MU'TEZİLÎ SIFAT TELAKKİSİNİN İNŞÂINDA CEHM B. SAFVAN'IN BELİRLEYİCİLİĞİ

Ayşe TURHAN

Makale detayları

MU'TEZİLÎ SIFAT TELAKKİSİNİN İNŞÂINDA CEHM B. SAFVAN'IN BELİRLEYİCİLİĞİ

Yazarlar:

Ayşe TURHAN

Yayıncı:

Süleyman Demirel University

Dergi:

Review of the Faculty of Divinity University of Süleyman Demirel 2018 Vol.2018/2 Issue 41, pp.92-101

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000592967

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2346

Özet:

 


MU‘TEZİLÎ SIFAT TELAKKİSİNİN İNŞÂINDA CEHM B. SAFVAN’IN
BELİRLEYİCİLİĞİ


    Cehmiyye’nin kurucusu Cehm b. Safvan ilahî sıfatların
nefyi fikrini Ca‘d b. Dirhem’den alıp geliştirmiş ve bu fikir onun adıyla
anılmaya başlamıştır. Bu bağlamda sıfatları nefyedenlere de Cehmiyye
denilmiştir. Cehm b. Safvan’ın söz konusu yaklaşımı Vasıl b. Ata üzerinden mu‘tezilî
kelama dahil olmuştur. Vasıl b. Ata’nın Mu‘tezile tarihindeki kurucu niteliği
göz önünde bulundurulursa kelamın en temel konularından biri olan sıfatlar
problemine ilişkin mu‘tezilî yaklaşımın şekillenmesi bakımından Cehm b.
Safvan’ın hangi ölçüde belirleyici olduğu görülecektir. Yine Mu‘tezile’nin
Cehmiyye olarak adlandırılması Cehm b. Safvan’a nispet edilen sıfat anlayışının
mu‘tezilî sıfat telakkisine etkisini göstermesi bakımından önemlidir. Bu çalışmada
Cehm b. Safvan’ın ilahî sıfatlar konusundaki fikirleri, mu‘tezilî kelamın aynı
konudaki yaklaşımı ve bu ikisi arasındaki irtibat ele alınmış; Cehm b.
Safvan’ın, cebr akidesi gibi Mu‘tezile kelamına doğrudan aykırı bir yaklaşımı
kabul etmiş olmasına rağmen ilahî sıfatlar gibi diğer bir temel konuda Mu‘tezile’yi,
Cehmiyye adıyla nitelenmesine sebep olacak kadar belirlemiş olması değerlendirilmiştir. 

BEING DETERMINATIVE of JAHM B. SAFWAN
in CONSTRUCTION of MU‘TAZILITE ATTRIBUTE CONCEPT


Abstract





    Jahm
b. Safwan, founder of Jahmiyye, took opinion of disowning of divine attributes
from Ja‘d b. Dirham and enhanced it and so the opinion of disowning of
attributes has been named after Jahm b. Safwan. Consequently, persons who disown
the attributes called Jahmiyye in direct proportion to Jahm b. Safwan. Jahm b.
Safwan’s this attitude was transmitted to mu‘tazilite kalam by way of Wasil b.
Ata. In consideration of Wasil b. Ata’s position in history of Mu‘tazila as
founder, it can be seen that Jahm b. Safwan is to what extent determinative in formation
of mu‘tazilite approach to promlem of divine attributes which is one of the
basic issues of kalam. Morover, Mu‘tazila’s being named Jahmiyya is important
in terms of showing that Jahm b. Safwan’s opinion on divine attributes effected
mu‘tazilite comprehension of divine attributes. This study is discussing Jahm
b. Safwan’s opinions on divine attributes, approachs of mu‘tazilite kalam to
the same issue, connection between them and that although Jahm b. Safwan
adopted and even was noted for, the jabr belief that is contrary sheerly to mu‘tazilite
kalam, he was so determinant of mu‘tazilite kalam about divine attributes which
is quietly important topic of kalam, that Mu‘tazila was named Jahmiyya.

.

Makale detayları

MU'TEZİLÎ SIFAT TELAKKİSİNİN İNŞÂINDA CEHM B. SAFVAN'IN BELİRLEYİCİLİĞİ

Yazarlar: Ayşe TURHAN

Yayıncı: Süleyman Demirel University

Dergi: Review of the Faculty of Divinity University of Süleyman Demirel 2018 Vol.2018/2 Issue 41, pp.92-101

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000592967

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-2346

Sayı

Yazarlar:

Ayşe TURHAN

Yayıncı:

Süleyman Demirel University

Dergi:

Review of the Faculty of Divinity University of Süleyman Demirel 2018 Vol.2018/2 Issue 41, pp.92-101

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000592967

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-2346