Genel Hafta Tatilinin Özel Hukuk Sürelerine Etkileri Çerçevesinde Lozan Barış Antlaşması’nın 43 ve 45’inci Maddelerinin Arka Planı Üzerine Düşünceler

Özlem Tüzüner

Makale detayları

Genel Hafta Tatilinin Özel Hukuk Sürelerine Etkileri Çerçevesinde Lozan Barış Antlaşması’nın 43 ve 45’inci Maddelerinin Arka Planı Üzerine Düşünceler

Yazarlar:

Özlem Tüzüner

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Hukuk ve Din | Hukuk (Diğer)

Dergi:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.74 Issue 1, pp.593-631

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001350211

pISSN:

1301-1308

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Lozan Barış Antlaşmasının 43 ve 45inci maddeleri uyarınca, anlaşan devletler bünyelerindeki azınlıkları dinlerine aykırı davranmaya zorlayamaz ve onlara haftalık dinî tatil dinlenme günü kolaylığı tanır. Haftalık dinî dinlenme günü, Hristiyanlıkta pazar, Yahudilikte cumartesi gününe denk gelir. Oysa İslâmiyet, tam gün hafta tatili getirmez. Cuma öğlen namazının cemaatle kılınması kural olarak erkek Müslümanlara farzdır. Bu toplu ibadetten sonra ticaretle meşguliyet mübahtır. Şimdi olduğu gibi 1920lerde de Hristiyanlık Dünyadaki en kalabalık dindi, Yahudilik parayla yakın ilişkiydi; genel hafta tatili, bazı İslâm ülkeleri dışında ekseriyetle cumartesi veveya pazardı. Türkiyede genel hafta tatili, 1924te cuma belirlenmiş; 1935te cumadan cumartesi öğleden sonra başlamak üzere pazara alınmış; 1981de ise 1935teki düzenleme yinelenmiştir. Türkiyenin modernleşme gündemi Lozan Barış Antlaşması görüşmelerinden önce aşağı yukarı planlanmıştı. Büyük ihtimalle, 43 ve 45inci maddeler, Lozan görüşmelerini yönetmiş Türk diplomatların bilinçli hukukî hamlelerindendi; bu diplomatik ileri görüşlülük, Türkiyeyi dünyadaki iktisadî nizama uyumlama isteğinden kaynaklanıyordu; yakın gelecekte, genel hafta tatilini cumadan pazara almak, devlet dairelerini cuma günleri çalıştırmak ve cumartesi-pazar günleri kapatmak zaten kararlaştırılmıştı. Böylece, Lozandaki haftalık dinî tatil günü kolaylığının, Türkiyedeki azınlıklar açısından pek yakında işlevsizleşeceği; buna karşılık, Yunanistandaki ve Sırp-Hırvat-Sloven devletlerinin bugünkü haleflerindeki Türk Müslümanların cuma öğlen namazı haklarını garantilemeyi sürdüreceği öngörülüyordu.

 Lozan Barış Antlaşmasının 43 ve 45inci maddeleri uyarınca, anlaşan devletler bünyelerindeki azınlıkları dinlerine aykırı davranmaya zorlayamaz ve onlara haftalık dinî tatil dinlenme günü kolaylığı tanır. Haftalık dinî dinlenme günü, Hristiyanlıkta pazar, Yahudilikte cumartesi gününe denk gelir. Oysa İslâmiyet, tam gün hafta tatili getirmez. Cuma öğlen namazının cemaatle kılınması kural olarak erkek Müslümanlara farzdır. Bu toplu ibadetten sonra ticaretle meşguliyet mübahtır. Şimdi olduğu gibi 1920lerde de Hristiyanlık Dünyadaki en kalabalık dindi, Yahudilik parayla yakın ilişkiydi; genel hafta tatili, bazı İslâm ülkeleri dışında ekseriyetle cumartesi veveya pazardı. Türkiyede genel hafta tatili, 1924te cuma belirlenmiş; 1935te cumadan cumartesi öğleden sonra başlamak üzere pazara alınmış; 1981de ise 1935teki düzenleme yinelenmiştir. Türkiyenin modernleşme gündemi Lozan Barış Antlaşması görüşmelerinden önce aşağı yukarı planlanmıştı. Büyük ihtimalle, 43 ve 45inci maddeler, Lozan görüşmelerini yönetmiş Türk diplomatların bilinçli hukukî hamlelerindendi; bu diplomatik ileri görüşlülük, Türkiyeyi dünyadaki iktisadî nizama uyumlama isteğinden kaynaklanıyordu; yakın gelecekte, genel hafta tatilini cumadan pazara almak, devlet dairelerini cuma günleri çalıştırmak ve cumartesi-pazar günleri kapatmak zaten kararlaştırılmıştı. Böylece, Lozandaki haftalık dinî tatil günü kolaylığının, Türkiyedeki azınlıklar açısından pek yakında işlevsizleşeceği; buna karşılık, Yunanistandaki ve Sırp-Hırvat-Sloven devletlerinin bugünkü haleflerindeki Türk Müslümanların cuma öğlen namazı haklarını garantilemeyi sürdüreceği öngörülüyordu.

