Kırgızistan’da Şamanizm: Kırgız Tengrizminin Modern Çağda Yeniden Yükselişi

Sherbol ZHAPARALIEV

Makale detayları

Kırgızistan’da Şamanizm: Kırgız Tengrizminin Modern Çağda Yeniden Yükselişi

Yazarlar:

Sherbol ZHAPARALIEV

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Research Institute 2019 Vol. Issue 64, pp.1-22

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000902245

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2822-2725

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Kyrgyz Tengrism, known in this country as Tenirchilik, tends to loyal to
traditions and began to collect fans at the beginning of the 1990s with the
independence. Nowadays, although the exact numbers are not known, it is said
that there are estimated 5 thousand supporters, and they see their efforts to
register their belief in Kyrgyzstan as a religion. It is also known that the
mentioned movements are a reaction against the Islamic religion spreading in
the region; and it causes concern that this “two camps” disseminate mutual hate
speech in traditional and new media public sphere. This article is an attempt
to evaluate a tendency of Kyrgyz Tengrism in the context of modernity-shamanism
discussion, looking through with shamanist and modernist point of view. For
this purpose in this paper we discuss the history, geography, theory and the
practice of the Kyrgyz Tengrism, which occurred as a new religious-cultural
entity.

.

 


Günümüzde Gök Tanrı dini ya da Tengrizmin
belirtilerine, hem bu dinin etkili olduğu Sibirya halklarında hem de asırlar
boyunca dünyada İslamiyet’in merkezi olan Anadolu topraklarında da rastlamak
mümkündür. Gök Tanrı dini Orta Asya devletleri arasında ise en çok Kırgızistan’da
tartışmaya sebep olmuştur. Kırgız Tengrizmi, bu ülkede bilinen ismiyle
Teñircilik, geleneklere bağlılık eğilimi olup bağımsızlığa kavuşulduğu
1990’ların başında taraftar toplamaya başladı. Günümüzde ise tam sayıları
bilinmemekle beraber tahminen 5 bin civarında yanlıları olduğu söylenen
Teñirciler, mensubu oldukları inancı Kırgızistan’da bir din olarak
kaydettirmeye çabalamaktadırlar. Sözü edilen hareketlerin, bölgede yayılan
İslam dinine karşı bir tepki olduğu da biliniyor; geleneksel ve yeni medya
ortamlarında “iki kampın” karşılıklı olarak nefret söylemi yaymaları ise
toplumu endişeye sevk etmektedir. Bu yazı, Kırgız Teñirciliğine Şamanist ve
modernist gözle bakarak, söz konusu durumun modernlik-şamanlık/büyü tartışması
çerçevesinde değerlendirme çabasıdır. Bu amaçla makalede, yeni bir
dini-kültürel varlık kazanan Kırgız Teñirciliğinin tarihi, coğrafyası, teorisi
ve pratiği ele alınmıştır.

.

Makale detayları

Kırgızistan’da Şamanizm: Kırgız Tengrizminin Modern Çağda Yeniden Yükselişi

Yazarlar:

Sherbol ZHAPARALIEV

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Research Institute 2019 Vol. Issue 64, pp.1-22

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000902245

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2822-2725

Türk şamanlığı

Kırgız şamanlığı

Gök Tanrı

Tengrizm

Halk dini

Sayı

Makale detayları

Kırgızistan’da Şamanizm: Kırgız Tengrizminin Modern Çağda Yeniden Yükselişi

Yazarlar: Sherbol ZHAPARALIEV

Yayıncı: Ataturk University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkish Research Institute 2019 Vol. Issue 64, pp.1-22

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000902245

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2822-2725

Türk şamanlığı

Kırgız şamanlığı

Gök Tanrı

Tengrizm

Halk dini

Sayı

Yazarlar:

Sherbol ZHAPARALIEV

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Research Institute 2019 Vol. Issue 64, pp.1-22

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000902245

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2822-2725