KASIMALI CANTÖŞEV’İN “ÇOBANLAR” VE “KARAÇAÇ” ADLI PİYESLERİ ÜZERİNE

Akmaral Sheishenbekova

Makale detayları

KASIMALI CANTÖŞEV’İN “ÇOBANLAR” VE “KARAÇAÇ” ADLI PİYESLERİ ÜZERİNE

Yazarlar:

Akmaral Sheishenbekova

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi

Dergi:

Culture and Civilization Issue 6, pp.39-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001315729

pISSN:

2791-948X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 20. Yüzyılın 1920li yıllarından itibaren şekillenmeye başlayan çağdaş Kırgız edebiyatında başarılı tiyatro eserleri de kaleme alınmıştır. Türkiyede yapılan çalışmalara bakılınca Kırgız tiyatro türü ile ilgili detaylı çalışmaların olmaması dikkatimizi çekmiştir. Bu makalede çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun oluşum ve gelişim sürecinden, Kırgız edebiyatının önemli temsilcilerinden biri Kasımalı Cantöşevin hayatı ve sanatından ve söz konusu yazarın Çobanlar ve Karaçaç piyeslerinde kullanılan halk kültürü unsurlarından bilgiler verilmiştir. Çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun kurucularundan biri Kasımalı Cantöşev, 1904 yılında Isık Göl bölgesinde dünyaya gelmiştir. Üniversitede okuduğu sırada piyes yazmaya ve tiyatroda yönetmenlik yapmaya başlar. Yazarın edebiyata piyes türüyle adım atması tesadüf değildir. Lvovun Kırgız Tiyatrosu adlı kitabında 1920 yılında Çolpon köyünün mektebinde çalışan öğretmen tarafından, şiir türünde yazılmış Bükülbay adlı bir perdelik piyesin oynandığından bahsedilir. Piyesin sahnelenmesinde Kasımalı Cantöşev de görev alır. Kırgız tiyatro tarihinin ilk yıllarında yerli piyeslerin olmamasından dolayı çoğunlukla akraba dillerde yazılan piyesler, Kırgızcaya çevrilerek sahnelenmiştir. Kasımalı Cantöşev, Özbek, Uygur, Tatar ve Kalmuk dillerini ileri seviyede bilen nadir yazarlardan olduğu için çeviri işlerini yapmıştır. Piyeslerde Çarlık Rusyasının son yılları, çifte sömürge altında ezilen Kırgızların hayatı, kadınların toplumdaki yeri, eşitsizlik, yoksulluk, zengin ve fakirler arasında geçen sınıf çatışmaları, Sovyetler Birliğinin Türkistan topraklarında uyguladığı sömürge politikaları anlatılmıştır. Çobanlar piyesi ilk kez 1924 yılında, Karaçaç piyesi ise 1928 yılında yayımlanmıştır. Koyçular piyesi çağdaş Kırgız edebiyatında ilk metni korunan ve ilk sahnelenen piyes olmasına rağmen, Moldogazı Tokobayevin Kaygıluu Kakey Kaygılı Kakey piyesi ilk piyes olarak kabul edilmiştir. Bunun sebebi ise piyes, sosyalist realizmin ilkelerine uygun olmamsıdır. Çalışmada, Karaçaç piyesinin 2014te ve Çobanlar piyesinin 1964de yayımlanan baskıları esas alınmış olup eserler tarafımızdan Türkiye Türkçesine aktarılmıştır.

