Değirmendere (Trabzon) Havzası Kaynak Sularında Su-Kayaç Etkileşimi

Elham TAHMASEBZADEH BASTAM; Fatma GÜLTEKİN

Makale detayları

Değirmendere (Trabzon) Havzası Kaynak Sularında Su-Kayaç Etkileşimi

Yazarlar:

Elham TAHMASEBZADEH BASTAM | Fatma GÜLTEKİN

Yayıncı:

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri

Dergi:

Jeoloji Mühendisliği Dergisi 2017 Vol.41 Issue 1, pp.59-78

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000732849

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6753

pISSN:

1016-9172

Özet:

 



Genel olarak volkanik
kayaçların yüzeylendiği Değirmendere Havzası'nda litolojik olarak bazalt,
altere bazalt, andezit, altere andezit, tüf, dasit, volkanik katkılı marn türü
kayaçlar tespit edilmiştir. Havzada tektonik hatlarla ilişkili olarak
karbondioksit ve çözünmüş madde miktarı yüksek çok sayıda su kaynağı bulunmaktadır.
Bunlar arasında incelenen 4 kaynakta debilerin 46-158 ml/sn, pH'ın 5.32-6.99, özgül
elektriksel iletkenlik değerleri (ÖEİ) 603-1899 µS/cm, çözünmüş oksijenin (ÇO) 3.20-9.35
mg/l ve toplam çözünmüş madde miktarının (TÇK) 380-1230 mg/l arasında değiştiği
belirlenmiştir. Ca-HCO3 su tipinde olan kaynakların kimyasal gelişiminde
silikat ayrışması, karbonat ayrışması ve iyon değişimi türü su-kayaç etkileşim
süreçlerinin etkili olduğu belirlenmiştir. İyon değişimini açıklamak için hesaplanan negatif Chloro Alkaline Indices
(CAI) değerleri ters değiş tokuş olduğunu
göstermiştir. δ18O-δ2H ilişkisine göre meteorik
kökenli olan kaynak suları Doğu Karadeniz Meteorik Su Doğrusu üzerinde yer
almaktadır. İzotop değerlerine göre genç ve sığ dolaşımlı yeraltısuyunu
boşaltan kaynakların kimyasal bileşimleri yoğun ayrışmanın gözlendiği volkanik
kayaçların üst kısımlarındaki hareket sırasında gelişmiştir. Ba, Sr ve Zn
elementleri kayaçlarda olduğu gibi kaynak sularında da yüksek değerlerdedir.
Kaynak sularındaki Br (0.036-0.070 mg/l) ve Cr (0.0625 mg/l) değerleri Doğal
Mineralli Sular Hakkındaki Yönetmelikte önerilen sınır değerleri aşmaktadır.




.

Makale detayları

Değirmendere (Trabzon) Havzası Kaynak Sularında Su-Kayaç Etkileşimi

Yazarlar: Elham TAHMASEBZADEH BASTAM | Fatma GÜLTEKİN

Yayıncı: TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar: Doğa bilimleri

Dergi: Jeoloji Mühendisliği Dergisi 2017 Vol.41 Issue 1, pp.59-78

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000732849

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6753

pISSN: 1016-9172

Sayı

Yazarlar:

Elham TAHMASEBZADEH BASTAM | Fatma GÜLTEKİN

Yayıncı:

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri

Dergi:

Jeoloji Mühendisliği Dergisi 2017 Vol.41 Issue 1, pp.59-78

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000732849

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6753

pISSN:

1016-9172