Türkiye’de Yurt İçi Üretici ve Tüketici Fiyatları Üzerindeki Döviz Kuru Geçişkenliğinin İncelenmesi

Ömer Fazıl EMEK; Faruk DÜŞÜNCELİ; Ömer DORU

Makale detayları

Türkiye’de Yurt İçi Üretici ve Tüketici Fiyatları Üzerindeki Döviz Kuru Geçişkenliğinin İncelenmesi

Yazarlar:

Ömer Fazıl EMEK | Faruk DÜŞÜNCELİ | Ömer DORU

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Yönetim

Dergi:

Istanbul Journal of Economics 2021 Vol.71 Issue 1, pp.163-190

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510191

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-3954

pISSN:

2602-4152

Özet:

 


This study analyzes the effect of nominal exchange rate changes in the 2005:1–2020:4 period, applying econometric methods to examine Turkey’s economy at the level of consumer price index (CPI)  and  producer  price  index  (PPI).  For  this  purpose,  short-  and  long-term  co-integration  relationships  between  Turkey’s  inflation, exchange rate, industrial production, and import unit value indices in the period 2005–2020 were investigated. Two different models were created based on CPI and PPI variables as representative of the inflation rate. We used the  auto-regressive distributed lag (ARDL)boundary test to determine the short and long term relationship between variables. According to ARDL boundary test results, in the CPI model, a 1% increase in the industrial production index, nominal exchange rate, and import unit value index causes 0,37%,  0,69%,  and  0,58%  increases  in  consumer  prices, respectively. In the PPI model, a 1% increase in the nominal exchange rate and import unit value index causes 0,82% and 0,73% increases in producer prices,  respectively.  These  findings  indicate  that  exchange  rate,  industrial  production,  and  import  price have an impact on domestic consumer prices in Turkey. Similarly, it appears that exchange rate and import prices affect domestic producer prices, also demonstrating  the  existence  of  an  exchange  rate  pass-through  effect  on  both  domestic  producer  and domestic consumer prices. The results of the study  are  in  congruence  with  previous  literature  on the subject.

.

 

Bu  çalışmanın  amacı,  Türkiye  ekonomisinin  2005:1-2020:4  dönemi  için  nominal  döviz  kuru  değişimlerinin  fiyat  düzeyleri  (TÜFE, ÜFE) üzerindeki etkisini ekonometrik yöntemlerle analiz etmektedir.  Bunun  için  2005-2020  yılları  arası  Türkiye’nin  çeyreklik  enflasyon,  döviz  kuru,  sanayi  üretimi  ve  ithalat  birim  değer endeksi arasındaki kısa ve uzun dönemli eş bütünleşme ilişkileri analiz edilmiştir. Enflasyon oranını temsilen tüketici fiyat endeksi (tüfe) ve üretici fiyat endeksi (üfe) değişkenleri baz alınarak iki farklı model oluşturulmuştur. ARDL sınır testi sonuçlarına göre uzun  dönemde  ilk  modelde,  sanayi  üretim  endeksi,  nominal  döviz  kuru  ve  ithalat  birim  değer  endeksindeki  %1’lik  bir  artış  sırasıyla tüketici fiyatlarında %0,37, %0,69 ve %0,58’lik artışa neden olmaktadır. Diğer modelde ise nominal döviz kuru ve ithalat birim değer  endeksindeki  %1’lik  bir  artış  sırasıyla  üretici  fiyatlarında  %0,82 ve %0,73’lük artışa yol açmaktadır. Elde edilen bu bulgulara göre Türkiye’de yurtiçi tüketici fiyatları üzerinde döviz kuru, sanayi üretimi ve ithal fiyatların; yurt içi üretici fiyatları üzerinde ise döviz kuru ve ithal fiyatların anlamlı ve etkili olduğu tespit edilmiştir. Yine bu bulgular, döviz kurlarından hem yurt içi üretici hem de yurt içi tüketici fiyatlarına geçişkenliğin varlığını göstermektedir. Çalışmanın sonuçları konu hakkında yapılan literatüre paralellik göstermektedir.

Makale detayları

Türkiye’de Yurt İçi Üretici ve Tüketici Fiyatları Üzerindeki Döviz Kuru Geçişkenliğinin İncelenmesi

Yazarlar: Ömer Fazıl EMEK | Faruk DÜŞÜNCELİ | Ömer DORU

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Yönetim

Dergi: Istanbul Journal of Economics 2021 Vol.71 Issue 1, pp.163-190

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000510191

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-3954

pISSN: 2602-4152

Sayı

Yazarlar:

Ömer Fazıl EMEK | Faruk DÜŞÜNCELİ | Ömer DORU

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Yönetim

Dergi:

Istanbul Journal of Economics 2021 Vol.71 Issue 1, pp.163-190

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000510191

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-3954

pISSN:

2602-4152