Âşıkların Dilinden Kuşlar: Kuş Destanları (Karşılaştırmalı Bir İnceleme)

Betül GÖRKEM

Makale detayları

Âşıkların Dilinden Kuşlar: Kuş Destanları (Karşılaştırmalı Bir İnceleme)

Yazarlar:

Betül GÖRKEM

Yayıncı:

Giresun University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 2022 Vol.14 Issue 26, pp.214-237

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510598

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-3407

pISSN:

1309-081X

Özet:

 


The root of minstrel literature, which is in the Turkish oral poetry tradition, is based on our pre-Islamic oral culturetradition. In tradition of minstrel poetry, improvised singing, quarrel concept (battle of words) and etc. areimportant to show their ability of singing. Minstrels have to show their skills and prove themselves in variousassemblies, especially in minstrel sessions. Singing epics is a part of these sessions. Minstrels sang epics on varioussubjects in this section. Çobanoğlu has classified minstrel epics according to their subjects, and the epicstold/written about the birds that is examined in this study are included in the "Epics About Animals" under the titleof "Epics About Natural Beauties" of this classification. In this study from past to present “Epics on Birds” arecollected. First of all, these texts are introduced according to their form and contents. After that, epics are evaluatedcomperatively to show how and why the minstrels sing the bird epics, where these texts take place in the tradition,the role of the epics sang in showing the minstrel's own style while exhibiting his art and proving his own artisticpower. In this study a new variant of Hengami’s epic on birds, which was previously published by Şükrü Elçin,has been found. This epic is at the end of the study with edition critique.

.

 

Türk sözlü şiir geleneğinin içerisinde yer alan âşık edebiyatının kökü İslamiyet öncesi sözlü kültür geleneğimizedayanmaktadır. Âşık tarzı şiir söyleme geleneğinde âşıkların irticalen şiir söylemesi, atışma yapabilmesi gibihususlar âşığın söz söylemedeki kabiliyetini göstermesi açısından öne çıkmaktadır. Âşıkların çeşitli meclislerdeözellikle âşık fasıllarında kendi yeteneklerini göstermeleri ve kendilerini kanıtlamaları gerekmektedir. Bumeclislerin bir parçası da âşıkların destan söyledikleri bölümdür. Âşıklar bu bölümde çeşitli konularda destanlarsöylemişlerdir. Çobanoğlu, âşık tarzı destanların konularına göre tasnifini yapmış, bunlardan bu çalışmadaincelenecek olan kuşlar hakkında söylenmiş/yazılmış destanlar bu tasnifin “Doğal Güzelliklerle İlgili Destanlar”başlığının altında yer alan “Hayvanlarla İlgili Destanlar” içinde yer almaktadır. Çalışmada geçmişten günümüzesöylenmiş/yazılmış “Kuşlar Destanı” metinleri bir araya getirilmiştir. Burada, öncelikle bu metinler şekil vemuhteva hususiyetleri yönlerinden tanıtılmıştır. Ardından destan metinleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmeksuretiyle âşıkların kuş destanlarını nasıl ve neden söyledikleri, bu metinlerin gelenek içinde nerede yer aldığı,âşığın kendi üslubunu gösterme ve kendi sanat gücünü kanıtlamada söylenen destanların rolü ortaya konulmayaçalışılmıştır. Çalışmada, daha önce Şükrü Elçin tarafından yayımlanmış olan Hengâmî’nin destanının bir eş metnibulunmuştur. Bu destan da çalışmanın sonunda metin tenkitli olarak yer almaktadır.

Makale detayları

Âşıkların Dilinden Kuşlar: Kuş Destanları (Karşılaştırmalı Bir İnceleme)

Yazarlar: Betül GÖRKEM

Yayıncı: Giresun University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 2022 Vol.14 Issue 26, pp.214-237

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000510598

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-3407

pISSN: 1309-081X

Sayı

Yazarlar:

Betül GÖRKEM

Yayıncı:

Giresun University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 2022 Vol.14 Issue 26, pp.214-237

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510598

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-3407

pISSN:

1309-081X