 20. Yüzyılın 1920li yıllarından itibaren şekillenmeye başlayan çağdaş Kırgız edebiyatında başarılı tiyatro eserleri de kaleme alınmıştır. Türkiyede yapılan çalışmalara bakılınca Kırgız tiyatro türü ile ilgili detaylı çalışmaların olmaması dikkatimizi çekmiştir. Bu makalede çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun oluşum ve gelişim sürecinden, Kırgız edebiyatının önemli temsilcilerinden biri Kasımalı Cantöşevin hayatı ve sanatından ve söz konusu yazarın Çobanlar ve Karaçaç piyeslerinde kullanılan halk kültürü unsurlarından bilgiler verilmiştir. Çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun kurucularundan biri Kasımalı Cantöşev, 1904 yılında Isık Göl bölgesinde dünyaya gelmiştir. Üniversitede okuduğu sırada piyes yazmaya ve tiyatroda yönetmenlik yapmaya başlar. Yazarın edebiyata piyes türüyle adım atması tesadüf değildir. Lvovun Kırgız Tiyatrosu adlı kitabında 1920 yılında Çolpon köyünün mektebinde çalışan öğretmen tarafından, şiir türünde yazılmış Bükülbay adlı bir perdelik piyesin oynandığından bahsedilir. Piyesin sahnelenmesinde Kasımalı Cantöşev de görev alır. Kırgız tiyatro tarihinin ilk yıllarında yerli piyeslerin olmamasından dolayı çoğunlukla akraba dillerde yazılan piyesler, Kırgızcaya çevrilerek sahnelenmiştir. Kasımalı Cantöşev, Özbek, Uygur, Tatar ve Kalmuk dillerini ileri seviyede bilen nadir yazarlardan olduğu için çeviri işlerini yapmıştır. Piyeslerde Çarlık Rusyasının son yılları, çifte sömürge altında ezilen Kırgızların hayatı, kadınların toplumdaki yeri, eşitsizlik, yoksulluk, zengin ve fakirler arasında geçen sınıf çatışmaları, Sovyetler Birliğinin Türkistan topraklarında uyguladığı sömürge politikaları anlatılmıştır. Çobanlar piyesi ilk kez 1924 yılında, Karaçaç piyesi ise 1928 yılında yayımlanmıştır. Koyçular piyesi çağdaş Kırgız edebiyatında ilk metni korunan ve ilk sahnelenen piyes olmasına rağmen, Moldogazı Tokobayevin Kaygıluu Kakey Kaygılı Kakey piyesi ilk piyes olarak kabul edilmiştir. Bunun sebebi ise piyes, sosyalist realizmin ilkelerine uygun olmamsıdır. Çalışmada, Karaçaç piyesinin 2014te ve Çobanlar piyesinin 1964de yayımlanan baskıları esas alınmış olup eserler tarafımızdan Türkiye Türkçesine aktarılmıştır.

 20. Yüzyılın 1920li yıllarından itibaren şekillenmeye başlayan çağdaş Kırgız edebiyatında başarılı tiyatro eserleri de kaleme alınmıştır. Türkiyede yapılan çalışmalara bakılınca Kırgız tiyatro türü ile ilgili detaylı çalışmaların olmaması dikkatimizi çekmiştir. Bu makalede çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun oluşum ve gelişim sürecinden, Kırgız edebiyatının önemli temsilcilerinden biri Kasımalı Cantöşevin hayatı ve sanatından ve söz konusu yazarın Çobanlar ve Karaçaç piyeslerinde kullanılan halk kültürü unsurlarından bilgiler verilmiştir. Çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun kurucularundan biri Kasımalı Cantöşev, 1904 yılında Isık Göl bölgesinde dünyaya gelmiştir. Üniversitede okuduğu sırada piyes yazmaya ve tiyatroda yönetmenlik yapmaya başlar. Yazarın edebiyata piyes türüyle adım atması tesadüf değildir. Lvovun Kırgız Tiyatrosu adlı kitabında 1920 yılında Çolpon köyünün mektebinde çalışan öğretmen tarafından, şiir türünde yazılmış Bükülbay adlı bir perdelik piyesin oynandığından bahsedilir. Piyesin sahnelenmesinde Kasımalı Cantöşev de görev alır. Kırgız tiyatro tarihinin ilk yıllarında yerli piyeslerin olmamasından dolayı çoğunlukla akraba dillerde yazılan piyesler, Kırgızcaya çevrilerek sahnelenmiştir. Kasımalı Cantöşev, Özbek, Uygur, Tatar ve Kalmuk dillerini ileri seviyede bilen nadir yazarlardan olduğu için çeviri işlerini yapmıştır. Piyeslerde Çarlık Rusyasının son yılları, çifte sömürge altında ezilen Kırgızların hayatı, kadınların toplumdaki yeri, eşitsizlik, yoksulluk, zengin ve fakirler arasında geçen sınıf çatışmaları, Sovyetler Birliğinin Türkistan topraklarında uyguladığı sömürge politikaları anlatılmıştır. Çobanlar piyesi ilk kez 1924 yılında, Karaçaç piyesi ise 1928 yılında yayımlanmıştır. Koyçular piyesi çağdaş Kırgız edebiyatında ilk metni korunan ve ilk sahnelenen piyes olmasına rağmen, Moldogazı Tokobayevin Kaygıluu Kakey Kaygılı Kakey piyesi ilk piyes olarak kabul edilmiştir. Bunun sebebi ise piyes, sosyalist realizmin ilkelerine uygun olmamsıdır. Çalışmada, Karaçaç piyesinin 2014te ve Çobanlar piyesinin 1964de yayımlanan baskıları esas alınmış olup eserler tarafımızdan Türkiye Türkçesine aktarılmıştır.