 Lozan Barış Antlaşmasının 43 ve 45inci maddeleri uyarınca, anlaşan devletler bünyelerindeki azınlıkları dinlerine aykırı davranmaya zorlayamaz ve onlara haftalık dinî tatil dinlenme günü kolaylığı tanır. Haftalık dinî dinlenme günü, Hristiyanlıkta pazar, Yahudilikte cumartesi gününe denk gelir. Oysa İslâmiyet, tam gün hafta tatili getirmez. Cuma öğlen namazının cemaatle kılınması kural olarak erkek Müslümanlara farzdır. Bu toplu ibadetten sonra ticaretle meşguliyet mübahtır. Şimdi olduğu gibi 1920lerde de Hristiyanlık Dünyadaki en kalabalık dindi, Yahudilik parayla yakın ilişkiydi; genel hafta tatili, bazı İslâm ülkeleri dışında ekseriyetle cumartesi veveya pazardı. Türkiyede genel hafta tatili, 1924te cuma belirlenmiş; 1935te cumadan cumartesi öğleden sonra başlamak üzere pazara alınmış; 1981de ise 1935teki düzenleme yinelenmiştir. Türkiyenin modernleşme gündemi Lozan Barış Antlaşması görüşmelerinden önce aşağı yukarı planlanmıştı. Büyük ihtimalle, 43 ve 45inci maddeler, Lozan görüşmelerini yönetmiş Türk diplomatların bilinçli hukukî hamlelerindendi; bu diplomatik ileri görüşlülük, Türkiyeyi dünyadaki iktisadî nizama uyumlama isteğinden kaynaklanıyordu; yakın gelecekte, genel hafta tatilini cumadan pazara almak, devlet dairelerini cuma günleri çalıştırmak ve cumartesi-pazar günleri kapatmak zaten kararlaştırılmıştı. Böylece, Lozandaki haftalık dinî tatil günü kolaylığının, Türkiyedeki azınlıklar açısından pek yakında işlevsizleşeceği; buna karşılık, Yunanistandaki ve Sırp-Hırvat-Sloven devletlerinin bugünkü haleflerindeki Türk Müslümanların cuma öğlen namazı haklarını garantilemeyi sürdüreceği öngörülüyordu.

 Lozan Barış Antlaşmasının 43 ve 45inci maddeleri uyarınca, anlaşan devletler bünyelerindeki azınlıkları dinlerine aykırı davranmaya zorlayamaz ve onlara haftalık dinî tatil dinlenme günü kolaylığı tanır. Haftalık dinî dinlenme günü, Hristiyanlıkta pazar, Yahudilikte cumartesi gününe denk gelir. Oysa İslâmiyet, tam gün hafta tatili getirmez. Cuma öğlen namazının cemaatle kılınması kural olarak erkek Müslümanlara farzdır. Bu toplu ibadetten sonra ticaretle meşguliyet mübahtır. Şimdi olduğu gibi 1920lerde de Hristiyanlık Dünyadaki en kalabalık dindi, Yahudilik parayla yakın ilişkiydi; genel hafta tatili, bazı İslâm ülkeleri dışında ekseriyetle cumartesi veveya pazardı. Türkiyede genel hafta tatili, 1924te cuma belirlenmiş; 1935te cumadan cumartesi öğleden sonra başlamak üzere pazara alınmış; 1981de ise 1935teki düzenleme yinelenmiştir. Türkiyenin modernleşme gündemi Lozan Barış Antlaşması görüşmelerinden önce aşağı yukarı planlanmıştı. Büyük ihtimalle, 43 ve 45inci maddeler, Lozan görüşmelerini yönetmiş Türk diplomatların bilinçli hukukî hamlelerindendi; bu diplomatik ileri görüşlülük, Türkiyeyi dünyadaki iktisadî nizama uyumlama isteğinden kaynaklanıyordu; yakın gelecekte, genel hafta tatilini cumadan pazara almak, devlet dairelerini cuma günleri çalıştırmak ve cumartesi-pazar günleri kapatmak zaten kararlaştırılmıştı. Böylece, Lozandaki haftalık dinî tatil günü kolaylığının, Türkiyedeki azınlıklar açısından pek yakında işlevsizleşeceği; buna karşılık, Yunanistandaki ve Sırp-Hırvat-Sloven devletlerinin bugünkü haleflerindeki Türk Müslümanların cuma öğlen namazı haklarını garantilemeyi sürdüreceği öngörülüyordu.

Makale detayları

Genel Hafta Tatilinin Özel Hukuk Sürelerine Etkileri Çerçevesinde Lozan Barış Antlaşması’nın 43 ve 45’inci Maddelerinin Arka Planı Üzerine Düşünceler

Yazarlar:

Özlem Tüzüner

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Hukuk ve Din | Hukuk (Diğer)

Dergi:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.74 Issue 1, pp.593-631

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001350211

pISSN:

1301-1308

Lozan Barış Antlaşması’nın 43 ve 45’inci maddeleri

haftalık dinî tatil (dinlenme) günü

haftalık dinî tatil (dinlenme) günü kolaylığı

genel hafta tatili

diplomatik ileri görüşlülük

Sayı

Makale detayları

Genel Hafta Tatilinin Özel Hukuk Sürelerine Etkileri Çerçevesinde Lozan Barış Antlaşması’nın 43 ve 45’inci Maddelerinin Arka Planı Üzerine Düşünceler

Yazarlar: Özlem Tüzüner

Yayıncı: Ankara University

Ana Başlıklar: Hukuk ve Din | Hukuk (Diğer)

Dergi: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.74 Issue 1, pp.593-631

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001350211

pISSN: 1301-1308

Lozan Barış Antlaşması’nın 43 ve 45’inci maddeleri

haftalık dinî tatil (dinlenme) günü

haftalık dinî tatil (dinlenme) günü kolaylığı

genel hafta tatili

diplomatik ileri görüşlülük

Sayı

Yazarlar:

Özlem Tüzüner

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Hukuk ve Din | Hukuk (Diğer)

Dergi:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Vol.74 Issue 1, pp.593-631

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001350211

pISSN:

1301-1308