaşma süreci bir anlamda Osmanlının öteki ile karşılaşması anlamına geldiği için pek çok kavram gibi Doğu ve Batı kavramları da yeniden tanımlanmıştır. Bu yeni tanımların yaygınlaşması da büyük oranda edebiyatımıza yeni giren roman türü aracılığıyla olmuştur. Tanzimatla birlikte Doğu ve Batı medeniyeti sorunu Türk romanın ana izleklerinden biri olmuştur. Tanzimattan itibaren Doğu ve Batı kavramlarına simgesel anlamlar yüklendiğinde Doğunun erkek Batının ise kadın cinsiyetiyle tasavvur edildiği görülmüştür. Batılılaşma kavramını romanlarında merkeze alan en önemli romancılarımızdan olan Ahmet Hamdi Tanpınar, her romanında Türk toplumunun önemli bir dönemini bu açısından ele alır. Toplumun kaderi ile roman kişilerinin bireysel yaşamını iç içe geçiren Tanpınar, bazı roman kişilerini Türk toplumunun ve ülkenin bir mikro kozmosu olarak da tasarlar. Bu çalışmada Tanpınarın ilk romanı olan Mahur Bestenin önemli kişileri, erillik-dişillik kavramları açısından ele alınarak bu kişilerin medeniyetle simgesel ilgisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Mahur Bestede Doğunun baba ve oğul figürleriyle temsil edildiği ve baba figürünün temsil ettiği eril Doğu imajının yerini erginleşemeyen oğul simgesinde dişil bir görünüme bıraktığı görülmüştür.

Makale detayları

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Mahur Beste romanında medeniyet göstereni olarak erillik ve dişillik

Yazarlar: Ramazan Kandemir Enser

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar: Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi: RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue Ö13, pp.352-367

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001301972

pISSN: 2148-7782

Doğu

Batı

erillik

dişillik

medeniyet

Sayı

Yazarlar:

Ramazan Kandemir Enser

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue Ö13, pp.352-367

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001301972

pISSN:

2148-7782