6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’na Göre Patentte Zorunlu Lisans

Tamer Bozkurt

Makale detayları

6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’na Göre Patentte Zorunlu Lisans

Yazarlar:

Tamer Bozkurt

Yayıncı:

Marmara University

Ana Başlıklar:

Hukuk (Diğer)

Dergi:

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Vol.29 Issue 2, pp.1417-1489

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001309420

pISSN:

2146-0590

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Patentte zorunlu lisans, sınaî mülkiyet hukukunun en ilginç konu ve istisnalarından birisidir. Adeta kamulaştırmayı andıran kanun hükümleri patent sahibinin anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına doğrudan, sözleşme hürriyetine ise dolaylı bir müdahale niteliğindedir. Bu nedenle yasal düzenlemelerde Anayasanın 13. maddesindeki başta kanunla sınırlama ölçütü olmak üzere, ölçülülük ilkesinin gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu açıdan konunun eskiden mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi Anayasaya aykırı idi. Bugün ise zorunlu lisansla ilgili pek çok alt başlık 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu SMK ile ortaya çıksa da aslında tamamının arkasında yatan olgu kamu yararıdır. Buluş sahibinin yeni bir icatta bulunması sadece bireysel bir çıkara hizmet edemez. Bu buluşun toplum yararına da kullanılması gerekir. Bu durum özellikle Covid salgınından sonra eczacılık ürünlerine ilişkin tartışmaları daha da artırmıştır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ve hayati öneme sahip eczacılık ürünlerine ulaşmakta zorluk çeken ülkeler için patent hukuku bir engel olarak görülmeye başlanmıştır. Bu noktada buluş sahiplerinin hakları ile kamu yararı arasında adil bir dengenin gözetilmesi, gelecekte yaşanabilecek muhtemel sorunları da en aza indirgeyecektir.

 Patentte zorunlu lisans, sınaî mülkiyet hukukunun en ilginç konu ve istisnalarından birisidir. Adeta kamulaştırmayı andıran kanun hükümleri patent sahibinin anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına doğrudan, sözleşme hürriyetine ise dolaylı bir müdahale niteliğindedir. Bu nedenle yasal düzenlemelerde Anayasanın 13. maddesindeki başta kanunla sınırlama ölçütü olmak üzere, ölçülülük ilkesinin gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu açıdan konunun eskiden mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi Anayasaya aykırı idi. Bugün ise zorunlu lisansla ilgili pek çok alt başlık 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu SMK ile ortaya çıksa da aslında tamamının arkasında yatan olgu kamu yararıdır. Buluş sahibinin yeni bir icatta bulunması sadece bireysel bir çıkara hizmet edemez. Bu buluşun toplum yararına da kullanılması gerekir. Bu durum özellikle Covid salgınından sonra eczacılık ürünlerine ilişkin tartışmaları daha da artırmıştır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ve hayati öneme sahip eczacılık ürünlerine ulaşmakta zorluk çeken ülkeler için patent hukuku bir engel olarak görülmeye başlanmıştır. Bu noktada buluş sahiplerinin hakları ile kamu yararı arasında adil bir dengenin gözetilmesi, gelecekte yaşanabilecek muhtemel sorunları da en aza indirgeyecektir.

 Patentte zorunlu lisans, sınaî mülkiyet hukukunun en ilginç konu ve istisnalarından birisidir. Adeta kamulaştırmayı andıran kanun hükümleri patent sahibinin anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına doğrudan, sözleşme hürriyetine ise dolaylı bir müdahale niteliğindedir. Bu nedenle yasal düzenlemelerde Anayasanın 13. maddesindeki başta kanunla sınırlama ölçütü olmak üzere, ölçülülük ilkesinin gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu açıdan konunun eskiden mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi Anayasaya aykırı idi. Bugün ise zorunlu lisansla ilgili pek çok alt başlık 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu SMK ile ortaya çıksa da aslında tamamının arkasında yatan olgu kamu yararıdır. Buluş sahibinin yeni bir icatta bulunması sadece bireysel bir çıkara hizmet edemez. Bu buluşun toplum yararına da kullanılması gerekir. Bu durum özellikle Covid salgınından sonra eczacılık ürünlerine ilişkin tartışmaları daha da artırmıştır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ve hayati öneme sahip eczacılık ürünlerine ulaşmakta zorluk çeken ülkeler için patent hukuku bir engel olarak görülmeye başlanmıştır. Bu noktada buluş sahiplerinin hakları ile kamu yararı arasında adil bir dengenin gözetilmesi, gelecekte yaşanabilecek muhtemel sorunları da en aza indirgeyecektir.

 Patentte zorunlu lisans, sınaî mülkiyet hukukunun en ilginç konu ve istisnalarından birisidir. Adeta kamulaştırmayı andıran kanun hükümleri patent sahibinin anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkına doğrudan, sözleşme hürriyetine ise dolaylı bir müdahale niteliğindedir. Bu nedenle yasal düzenlemelerde Anayasanın 13. maddesindeki başta kanunla sınırlama ölçütü olmak üzere, ölçülülük ilkesinin gözden uzak tutulmaması gerekmektedir. Bu açıdan konunun eskiden mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmesi Anayasaya aykırı idi. Bugün ise zorunlu lisansla ilgili pek çok alt başlık 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu SMK ile ortaya çıksa da aslında tamamının arkasında yatan olgu kamu yararıdır. Buluş sahibinin yeni bir icatta bulunması sadece bireysel bir çıkara hizmet edemez. Bu buluşun toplum yararına da kullanılması gerekir. Bu durum özellikle Covid salgınından sonra eczacılık ürünlerine ilişkin tartışmaları daha da artırmıştır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ve hayati öneme sahip eczacılık ürünlerine ulaşmakta zorluk çeken ülkeler için patent hukuku bir engel olarak görülmeye başlanmıştır. Bu noktada buluş sahiplerinin hakları ile kamu yararı arasında adil bir dengenin gözetilmesi, gelecekte yaşanabilecek muhtemel sorunları da en aza indirgeyecektir.

Makale detayları

6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’na Göre Patentte Zorunlu Lisans

Yazarlar:

Tamer Bozkurt

Yayıncı:

Marmara University

Ana Başlıklar:

Hukuk (Diğer)

Dergi:

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Vol.29 Issue 2, pp.1417-1489

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001309420

pISSN:

2146-0590

Patent

lisans

zorunlu lisans

mülkiyet hakkı

sözleşme özgürlüğü

kamu yararı

patent konularının bağımlılığı

kullanmama nedeniyle zorunlu lisans

TRIPs.

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Tamer Bozkurt

Yayıncı: Marmara University

Ana Başlıklar: Hukuk (Diğer)

Dergi: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Vol.29 Issue 2, pp.1417-1489

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001309420

pISSN: 2146-0590

Sayı

Yazarlar:

Tamer Bozkurt

Yayıncı:

Marmara University

Ana Başlıklar:

Hukuk (Diğer)

Dergi:

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi Vol.29 Issue 2, pp.1417-1489

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001309420

pISSN:

2146-0590