Notes on Reduplications in Islamic Period Turkic Texts with Uyghur Script

Hüseyin Yıldız

Makale detayları

Notes on Reduplications in Islamic Period Turkic Texts with Uyghur Script

Yazarlar:

Hüseyin Yıldız

Yayıncı:

Bartin University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi:

Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi Vol.10 Issue 2, pp.49-80

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001304878

pISSN:

2149-5866

Anahtar kelimeler:

Özet:

 The subject of reduplications in Turkish has been one of the topics that have attracted attention since the beginning of Turkish linguistics and has been studied extensively. In the literature, there are usually period or work-centered reduplication studies. The corpus of the subject to be discussed in this study covers several alphabet-based periods. These works, which are called Islamic period with Uyghur script texts, constitute the corpus of this study. From the Karakhanid period until the end of the Timurid period, a corpus was created based on 18 works by selecting Deh-nâme, Ebu Said Kürkânʼın Uzun Hasanʼa Gönderdiği Bitig, Mahzenüʼl-Esrârʼın Zeynüʼl-Âbidin Nüshası, Manzum Parçalar, Manzum Parçalar I, Manzum Parçalar II, Mesʼele Kitâbı, Miraç-nâme, Oğuz Kağan Destanı, Râhatüʼl-Kulûb, Rızvan Şah ile Ruh-Afza Hikâyesi, Seyfül-Mülûk ve Bedîül-Cemâl, Sirâcüʼl-Kulûb, Tarla Satış Senetleri, Tezkire-i Evliyâ, Timür Kutluk Yarlığı, Tokluğ Temürʼe Verilen Ödüg Bidigʼi, Toktamış Han Yarlığı texts in Uyghur script. In the corpus of the study, 1309 sentences with a reduplication were identified. Some of these sentences contain more than one reduplication, and the total number of reduplication in the corpus reaches 1537, including the repeating ones, and the number of reduplications, each of which is different, reaches 457. All data are listed alphabetically in the Appendix. The 457 reduplication data were analyzed in terms of organization, formation, meaning, structure, inflection, sequence, origin and type, and the results related to them were tried to be interpreted in 31 notes.

 The subject of reduplications in Turkish has been one of the topics that have attracted attention since the beginning of Turkish linguistics and has been studied extensively. In the literature, there are usually period or work-centered reduplication studies. The corpus of the subject to be discussed in this study covers several alphabet-based periods. These works, which are called Islamic period with Uyghur script texts, constitute the corpus of this study. From the Karakhanid period until the end of the Timurid period, a corpus was created based on 18 works by selecting Deh-nâme, Ebu Said Kürkânʼın Uzun Hasanʼa Gönderdiği Bitig, Mahzenüʼl-Esrârʼın Zeynüʼl-Âbidin Nüshası, Manzum Parçalar, Manzum Parçalar I, Manzum Parçalar II, Mesʼele Kitâbı, Miraç-nâme, Oğuz Kağan Destanı, Râhatüʼl-Kulûb, Rızvan Şah ile Ruh-Afza Hikâyesi, Seyfül-Mülûk ve Bedîül-Cemâl, Sirâcüʼl-Kulûb, Tarla Satış Senetleri, Tezkire-i Evliyâ, Timür Kutluk Yarlığı, Tokluğ Temürʼe Verilen Ödüg Bidigʼi, Toktamış Han Yarlığı texts in Uyghur script. In the corpus of the study, 1309 sentences with a reduplication were identified. Some of these sentences contain more than one reduplication, and the total number of reduplication in the corpus reaches 1537, including the repeating ones, and the number of reduplications, each of which is different, reaches 457. All data are listed alphabetically in the Appendix. The 457 reduplication data were analyzed in terms of organization, formation, meaning, structure, inflection, sequence, origin and type, and the results related to them were tried to be interpreted in 31 notes.

