2019 YILI BULGULARINA GÖRE HATAY - HASSA MEZAR TAŞLARINDA DAMGALAR VE DAMGA BENZERİ İŞARETLER

Fehime Mine TEMİZ; Servet ÖZKAN

Makale detayları

2019 YILI BULGULARINA GÖRE HATAY - HASSA MEZAR TAŞLARINDA DAMGALAR VE DAMGA BENZERİ İŞARETLER

Yazarlar:

Fehime Mine TEMİZ | Servet ÖZKAN

Yayıncı:

Hatay Mustafa Kemal University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2022 Vol.19 Issue 49, pp.361-385

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000593536

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2791-7789

Özet:

 

The Hassa region is located between the Gavurdağları, Çukurova and Northern Syria and contains passes in the North and South. The routing, starting from Maraş and reaching Aleppo from İslahiye-Kırıkhan-Antakya passes through this region. The zone consisting of fertile lands from Maraş to the Amik Plain hosted various Turkic tribes. The Turkish presence in the region, which can be traced back to the Abbasid domination, has become sustained since the 13th century. Tombstones are substantial remnants among the limited tangible cultural assets from the Turkish tribes who passed and migrated for commercial and military purposes and settled in the region. 
In course of the surveys carried out in 2019 in the borders of Hassa County, 27 tamgas and tamga-like signs, which are estimated to belong to various Turkic tribes existed in the region, have been detected on the tombstones in 10 cemeteries investigated.  Those are 7  , 2  , 3   , 3    including some diversifications, 1   , 1   , 1  , 1   , 3   , 2   , 1   , 1   , 1  and 7 “الله” inscriptions. 
In this article, the general character of the cemeteries and tombstones identified in Hassa in 2019, and the characteristics of the signs are defined and compared with their counterparts spreaded in Eurasia.
The aim of the study is to reveal the reflections of Turkish culture and art in the region, to contribute to elucidate the distribution and mobility of Turkish tribes in the region and Anatolia, and to shed light on new researches.

 

Hassa yöresinin Kafkasya, Doğu Anadolu ve Avrupa’yı birbirine bağlayan yol güzergâhları üzerindeki konumuyla Gavurdağları, Çukurova ve Kuzey Suriye arasında oluşturduğu set Hassa’nın kuzey ve güneyindeki geçitlerle aşılmıştır. Maraş’tan başlayarak İslahiye-Kırıkhan-Antakya’dan Halep’e ulaşan yol güzergâhı bu bölgeden geçmektedir. Hatay-Maraş çöküntü hendeği olarak da tanımlanan bölge, Maraş’tan Amik Ovası’na kadar bereketli topraklardan oluşan bir alan olmasıyla dikkat çekmiş ve çeşitli Türk aşiretlerine ev sahipliği yapmıştır. Yörede, Abbasi hâkimiyetine ve 1065’den başlayan Anadolu akınlarına kadar izlenebilen Türk varlığı, 13. yüzyıldan itibaren kesintisiz hale gelmiştir. Yöreden ticari ve askeri nedenlerle geçen, konan, göçen ve iskân edilen Türk boylarından günümüze ulaşabilen sınırlı, maddi kültür varlıkları arasında mezar taşları önemli bir yer tutmaktadır. 2019 yılında, Hassa İlçesi sınırlarında gerçekleştirilen yüzey araştırmasında, 10 adet mezarlıkta, bölgede varlık gösteren çeşitli Türk boylarına ait olduğu anlaşılan birçok damga,  ideogram vb. işaretler tespit edilmiştir. Bunlar, çeşitlemeleri ile birlikte 7  , 2  , 3   , 3   , 1   , 1  , 1  , 1   , 3   , 2   , 1   , 1   , 1  olmak üzere 27 işaret ve 7 adet الله yazısından ibarettir. 
Altaylar, Kazakistan, Azerbaycan, Kırım ve Kafkasya’da, İtil–Ural boylarından Doğu Avrupa’ya kadar olan bölgelerde ve Anadolu’nun birçok yöresinde karşımıza çıkan benzer işaretler, karşılaştırmalı tablolarla sunulmuştur. 
Makalede, 2019 yılında Hassa’da tespit edilen mezarlık ve mezar taşlarının genel karakteri ile damga vb. işaretlerin nitelikleri tanımlanmış ve Avrasya coğrafyasında yayılan benzerleri ile karşılaştırması yapılmıştır. Bu çalışma ile Türk kültür ve sanatının bölgedeki yansımalarını ortaya koymak, Türk boylarının bölgedeki ve Anadolu’daki dağılımı ve hareketliliğini aydınlatmada katkı sağlamak, yeni araştırmalara ışık tutmak hedeflenmiştir.

Makale detayları

2019 YILI BULGULARINA GÖRE HATAY - HASSA MEZAR TAŞLARINDA DAMGALAR VE DAMGA BENZERİ İŞARETLER

Yazarlar: Fehime Mine TEMİZ | Servet ÖZKAN

Yayıncı: Hatay Mustafa Kemal University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2022 Vol.19 Issue 49, pp.361-385

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000593536

Sıklık: Aylık

eISSN: 2791-7789

Sayı

Yazarlar:

Fehime Mine TEMİZ | Servet ÖZKAN

Yayıncı:

Hatay Mustafa Kemal University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2022 Vol.19 Issue 49, pp.361-385

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000593536

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2791-7789