BİR ANTROPOLOJİK ÖZSELLEŞTİRME ÖRNEĞİ OLARAK VAHİT  LÜTFİ SALCI’NIN ALEVİ MÜZİĞİ ÇALIŞMALARI

Onur Güneş AYAS

Makale detayları

BİR ANTROPOLOJİK ÖZSELLEŞTİRME ÖRNEĞİ OLARAK VAHİT LÜTFİ SALCI’NIN ALEVİ MÜZİĞİ ÇALIŞMALARI

Yazarlar:

Onur Güneş AYAS

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Dergi:

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 2020 Issue 96, pp.385-410

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000808984

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-9895

pISSN:

1306-8253

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Vahit Lütfi Salcı’s studies on polyphonic Alawi music are among the most interesting examples of  the Early Republican Turkish elite’s seeking a pure national essence harmonious with Western music.  According to Salcı, Turkish folk music is divided into two main branches: Manifest and secret. Secret  folk music represented by Alawi tribes organized as closed circles is the authentic expression of pure  Turkish culture, since it has been isolated from the cosmopolite Ottoman culture and the urban music  which was stigmatized as Oriental music. At the same time, this secret folk music is the pride of the  Turkish nation against the civilized Western world since it involves polyphonic elements denoting  harmony and counterpoint. The aim of this study is to scrutinize this formulation developed by Salcı about secret Alawi music as an example of anthropological orthogenesis and discuss its relation  with the official music policy. Anthropological orthogenesis is a concept developed by the author  of this article, inspired by both Grunebaum’s distinction between orthogenetic and heterogenetic  cultural change and Neuman’s adaptation of this concept to Cevdet Pasha’s ideas. In this article,  orthogenesis is defined as the interpretation of heterogenetic cultural changes, which are based  on foreign models, as orthogenetic changes, descending from native sources and is divided as  archaeological and anthropological orthogenesis. Archaeological orthogenesis refers to the discourse  that seeks the source of cultural change in the remote past of the nation as in the Turkish History  Thesis. On the other hand, anthropological orthogenesis refers to the discourse that seeks a national  essence harmonious with Western culture in closed communities of the villages and attempts to build  a narrative of historical continuity as Salcı did. Salcı’s formulation also shares a common ground  with the discourses developed to integrate Alawis to the modern Turkish nation-building process  and support village-based cultural modernization project which approaches the hybrid urban culture  with suspicion. These essentialist discourses based on strict dichotomies tend to ignore the complex  interactions in cultural field. Salcı who carried these ideas to their most extreme logical conclusions,  thus enables us to see better the new potentials they provide and the limitations and paradoxes they  generate.

 

Vahit Lütfi Salcı’nın çok sesli unsurlar içeren Alevi müzikleri hakkındaki çalışmaları, Erken  Cumhuriyet dönemi elitlerinin Batı müziğiyle uyumlu saf bir milli öz arayışının en ilginç örneklerinden  biridir. Salcı’ya göre Türk halk müziği aşikâr ve gizli olmak üzere iki ana kola ayrılmaktadır. Kapalı  topluluklar olarak örgütlenmiş Alevi kabilelerin temsil ettiği gizli halk musikisi, kozmopolit Osmanlı  kültüründen ve Şark musikisi olarak damgalanmış şehir müziğinden yalıtılmış olduğu için saf Türk  kültürünün otantik ifadesidir. Aynı zamanda, içinde armoni ve kontrpuana dalalet eden çok sesli  unsurlar barındırdığı için de medeni Batı dünyası karşısında Türk milletinin yüzünü ağartmaktadır.  Bu çalışmanın amacı Salcı’nın gizli Alevi müziği hakkında geliştirdiği bu formülü, bir antropolojik  özselleştirme örneği olarak incelemek ve dönemin resmi müzik politikasıyla ilişkisini tartışmaktır.  Antropolojik özselleştirme, bu makalenin yazarı tarafından, Grunebaum’un ortogenetik ve  heterogenetik kültürel değişim ayrımından ve Neuman’ın bu kavramı Cevdet Paşa’nın fikirlerine  uygulamasından ilhamla geliştirilmiş bir kavramdır. Makalede özselleştirme söylemi, yabancı bir  modele dayanarak gerçekleşen heterogenetik kültürel değişimlerin, yerli bir kaynaktan türemiş  ortogenetik değişimler gibi yorumlanması olarak tanımlanmakta ve arkeolojik özselleştirme ve  antropolojik özselleştirme olarak ikiye ayrılmaktadır. Arkeolojik özselleştirme, Türk Tarih Tezi’nde  olduğu gibi, kültürel değişimin kaynağını ulusun uzak geçmişinde arayan söylemlere işaret eder.  Antropolojik özselleştirme ise Salcı’nın yaptığı gibi Batı kültürüyle uyumlu milli özü köylerdeki  kapalı toplumlarda arar ve bir tarihsel süreklilik anlatısı inşa etmeye çalışır. Salcı’nın formülü,  Alevileri modern Türk ulusunun inşasına entegre etmek ve şehrin melez kültürüne şüpheyle bakan  köy temelli bir kültürel modernleşme projesini desteklemek için geliştirilmiş söylemlerle ortak bir  zemini paylaşmaktadır. Katı ikili karşıtlıklara dayanan bu özcü söylemler kültürel alandaki karmaşık  etkileşimleri göz ardı etme eğilimindedir. Bu söylemleri en uç mantıki sonuçlarına vardıran Salcı,  böylelikle sağladıkları yeni imkânları ve içerdikleri sınırlılık ve paradoksları daha iyi görmemizi  sağlamaktadır.

Makale detayları

BİR ANTROPOLOJİK ÖZSELLEŞTİRME ÖRNEĞİ OLARAK VAHİT LÜTFİ SALCI’NIN ALEVİ MÜZİĞİ ÇALIŞMALARI

Yazarlar:

Onur Güneş AYAS

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Dergi:

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 2020 Issue 96, pp.385-410

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000808984

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-9895

pISSN:

1306-8253

levi Müziği

Müzik Sosyolojisi

Kültürel Etki

Vahit Lütfi Salcı

Türk Müziği

Özselleştirme

Sayı

Makale detayları

BİR ANTROPOLOJİK ÖZSELLEŞTİRME ÖRNEĞİ OLARAK VAHİT LÜTFİ SALCI’NIN ALEVİ MÜZİĞİ ÇALIŞMALARI

Yazarlar: Onur Güneş AYAS

Yayıncı: Ankara Hacı Bayram Veli University

Dergi: Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 2020 Issue 96, pp.385-410

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000808984

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2147-9895

pISSN: 1306-8253

levi Müziği

Müzik Sosyolojisi

Kültürel Etki

Vahit Lütfi Salcı

Türk Müziği

Özselleştirme

Sayı

Yazarlar:

Onur Güneş AYAS

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Dergi:

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 2020 Issue 96, pp.385-410

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000808984

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-9895

pISSN:

1306-8253