Başkurt Türkçesinde Kiplik Parçacıkları

Habibe YAZICI ERSOY

Makale detayları

Başkurt Türkçesinde Kiplik Parçacıkları

Yazarlar:

Habibe YAZICI ERSOY

Yayıncı:

Hacettepe University

Dergi:

Türkbilig 2011 Issue 22, pp.43-56

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000673818

Sıklık:

Aylık

pISSN:

1302-6011

Özet:

 

Kisäksä in the Bashkir Turkish  in Russian çastitsa  means structures similar to postpositions. For this term, researchers have adapted such words as enclitic, “ek edat”  suffix-postposition  and strengthening postposition or emphatic postposition. In this study, it is defined as a particle. Particles assign various modality senses to sentences in which they are used. They are used in the Bashkir Turkic widely. In spite of a unity in terms of meaning in Bashkir grammars, there are also noteworthy differences in the classification of particles. Among these classifications, a certain group of particles stands for grammatical functions; and others symbolize various modality senses within words or sentences they are used. In this study, we address the second group as modality particläs  modal kisäksä . In this study, by means of examples excerpted from literary texts in the Bashkir Turkish, we aim to determine the modality senses such as confirmation and affirmation, emphasis, suspicion, hesitation, etc. which are referred to by modality particles of da  dä, Âa, Âä, la, lä, ta, tä  , dabaha  däbaha, Âabaha Âäbaha, labaha, läbaha, tabaha, täbaha , bit, indí.

 

Başkurt Türkçesinde kisäksä  Rus. çastitsa , edat benzeri yapılar anlamına gelmektedir. Bu terime karşılık araştırmacılar enklitik, ek-edat, kuvvetlendirme edatı veya pekiştirme edatı terimlerini kullanmışlardır. Bu çalışmada söz konusu kavram parçacık terimi ile karşılanacaktır. Parçacıklar çoğu zaman içinde geçtikleri cümleye çeşitli kiplik anlamlar yüklemekte olup Başkurt Türkçesinde oldukça yaygın kullanılmaktadır. Başkurt gramerlerinde anlam açısından bir birlik olmakla beraber parçacıkların sınıflandırması konusunda bazı farklılıklar göze çarpmaktadır. Bu çeşitli sınıflandırmalar içerisinde parçacıkların belirli bir bölümü gramatik anlamlar ifade ederken, bir bölümü ise eklendiği kelime ya da cümlede farklı kiplik anlamlara işaret etmektedir. Bu türden kiplik anlamlara işaret eden parçacıklar tarafımızdan kiplik parçacığı  modal kisekse  terimi ile karşılanacaktır. Bu çalışmada, kiplik parçacıkları içerisinden Başkurt Türkçesinde kiplik anlamlara işaret eden da  dä, Âa, ä, la, lä, ta, tä , dabaha  däbaha, Âabaha Âäbaha, labaha, läbaha, tabaha, täbaha , bit, indí, kiplik parçacıklarının işaret ettiği doğrulama, tasdik, kuvvetlendirme, şüphe, tereddüt vb. gibi çeşitli kiplik anlamları, Başkurt edebî metinlerinden alınan örneklerden hareketle tespit edilmeye çalışılmıştır.

Makale detayları

Başkurt Türkçesinde Kiplik Parçacıkları

Yazarlar: Habibe YAZICI ERSOY

Yayıncı: Hacettepe University

Dergi: Türkbilig 2011 Issue 22, pp.43-56

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2011

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000673818

Sıklık: Aylık

pISSN: 1302-6011

Sayı

Yazarlar:

Habibe YAZICI ERSOY

Yayıncı:

Hacettepe University

Dergi:

Türkbilig 2011 Issue 22, pp.43-56

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000673818

Sıklık:

Aylık

pISSN:

1302-6011