ESKİ BİR TÜRK GELENEĞİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNE YANSIMASI: “KAN YALAŞMAK”

Deva ÖZDER

Makale detayları

ESKİ BİR TÜRK GELENEĞİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNE YANSIMASI: “KAN YALAŞMAK”

Yazarlar:

Deva ÖZDER

Yayıncı:

Erzurum Kültür Eğitim Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

EKEV Akademi Dergisi 2021 Vol.0 Issue 87, pp.65-78

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000694056

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-0710

pISSN:

1301-6229

Özet:

 

Klasik Türk şiirinin beslendiği en önemli kaynaklarından biri şüphesiz ki içinde bulunduğu toplumun
 kültür ve yaşayışıdır. Şairler, yaşadıkları toplumun kültürlerini şiirlerine aktarırlarken 
bir kısmının bugün dahi devam ettiği âdet, gelenek, görenek ve birtakım
uygulamalara temas etmişlerdir. Klasik Türk şairlerinin şiirlerinde yer verdiği uygulamalardan biri de 
“kan yalaşmak”tır. Metinlerde sıklıkla karşılaşılan “kan yalaşmak” ifadesi
“kardeş olmak için iki kişinin birbirlerinin birer damla kanını yalaması, iki yabancı kişinin birbirinin 
kanını emmek veya yalamak suretiyle kardeş olması” anlamına gelmekte
ve Türklerin en eski ant içme törenlerinden olan bir Türk geleneğini işaret etmektedir.
Türk kültür tarihi içerisinde çok köklü bir geçmişe sahip olan bu gelenek, yemini edecek
kişilerin kollarını sivri bir nesne ile çizerek akan kanı bir çanağa almaları, bu kanı süt,
kımız veya şarapla karıştırarak şahitler huzurunda yarı yarıya içmeleri yahut çanaktaki
kana kılıç, ok gibi birtakım silahlar batırarak kanı dudaklarına sürmeleri ve bunları yaparken 
kutlu sayılan yemini etmeleri şeklinde gerçekleşmektedir. Türklerin İslamiyet’i
kabul etmesi ve Kur’an-ı Kerim’in insana kan içmeyi yasaklaması, ayinin sadeleşmesine
ve zamanla uygulanabilirliğini yitirmesine sebep olsa da bu gelenek klasik Türk şiirinde
“kan yalaşmak”, “kan yalaşıp kardeş olmak” ifadesiyle karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada eski bir 
Türk geleneği olan ve farklı varyantlarıyla günümüze kadar gelen “kan
yalaşmak” âdetinin klasik Türk şairlerince nasıl ele alındığı, o dönem toplum hayatında
nasıl bir yere sahip olduğu ve ifadeye gerçek anlamının dışında ne tür sembolik anlamlar
yüklendiği örnek beyitler ışığında tespit edilmeye çalışılmıştır.

Makale detayları

ESKİ BİR TÜRK GELENEĞİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNE YANSIMASI: “KAN YALAŞMAK”

Yazarlar: Deva ÖZDER

Yayıncı: Erzurum Kültür Eğitim Vakfı

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: EKEV Akademi Dergisi 2021 Vol.0 Issue 87, pp.65-78

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000694056

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2148-0710

pISSN: 1301-6229

Sayı

Yazarlar:

Deva ÖZDER

Yayıncı:

Erzurum Kültür Eğitim Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

EKEV Akademi Dergisi 2021 Vol.0 Issue 87, pp.65-78

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000694056

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-0710

pISSN:

1301-6229