 The subject of reduplications in Turkish has been one of the topics that have attracted attention since the beginning of Turkish linguistics and has been studied extensively. In the literature, there are usually period or work-centered reduplication studies. The corpus of the subject to be discussed in this study covers several alphabet-based periods. These works, which are called Islamic period with Uyghur script texts, constitute the corpus of this study. From the Karakhanid period until the end of the Timurid period, a corpus was created based on 18 works by selecting Deh-nâme, Ebu Said Kürkânʼın Uzun Hasanʼa Gönderdiği Bitig, Mahzenüʼl-Esrârʼın Zeynüʼl-Âbidin Nüshası, Manzum Parçalar, Manzum Parçalar I, Manzum Parçalar II, Mesʼele Kitâbı, Miraç-nâme, Oğuz Kağan Destanı, Râhatüʼl-Kulûb, Rızvan Şah ile Ruh-Afza Hikâyesi, Seyfül-Mülûk ve Bedîül-Cemâl, Sirâcüʼl-Kulûb, Tarla Satış Senetleri, Tezkire-i Evliyâ, Timür Kutluk Yarlığı, Tokluğ Temürʼe Verilen Ödüg Bidigʼi, Toktamış Han Yarlığı texts in Uyghur script. In the corpus of the study, 1309 sentences with a reduplication were identified. Some of these sentences contain more than one reduplication, and the total number of reduplication in the corpus reaches 1537, including the repeating ones, and the number of reduplications, each of which is different, reaches 457. All data are listed alphabetically in the Appendix. The 457 reduplication data were analyzed in terms of organization, formation, meaning, structure, inflection, sequence, origin and type, and the results related to them were tried to be interpreted in 31 notes.

 Türkçede ikilemeler konusu Türk dilbiliminin başlangıcından bugüne dikkat çeken konulardan biri olmuş ve oldukça çok işlenmiştir. Literatürde genellikle bir dönem ya da eser merkezli ikileme çalışmalarına rastlanmaktadır. Bu çalışmada ele alınacak konunun derlemi ise alfabe temelli birkaç dönemi içine almaktadır. İslami dönem Uygur harfli metinler olarak adlandırılan bu eserler bu çalışmanın derlemini oluşturmaktadır. Karahanlı döneminden Timurlular döneminin sonuna kadar olan zaman diliminde Uygur Harfli Deh-nâme, Ebu Said Kürkânʼın Uzun Hasanʼa Gönderdiği Bitig, Mahzenüʼl-Esrârʼın Zeynüʼl-Âbidin Nüshası, Manzum Parçalar, Manzum Parçalar I, Manzum Parçalar II, Mesʼele Kitâbı, Miraç-nâme, Oğuz Kağan Destanı, Râhatüʼl-Kulûb, Rızvan Şah ile Ruh-Afza Hikâyesi, Seyfül-Mülûk ve Bedîül-Cemâl, Sirâcüʼl-Kulûb, Tarla Satış Senetleri, Tezkire-i Evliyâ, Timür Kutluk Yarlığı, Tokluğ Temürʼe Verilen Ödüg Bidigʼi, Toktamış Han Yarlığı metinleri seçilerek 18 eserden hareketle bir derlem oluşturulmuştur. Çalışmanın derleminde içinde ikileme bulunan 1309 cümle tespit edilmiştir. Bu cümlelerin bazılarında birden fazla ikileme bulunmakta ve derlemdeki ikilemelerin tekrar edenlerle birlikte toplam sayısı 1537ye, her biri farklı olan ikileme sayısı ise 457e ulaşmaktadır. Tüm veriler Ek kısmında alfabetik olarak listelenmiştir. 457 ikileme verisi, kuruluş, oluşum, anlam, yapı, çekim, diziliş, köken ve tür yönünden incelenmiş ve bunlarla ilgili sonuçlar 31 maddede yorumlanmaya çalışılmıştır.

Makale detayları

Notes on Reduplications in Islamic Period Turkic Texts with Uyghur Script

Yazarlar:

Hüseyin Yıldız

Yayıncı:

Bartin University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi:

Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi Vol.10 Issue 2, pp.49-80

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001304878

pISSN:

2149-5866

Islamic period

Turkic

texts with Uyghur script

Reduplications

Classificationİslami dönem

Türkçe

Uygur harfli metinler

İkilemeler

Sınıflandırma

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Hüseyin Yıldız

Yayıncı: Bartin University

Ana Başlıklar: Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi: Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi Vol.10 Issue 2, pp.49-80

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001304878

pISSN: 2149-5866

Sayı

Yazarlar:

Hüseyin Yıldız

Yayıncı:

Bartin University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi:

Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi Vol.10 Issue 2, pp.49-80

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001304878

pISSN:

2149-5866