Non-destructive methods for determining weathering in historical monuments: a case study from Merv City, Turkmenistan

Savaş KARABULUT

doi:https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.533430

Makale detayları

Non-destructive methods for determining weathering in historical monuments: a case study from Merv City, Turkmenistan

Yazarlar:

Savaş KARABULUT

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Bulletin For Earth Sciences 2019 Vol.40 Issue 2, pp.210-233

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2019

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000698629

Sıklık:

Üç Yıllık

pISSN:

1301-2894

DOI:

https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.533430

Özet:

 


Arkeolojik alanlar, tarihsel yapılar ve sit alanları yasa ve yönetmeliklerle korumaya alınmış ve
izinsiz herhangi bir değişiklik veya restorasyon yapılması da yasal sınırlarla engellenmiştir.
Tarihsel bir miras olarak günümüze kadar özelliklerini koruyan mimarı yapılar ve yerleşim
alanlarında zamanla doğal veya yapay etkenlerle meydana gelen hasar, fiziksel ve iklim
koşulları nedeniyle meydana gelen mukavemet kaybının tespiti önemlidir. Ancak bu tür
çalışmalar yapılırken yapılarda kalıcı deformasyona neden olacak karot numunesi alma,
sıyırma vb. uygulamalardan kaçınılması istenir. Bu nedenle hasarsız yöntemlerin kullanılması
öncelikli ve zorunludur. Bu çalışma kapsamında Türkmenistan’ın antik şehri olan Merv’de
sahabelerden Hakem El Gıfari ve Bureyde el-Eslemi’nin bulunduğu 2 kule ve 2 türbe üzerinde
ultrasonik hız, çatlak derinliği ve basınç mukavemetlerinin hesaplanmasıyla yenileme yapılacak
alanlar hakkında bilgiler elde edilmiştir. Hızların Uluslarası Atom Enerjisi Ajansı tarafından
önerilen sınıflandırmaya göre çok kötü ve kötü kaliteye sahip olduğu, çatlak derinliği
sınıflamasına göre II ve III derece çatlak sınıfına girdiği ve basınç mukavemetlerinin kulelerde
2-8 MPa arasında değiştiği, türbelerde ise 20 MPa değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Beton
kalitesinin dayanımındaki bu farklılıklar, kuzeybatıdan esen rüzgarlar ve alanın tarihin farklı
dönemlerde restore edilmesinde işçilik farklılıklarından kaynaklı olabileceği düşünülmüştür.
Elde edilen sonuçlar kullanılarak yapıda güçlendirme yapıldığında, hem daha iyi korunacak
hem de bütçe azaltılacaktır.


.

Makale detayları

Non-destructive methods for determining weathering in historical monuments: a case study from Merv City, Turkmenistan

Yazarlar: Savaş KARABULUT

Yayıncı: Hacettepe University

Ana Başlıklar: Uygulamalı fizik

Dergi: Bulletin For Earth Sciences 2019 Vol.40 Issue 2, pp.210-233

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2019

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000698629

Sıklık: Üç Yıllık

pISSN: 1301-2894

DOI: https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.533430

Sayı

Yazarlar:

Savaş KARABULUT

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Bulletin For Earth Sciences 2019 Vol.40 Issue 2, pp.210-233

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2019

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000698629

Sıklık:

Üç Yıllık

pISSN:

1301-2894

DOI:

https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.533430