Tanzimat Döneminde Tarihî Yarımada: Tercihler, Yaklaşımlar, Görünümler

Gözde ÇELİK

Makale detayları

Tanzimat Döneminde Tarihî Yarımada: Tercihler, Yaklaşımlar, Görünümler

Yazarlar:

Gözde ÇELİK

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.227-258

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000796984

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The Historical Peninsula, which acted as an administrative center, underwent a period of profound change in the Tanzimat Era (1839-1876), a time in which the administrative organization developed in the Ottoman Empire. In this process, the political atmosphere and the secular conception, which introduced an official appearance to almost every kind of building, including religious buildings, opened the way to the design of structures in what was later to be referred to as the “Style of the Tanzimat Period”.  According to the decision of the Tanzimat staff, which was headed up by Mustafa Reşid Paşa, transportation axes, beginning from the Divanyolu, were redesigned; administrative units, such as the Sublime Porte, the Ministry of War and the Sheikh-ul-Islam’s office, now began to operate from the brick buildings which had changed the urban scale. In addition to these buildings, the brick mansions of the bureaucrats and the Darulfünun building, which was originally constructed as a university later to be allocated to various ministries, reshaped the city silhouette. However, after the Tanzimat Period, when the Yıldız Palace began to take prominence as the administrative center, the prestigious position and construction activities on the Historical Peninsula began to fade into the background. Eventually, as a result of buildings being torn down and an increase in urban density, the characteristic panorama of this critical period disappeared from the social memory. This study aims to evaluate the spatial effects of the Tanzimat ideology on the Historical Peninsula, focusing on the zoning decisions, construction activities and architectural approaches.

 

Osmanlı İmparatorluğu’nda idari teşkilatlanmanın geliştiği Tanzimat döneminde (1839-1876), yönetim merkezi konumundaki Tarihî Yarımada, kapsamlı bir değişim sürecinden geçmiştir. Bu süreçte, dönemin dinî yapılarına dahi, resmî daire görünümü kazandıran politik atmosfer ve seküler anlayış, bölgenin sonradan “Tanzimat dönemi üslubu” olarak adlandırılan yapılarla donanmasına yol açmıştır. Mustafa Reşit Paşa liderliğindeki Tanzimat kadrosunun iradesiyle, Divanyolu başta olmak üzere ulaşım aksları yeniden düzenlenmiş, Bâbıâli, Bâb-ı Seraskeri, Şeyhülislamlık gibi idari birimler, kentsel ölçeği değiştiren kagir binalarda hizmet vermeye başlamıştır. Bu idari yapıların yanı sıra, bürokratların kagir konakları ve üniversite işlevine yönelik inşa edilip sonradan nezaretlere verilen Darülfünûn binası, kent siluetini yeniden şekillendirmiştir. Tanzimat dönemi sonrasında ise, yönetimde Yıldız Sarayı’nın ağırlık kazanması ile, Tarihî Yarımada prestijli konumu ve imar faaliyetleri açısından geri planda kalmaya başlamıştır. Zamanla, bina yıkımları ve kentsel yoğunluğun artması sonucunda, hassas bir dönemin karakteristik panoraması toplumsal hafızadan silinmiştir. Bu çalışma, imar kararları, inşaat faaliyetleri ve mimari yaklaşımlar üzerinden, Tanzimat ideolojisinin Tarihî Yarımada’daki mekansal etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Makale detayları

Tanzimat Döneminde Tarihî Yarımada: Tercihler, Yaklaşımlar, Görünümler

Yazarlar:

Gözde ÇELİK

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.227-258

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000796984

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369

İstanbul

Tarihî yarımada

Tanzimat

İdari yapılar

Konaklar

Sayı

Makale detayları

Tanzimat Döneminde Tarihî Yarımada: Tercihler, Yaklaşımlar, Görünümler

Yazarlar: Gözde ÇELİK

Yayıncı: Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.227-258

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2010

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000796984

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2687-6299

pISSN: 1303-9369

İstanbul

Tarihî yarımada

Tanzimat

İdari yapılar

Konaklar

Sayı

Yazarlar:

Gözde ÇELİK

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.227-258

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000796984

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369