KEMAL TAHİR’İN ESİR ŞEHRİN MAHPUSU ROMANINDA “Fiil-(y)A+bil-” YAPILI CÜMLELERİN KİPLİK GÖRÜNÜMÜ*

Meriç GÜVEN; Laçin ÖZGÜL

Makale detayları

KEMAL TAHİR’İN ESİR ŞEHRİN MAHPUSU ROMANINDA “Fiil-(y)A+bil-” YAPILI CÜMLELERİN KİPLİK GÖRÜNÜMÜ*

Yazarlar:

Meriç GÜVEN | Laçin ÖZGÜL

Yayıncı:

Bilgehan ATSIZ GÖKDAĞ

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Karadeniz Araştırmaları 2022 Vol.19 Issue 74, pp.561-579

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000722932

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2536-5126

pISSN:

2536-5126

Özet:

 

“Fiil-(y)A+bil-” yapısı; -DI, -mIş, -(I)yor, -(y)AcAk, -Ar/-Ir, -mAlI, -sA ve -A eklerini alabilir ve içinde bulunduğu cümlenin kiplik görünümünü etkileyebilir. “Fiil-(y)A+bil-” yapısı yeterlilik fiili olarak adlandırılsa da yeterlilik dışında ihtimal, izin, rica vb. anlam alanlarını da karşılama gücüne sahiptir. Bu durum “fiil-(y)A+bil-” yapısının yeterlilik kipliği dışında kalan diğer kiplik kategorilerini de işaretleyebildiğini göstermektedir. Bu çalışma, “fiil- (y)A+bil-” yapılı cümlelerin Palmer’ın kiplik kategorilerindeki görünümünü belirlemeyi ve “fiil-(y)A+bil-” yapısının yeterlilik kategorisi dışında kalan diğer kiplik kategorilerini nasıl işaretlediğini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Amaçlı örneklemin tercih edildiği çalışmada, Kemal Tahir’in Esir Şehrin Mahpusu romanından “fiil-(y)A+bil-” yapısını içeren kırk cümle belirlenmiş ve bu cümleler Palmer’ın kiplik sınıflandırmasındaki kategorilere göre incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, “fiil-(y)A+bil-” yapısını içeren yirmi iki cümlenin yeterlilik, dokuz cümlenin ihtimal, beş cümlenin izin, üç cümlenin istek-gönüllülük ve bir cümlenin gereklilik kipliğinde işaretlendiği tespit edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçların kiplik alanına ve kiplik çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Makale detayları

KEMAL TAHİR’İN ESİR ŞEHRİN MAHPUSU ROMANINDA “Fiil-(y)A+bil-” YAPILI CÜMLELERİN KİPLİK GÖRÜNÜMÜ*

Yazarlar: Meriç GÜVEN | Laçin ÖZGÜL

Yayıncı: Bilgehan ATSIZ GÖKDAĞ

Ana Başlıklar: Dilbilimleri

Dergi: Karadeniz Araştırmaları 2022 Vol.19 Issue 74, pp.561-579

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000722932

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2536-5126

pISSN: 2536-5126

Sayı

Yazarlar:

Meriç GÜVEN | Laçin ÖZGÜL

Yayıncı:

Bilgehan ATSIZ GÖKDAĞ

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Karadeniz Araştırmaları 2022 Vol.19 Issue 74, pp.561-579

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000722932

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2536-5126

pISSN:

2536-5126