Hz. Muhammed’in Yaşlılara ve Yaşlılığa Yaklaşımı Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme

Abdullah DAĞCI

Makale detayları

Hz. Muhammed’in Yaşlılara ve Yaşlılığa Yaklaşımı Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme

Yazarlar:

Abdullah DAĞCI

Yayıncı:

Mustafa KOÇ

Ana Başlıklar:

Psikoloji | Din

Dergi:

Türk Din Psikolojisi Dergisi 2020 Issue 1, pp.75-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000654148

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2687-2722

Özet:

 

The aim of this study is to examine, within the context of old age studies, the Prophet Muhammad’s attitudes and behaviours towards elderlies, and His statements related to old age. In order to achieve related data, through the literature review, explanations with regard to elderlies and old age in hadith books were searched, and it was focused on the Prophet Muhammad’s experiences with elders, and His statements related to old age. In this respect, His communication with elders, His therapeutic advices to elders, His easing up religious issues for elders, His perception of old age, His solutions to elders’ religious issues, and His statements, attitudes and behaviours towards elderly parents and elderly relatives were treated as the centers of gravity. Thus, gathered data was categorized and, analyzed accompanied with studies related to old age. Accordingly, it was concluded, in His statements and behaviours, there are tendencies affecting the ego integrity positively in the old age; He considered familial support for elders as significant; He emphasized social support for elders; He referred to the old age from religious aspects. According to the study results, The Prophet Muhammed avoided defining old age as an illness, promoted doing good actions in youth before reaching old age, and stressed that the earthly love continues in the old age. Also, in relation to keeping in touch with elderly parents, giving familial support to elderly parents, serving elderly parents so as to obtain goodness in world and in hereafter, and keeping relationships with elderly relatives, His very important statements and behaviours were searched out. In relation to the acts of respecting elders, being merciful and kindhearted towards elders, caring for them in social environments, encouraging them to do useful works without breaking with society in old age, consulting with the elders in crucial matters, and setting up social support mechanisms for them the Prophet Muhammad’s deeds and sayings were confirmed. The Prophet Muhammed emphasized that negative behaviours in old age can never be tolerated, and encouraged elders to keep religious life in old age. The data could serve as instructive samples to help the elders to cope with problems of disengagement from life, weakening social position in society, and social prejudice towards them. Also, the data could be used as effective arguments not only in maintaining elders’ social and psychological needs but also sustaining their social roles.

 

Araştırmanın amacı, Hz. Muhammed’in yaşlılara yönelik tutum ve davranışları ile yaşlılık dönemine ilişkin sözlerini, yaşlılık dönemiyle ilgili yapılmış araştırmalar bağlamında incelemektir. Konuyla ilgili verilere ulaşmak amacıyla, kaynak taraması tekniğiyle hadis kitaplarında yaşlılara ve yaşlılığa ilişkin ifadeler taranmış, Hz. Muhammed’in yaşlılarla yaşadığı tecrübeler ve yaşlılıkla ilgili ifadelerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda Hz. Muhammed’in yaşlılarla iletişimi, yaşlılara yönelik terapötik tavsiyeleri, dinî meseleleri yaşlılara kolaylaştırma, yaşlılık dönemi algısı, yaşlıların dinî sorunlarına ilişkin çözümler ve yaşlı ebeveyn ile yaşlı akrabalara yönelik söz, tutum ve davranışları merkeze alınmıştır. Böylece elde edilen veriler, kategorilere ayrılmış ve bunlar yaşlılık ile ilgili araştırmalar eşliğinde analiz edilmiştir. Buna göre, Hz. Muhammed’in söz ve davranışlarında yaşlılıkta benlik bütünlüğünü olumlu yönde etkileyen eğilimler olduğuna; yaşlılara yönelik ailevi desteğe önem verdiğine; yaşlılar için sosyal desteği vurguladığına; yaşlılık dönemine dinî açıdan atıflar yaptığına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre Hz. Muhammed, yaşlılığı bir hastalık olarak algılamaktan kaçınmış, yaşlılık dönemine gelmeden önce gençlikte iyi işler yapmaya teşvik etmiş ve dünya sevgisinin yaşlılıkta da devam ettiğine dikkat çekilmiştir. Bunun yanında yaşlı annebaba ile irtibatın devam ettirilmesine, yaşlı anne-babaya ailevi destek verilmesine, dünya ve ahirette iyilikler görmek için yaşlı anne-babaya hizmet etme ve yaşlı akraba ile ilişkileri devam ettirmenin ehemmiyetine yönelik olarak, Hz. Muhammed’in söz ve davranışlarına da ulaşılmıştır. Yaşlılara saygı ve hürmet gösterme, onlara karşı şefkatli ve merhametli olma, toplu ortamlarda yaşlıları önemseme, yaşlılık döneminde toplumdan kopmayarak faydalı işler yapmaya yönlendirme, önemli meselelerde yaşlıların görüşlerine başvurma ve yaşlılara sosyal destek olma konularında yine Hz. Muhammed’in uygulamaları ve sözleri tespit edilmiştir. Ayrıca Hz. Muhammed, yaşlılık döneminde olumsuz davranışların hoş karşılanmayacağını ifade etmiş ve yaşlılıkta dinî hayatın devam ettirilmesini teşvik etmiştir. Bu veriler yaşlıların yaşamdan çekilmesi, toplumsal statüsünün zayıflaması ve yaşlılara yönelik toplumsal önyargı ile başa çıkmada yol gösterici örnekler olabilir. Ayrıca sadece yaşlıların psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında değil aynı zamanda onların sosyal rollerinin korunmasında da bu veriler etkili argümanlar olarak kullanılabilir.

Makale detayları

Hz. Muhammed’in Yaşlılara ve Yaşlılığa Yaklaşımı Üzerine Sosyo-Psikolojik Bir İnceleme

Yazarlar: Abdullah DAĞCI

Yayıncı: Mustafa KOÇ

Ana Başlıklar: Psikoloji | Din

Dergi: Türk Din Psikolojisi Dergisi 2020 Issue 1, pp.75-94

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000654148

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2687-2722

Sayı

Yazarlar:

Abdullah DAĞCI

Yayıncı:

Mustafa KOÇ

Ana Başlıklar:

Psikoloji | Din

Dergi:

Türk Din Psikolojisi Dergisi 2020 Issue 1, pp.75-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000654148

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2687-2722