 20. Yüzyılın 1920li yıllarından itibaren şekillenmeye başlayan çağdaş Kırgız edebiyatında başarılı tiyatro eserleri de kaleme alınmıştır. Türkiyede yapılan çalışmalara bakılınca Kırgız tiyatro türü ile ilgili detaylı çalışmaların olmaması dikkatimizi çekmiştir. Bu makalede çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun oluşum ve gelişim sürecinden, Kırgız edebiyatının önemli temsilcilerinden biri Kasımalı Cantöşevin hayatı ve sanatından ve söz konusu yazarın Çobanlar ve Karaçaç piyeslerinde kullanılan halk kültürü unsurlarından bilgiler verilmiştir. Çağdaş Kırgız tiyatroculuğunun kurucularundan biri Kasımalı Cantöşev, 1904 yılında Isık Göl bölgesinde dünyaya gelmiştir. Üniversitede okuduğu sırada piyes yazmaya ve tiyatroda yönetmenlik yapmaya başlar. Yazarın edebiyata piyes türüyle adım atması tesadüf değildir. Lvovun Kırgız Tiyatrosu adlı kitabında 1920 yılında Çolpon köyünün mektebinde çalışan öğretmen tarafından, şiir türünde yazılmış Bükülbay adlı bir perdelik piyesin oynandığından bahsedilir. Piyesin sahnelenmesinde Kasımalı Cantöşev de görev alır. Kırgız tiyatro tarihinin ilk yıllarında yerli piyeslerin olmamasından dolayı çoğunlukla akraba dillerde yazılan piyesler, Kırgızcaya çevrilerek sahnelenmiştir. Kasımalı Cantöşev, Özbek, Uygur, Tatar ve Kalmuk dillerini ileri seviyede bilen nadir yazarlardan olduğu için çeviri işlerini yapmıştır. Piyeslerde Çarlık Rusyasının son yılları, çifte sömürge altında ezilen Kırgızların hayatı, kadınların toplumdaki yeri, eşitsizlik, yoksulluk, zengin ve fakirler arasında geçen sınıf çatışmaları, Sovyetler Birliğinin Türkistan topraklarında uyguladığı sömürge politikaları anlatılmıştır. Çobanlar piyesi ilk kez 1924 yılında, Karaçaç piyesi ise 1928 yılında yayımlanmıştır. Koyçular piyesi çağdaş Kırgız edebiyatında ilk metni korunan ve ilk sahnelenen piyes olmasına rağmen, Moldogazı Tokobayevin Kaygıluu Kakey Kaygılı Kakey piyesi ilk piyes olarak kabul edilmiştir. Bunun sebebi ise piyes, sosyalist realizmin ilkelerine uygun olmamsıdır. Çalışmada, Karaçaç piyesinin 2014te ve Çobanlar piyesinin 1964de yayımlanan baskıları esas alınmış olup eserler tarafımızdan Türkiye Türkçesine aktarılmıştır.

Makale detayları

KASIMALI CANTÖŞEV’İN “ÇOBANLAR” VE “KARAÇAÇ” ADLI PİYESLERİ ÜZERİNE

Yazarlar:

Akmaral Sheishenbekova

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi

Dergi:

Culture and Civilization Issue 6, pp.39-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001315729

pISSN:

2791-948X

Kırgız Tiyatroculuğu

Kırgızlar

Kasımalı Cantöşev

Çobanlar ve Karaçaç Piyesleri

Sayı

Makale detayları

KASIMALI CANTÖŞEV’İN “ÇOBANLAR” VE “KARAÇAÇ” ADLI PİYESLERİ ÜZERİNE

Yazarlar: Akmaral Sheishenbekova

Yayıncı: Ataturk University

Ana Başlıklar: Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi

Dergi: Culture and Civilization Issue 6, pp.39-46

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001315729

pISSN: 2791-948X

Kırgız Tiyatroculuğu

Kırgızlar

Kasımalı Cantöşev

Çobanlar ve Karaçaç Piyesleri

Sayı

Yazarlar:

Akmaral Sheishenbekova

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Türkiye Dışındaki Türk Halk Bilimi

Dergi:

Culture and Civilization Issue 6, pp.39-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001315729

pISSN:

2791-948X