Kız Öğrencilerin Bilim İnsanı Cinsiyetine Yönelik Algılarını ve Bilim İnsanı Olma İsteklerini Etkileyen Faktörler

Sema ÖZDEŞ; Oktay ASLAN

Makale detayları

Kız Öğrencilerin Bilim İnsanı Cinsiyetine Yönelik Algılarını ve Bilim İnsanı Olma İsteklerini Etkileyen Faktörler

Yazarlar:

Sema ÖZDEŞ | Oktay ASLAN

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Eğitim

Dergi:

Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty 2019 Vol.38 Issue 1, pp.190-214

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000533525

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0278

pISSN:

1300-302X

Özet:

 


Bu araştırmanın amacı ortaokul kız öğrencilerinin
bilim insanı cinsiyetine yönelik algılarına ve bilim insanı olma isteklerine
etki eden faktörlerin tespit edilmesidir. Bu nedenle araştırmada, nitel
araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenografik araştırma yöntemi tercih
edilmiştir. Araştırmaya Konya merkezde bulunan altı ortaokulda 2013-2014
öğretim yılında 5-8. sınıflarda öğrenim gören 377 kız öğrenci katılmıştır.
Veriler Bir Bilim İnsanı Çiz Testi (Draw-A-Scientist-Test-DAST), açık uçlu
sorular ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Veriler
içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda erkek bilim
insanı çizimlerinin ön planda olduğu, özellikle görsel medyanın ve yazılı
kaynakların kız öğrencilerin erkek bilim insanı çizmelerine neden olduğu tespit
edilmiştir. Kız öğrencilerin kadın bilim insanı çizmelerine neden olan
faktörler incelendiğinde ise, en ön plana çıkan iki faktörün geleneksel cinsiyet
kalıplarına tepki ve gelecekte bilim insanı olma isteği olduğu görülmüştür.
Mevcut araştırmada farklı ilgi alanları, olumsuz tutumlar ve olumsuz benlik
algısı faktörleri ön planda olmakla birlikte; görsel medyadan olumsuz örnekler,
güvenlik kaygıları, öğretmenin bilim insanını sunuş biçimi ve geleneksel
cinsiyet kalıpları faktörlerinin öğrencinin çizdiği bilim insanının
cinsiyetinden bağımsız olarak bilim insanı olma isteğine olumsuz etki ettiği
görülmektedir. Bilim, fen ve teknoloji konularına ilgi ve faydalı olma isteği
faktörleri ön planda olmakla birlikte; saygı ve tanınma ihtiyacı, olumlu benlik
algısı, favori bilim insanını örnek alma, görsel medyanın olumlu etkisi
faktörlerinin ise, öğrencinin çizdiği bilim insanının cinsiyeti ne olursa
olsun, bilim insanı olma isteğine olumlu etki ettiği görülmektedir. Bu
araştırmada ulaşılan sonuçlar, literatürdeki ‘kız öğrencilerin bilim insanı
olmak istemedikleri için erkek bilim insanı çizdikleri’ iddiasını
çürütmektedir. 

.

Makale detayları

Kız Öğrencilerin Bilim İnsanı Cinsiyetine Yönelik Algılarını ve Bilim İnsanı Olma İsteklerini Etkileyen Faktörler

Yazarlar: Sema ÖZDEŞ | Oktay ASLAN

Yayıncı: Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar: Eğitim

Dergi: Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty 2019 Vol.38 Issue 1, pp.190-214

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000533525

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2548-0278

pISSN: 1300-302X

Sayı

Yazarlar:

Sema ÖZDEŞ | Oktay ASLAN

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Eğitim

Dergi:

Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty 2019 Vol.38 Issue 1, pp.190-214

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000533525

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0278

pISSN:

1300-302X