Lafızcı ve Gâyeci Yorum Metotları Çerçevesinde Benî Kurayza Hadisinin Tahlili

Ayşegül YILMAZ

Makale detayları

Lafızcı ve Gâyeci Yorum Metotları Çerçevesinde Benî Kurayza Hadisinin Tahlili

Yazarlar:

Ayşegül YILMAZ

Yayıncı:

Izmir Katip Celebi University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Mizanu'l-Haqq: Journal of Islamic Studies 2022 Issue 14, pp.89-116

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000571603

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2636-8161

pISSN:

2149-9896

Özet:

 

In the classical Islamic law and theory literature, the Banū Qurayẓa hadith is presented as evidence for the acceptability of the literalist understanding. According to the narration, before the Banū Qurayẓa Siege, The Prophet ordered his companions to pray the ‘aṣr prayer in the Banū Qurayẓa land. While some of the companions were praying on the way and on time, the others prayed when they reached Banu Qurayza, although the time had passed. At the end of the same day, when the event was told to him, The Prophet did not condemn these two different ijtihads. The aim of this study is to reveal that the group of Companions who prayed ‘aṣr prayer in Banū Qurayza after its time had passed may have pursued some goals in this ijtihad, and it is not correct to accuse them of literalism. The study is significant in terms of ending the acceptance of this hadith as a confirmation of pure literalism and contributing to the correct understanding of religious legal texts, and presents an important thesis about a problem that remains current in every age. For this purpose, all the sources of the first period in which the event is mentioned were examined, and the meanings and indications of the Banū Qurayẓa hadith and the scholars' interpretations of it were analyzed within the framework of literal and teleological methods. In the study, it was methodologically proven that the Prophet's taqrīr (His silence) could not be understood as approval of pure literalism.

 

Benî Kurayza hadisi, İslam hukuku ve usûl literatüründe genellikle lafızcı anlayışın meşrûluğuna bir delil olarak gösterilir. Rivâyete göre, Hz. Peygamber, Benî Kurayza Kuşatması öncesinde ashabına, ikindi namazını Benî Kurayza topraklarında kılma emri vermiş; sahabenin bir kısmı yolda ve vaktinde namaz kılarken bir kısmı vakit geçmesine rağmen Benî Kurayza’ya ulaşınca namazı kaza etmiştir. Aynı günün sonunda olay kendisine anlatıldığında, Hz. Peygamber bu iki farklı ictihadı da kınamamıştır. Bu çalışmanın amacı, ikindi namazını Benî Kurayza’da, vakti geçtikten sonra kaza eden sahabe topluluğunun, bu ictihadında bazı gâyeler gözetmiş olabileceğini ve onları lafızcılıkla ithâm etmenin doğru olmadığını ortaya koymaktır. Çalışma, zikredilen hadisin lafızcılığın tasdik delili olmaktan çıkarılması ve nasların doğru anlaşılmasına katkıda bulunması bakımından önem taşımakta, her çağda güncelliğini koruyan bir problem hakkında önemli bir tezi, delilleriyle birlikte dile getirmektedir. Çalışma amacını gerçekleştirmek için, hadisin ve hâdisenin zikredildiği ilk dönem kaynaklarının tamamı incelenmiş; lafızcı ve gâyeci metotlar çerçevesinde, Benî Kurayza hadisinin delâletleri ve sonraki dönemlerde hadis üzerine yapılan yorumlar analiz edilmiştir. Çalışmada, Hz. Peygamber’in bu takririnin, lafızcılığı onaylama şeklinde anlaşılmasının, usûlen mümkün olmadığı ispatlanmıştır.

Makale detayları

Lafızcı ve Gâyeci Yorum Metotları Çerçevesinde Benî Kurayza Hadisinin Tahlili

Yazarlar: Ayşegül YILMAZ

Yayıncı: Izmir Katip Celebi University

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Mizanu'l-Haqq: Journal of Islamic Studies 2022 Issue 14, pp.89-116

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000571603

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2636-8161

pISSN: 2149-9896

Sayı

Yazarlar:

Ayşegül YILMAZ

Yayıncı:

Izmir Katip Celebi University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Mizanu'l-Haqq: Journal of Islamic Studies 2022 Issue 14, pp.89-116

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000571603

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2636-8161

pISSN:

2149-9896