Çekirge Kelimesi Üzerine

İmdat DEMİR

Makale detayları

Çekirge Kelimesi Üzerine

Yazarlar:

İmdat DEMİR

Yayıncı:

Avrasya Yazarlar Birliği

Dergi:

Dil Araştırmaları 2014 Vol.14 Issue 14, pp.189-200

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000952930

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-8003

pISSN:

1307-7821

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The word çekirge is firstly seen in Divanü Lügati’tTürk and encountered in historical and modern Turkish dialects in forms of ç(/ş)ekir(t)ge, sarınçka and sekirtke. The root of the word is based on çekür-, çe-, çek- forms. It is generally seen that sarı(n)çka form is commonly used in kipchak area. On the other hand, it is stated that sekirtke comes from the Old Turkish verb sekir- and it is impossible to base sekirtge and çekirge forms on the same root phonologically. In this study, information will be given on the use of çekirge and its synonyms in historical and modern Turkish dialects and opinions will be presented that çekirge can be based on the verb sekir(t)- which means “to hop, to bounce”.

 

İlk olarak Divanü Lügati’t-Türk’te görülen çekirge sözüne, tarihî ve çağdaş Türk lehçelerinde ç(/ş)ekir(t)ge, sarınçka ve sekirtke şekillerinde rastlanabilmektedir. Kelimenin kökü çekür-, çe-, çek- şekillerine dayandırılmaktadır. sarı(n)çka şeklinin genellikle Kıpçak sahasında yaygın olarak kullanıldığı görülür. Öte yandan sekirtkenin Eski Türkçedeki sekir- fiilinden geldiği, sekirtge ve çekirge şekillerinin ses bakımından aynı köke dayandırılmasının imkânsız olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada çekirge ve anlamdaşı olan şekillerin tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki kullanımları hakkında bilgi verilecek, çekirgenin ‘sekmek, zıplamak’ anlamlarına da gelen sekir(t)- fiilinden gelebileceği üzerine görüşler ortaya konacaktır.

Makale detayları

Çekirge Kelimesi Üzerine

Yazarlar:

İmdat DEMİR

Yayıncı:

Avrasya Yazarlar Birliği

Dergi:

Dil Araştırmaları 2014 Vol.14 Issue 14, pp.189-200

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000952930

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-8003

pISSN:

1307-7821

çekirge

sekir- fiili

kökenbilimi

Eski Türkçe

Sayı

Makale detayları

Çekirge Kelimesi Üzerine

Yazarlar: İmdat DEMİR

Yayıncı: Avrasya Yazarlar Birliği

Dergi: Dil Araştırmaları 2014 Vol.14 Issue 14, pp.189-200

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000952930

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2757-8003

pISSN: 1307-7821

çekirge

sekir- fiili

kökenbilimi

Eski Türkçe

Sayı

Yazarlar:

İmdat DEMİR

Yayıncı:

Avrasya Yazarlar Birliği

Dergi:

Dil Araştırmaları 2014 Vol.14 Issue 14, pp.189-200

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000952930

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-8003

pISSN:

1307-7821