SAVAŞ METAFİZİĞİ VE SEMBOLİK SİLAHLAR          BAĞLAMINDA BAGIŞ DESTANI

Yrd. Doç. Dr. Çiğdem AKYÜZ

Makale detayları

SAVAŞ METAFİZİĞİ VE SEMBOLİK SİLAHLAR BAĞLAMINDA BAGIŞ DESTANI

Yazarlar:

Yrd. Doç. Dr. Çiğdem AKYÜZ

Yayıncı:

Nazım Hikmet POLAT

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türklük Bilimi Araştırmaları 2017 Issue 42, pp.27-44

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000715825

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6915

pISSN:

1300-7874

Özet:

 


Wars are primary factors which shape time and space
and create the historical layer in Turkish epics and they also point to the
idea of jihad in the context of collective metaphysical consciousness. That
ideal is represented by the hero of epic and include not only seize of the
territory but also expeditions leading up to Turkification and activities to
reconstruction. Thereby the lands mentioned in the epics, got qualification
of holy places after conquered. Epic hero becomes a conqueror for social
utility rather than individual interests. Hero is supported by the soul of ancestors,
metaphysics/mystical powers and his weapons. All of these point
to some traditional/cultural symbols which are kept in community memory.
In this study, the metaphysical aspects of the wars and symbolic aspects of
the weapons in Bagysh which is one of Kyrgyz epics, are examined. Arrow,
bow, spear, sword and rifle are chosen from Bagysh’s weapons and the
main subject is deepened in this framework. It can be said that the war
compose the centre of the hero's ontic universe with its metaphysical dimension
and the hero is supported by spiritual and mythological values. In
this regard it is accepted as a holy notion. On the other hand, it is determined
that war weapons symbolize the notion of freedom, independence,
sovereignty, and hegemony of the epic period. Additionally, war weapons
contribute to the success of the hero and to the faith and determination of
his war.  

.

 


 Savaşlar, zamanı ve mekânı şekillendiren başat unsurlar olarak
Türk destanlarında tarihî tabakayı oluşturdukları gibi kolektif metafizik bilinç
bağlamında cihat ülküsüne de işaret ederler. Destan kahramanı şahsında
temsil edilen bu ülkü, salt toprak parçasını ele geçirmekten ziyade
Türkleştirme ve imar faaliyetlerini içerir. Böylelikle destanlarda zikredilen
topraklar, fethedildikten sonra kutsal mekânlar vasfı kazanarak vatana dö-
nüşürler. Destan kahramanı, bireysel çıkarları yerine toplumsal yararlılık,
barış ve bağımsızlık uğruna savaşarak bir fatihe dönüşür. Kahramanın savaş
esnasında metafizik/mistik güçler ve ata ruhlardan destek görmesi ve
ona zaferi getiren silahlarının, toplum hafızasında saklanan birtakım geleneksel/kültürel
veriyi sembolize etmesi söz konusudur. Bu çalışmada, bir
Kırgız destanı olan Bagış’ta yer alan savaşlar, metafizik boyutları ile ele
alınmış ve silahların sembolik yönleri, kahramanın başarısına manevi katkıları
bakımından incelenmiştir. Bagış’ın kullandığı silahlardan ok-yay,
mızrak, kılıç ve tüfek seçilerek konu, bu çerçevede derinleştirilmiştir. İnceleme
neticesinde savaşın, metafizik boyutu ile kahramanın ontik evreninin
merkezinde yer aldığı, manevi ve mitolojik değerler ile desteklendiği
ve bu bakımdan kutsal kabul edildiği ifade edilebilir. Savaş silahlarının ise
epik devrin özgürlük, bağımsızlık, hâkimiyet, hükümdarlık gibi kavramları
sembolize ederek kahramanın başarısına ve savaşmadaki inanç ve kararlı-
lığına katkı sağladığı görülür.

.

Makale detayları

SAVAŞ METAFİZİĞİ VE SEMBOLİK SİLAHLAR BAĞLAMINDA BAGIŞ DESTANI

Yazarlar: Yrd. Doç. Dr. Çiğdem AKYÜZ

Yayıncı: Nazım Hikmet POLAT

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Türklük Bilimi Araştırmaları 2017 Issue 42, pp.27-44

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000715825

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6915

pISSN: 1300-7874

Sayı

Yazarlar:

Yrd. Doç. Dr. Çiğdem AKYÜZ

Yayıncı:

Nazım Hikmet POLAT

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türklük Bilimi Araştırmaları 2017 Issue 42, pp.27-44

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000715825

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6915

pISSN:

1300-7874