Durkheim’ın Metodolojisinde Hegelyen Diyalektiğin Etkisi

Mehmet Fatih GÜLOĞLU

Makale detayları

Durkheim’ın Metodolojisinde Hegelyen Diyalektiğin Etkisi

Yazarlar:

Mehmet Fatih GÜLOĞLU

Yayıncı:

Süleyman Demirel University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Vol.2 Issue 47, pp.18-39

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000584087

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2667-6206

pISSN:

1300-9435

Özet:

 


Durkheim’ın
sosyoloji için önerdiği yöntem, realist bir zeminde inşa edilmiş empirist bir
kökene dayanmaktadır. Ancak onun ‘teori bağımlı duruşu’ ve bazı
kavramsallaştırmaları (kolektif bilinç, ilkel toplum gibi) onun idealizmle
suçlanmasına yol açmıştır. Önerdiği yöntemin, toplumu ‘bütünsel açıklama’
arzusu böyle ikili bir yorumu doğurmuştur. Durkheim’ı yeni-Kantçılığa
yaklaştıran bu ‘bütünsel açıklama arzusu aynı zamanda onu Hegelyen etkiye de
açtığı bu çalışmanın ana odağıdır. Ancak, hiçbir zaman Durkheim ampirik
verilere dayanmaktan da vazgeçmemiştir. Bu gerilim sayesinde Durkheim, bir
yandan kolektif bilinç, ilkel toplum gibi mefhumlar ile toplumu açıklarken;
diğer yandan da toplumsal olguları ‘şeyler’ gibi ele almayı önermiştir. Böylece
Durkheim, sosyolojik araştırma pratiğini spekülasyondan ayırt edebilmek için
sosyolojinin metodolojik çerçevesini belirlemiştir. Bu çalışmada, Durkheim’ın
bu girişiminin ardında Hegelyen diyalektik yöntemin yattığı iddiası
soruşturmaya açılmıştır. Makalede, Durkheim’ın metodolojisinin pozitivist bir
tutumdan diyalektik düşünmeye dönük evrimi ele alınmıştır. Bu evrim Ricoeur’ün
hermeneutik yöntemi kullanılarak tartışılmıştır. Analitik düşünme kısmında Durkheim’ın
metodolojisindeki Hegelyen bağlamlar ‘olgu’ ve ‘somut’ kavramsallaştırmaları
aracılığıyla ortaya konulmuştur. Diyalektik düşünme kısmında ise bu iki
kavramsallaştırma ile Durkheim’ın metodolojisinin diyalektik yöntem kaydığı
gösterilmiştir. Sonuç olarak Durkheim’ın her ne kadar diyalektik yöntemden
kaçınsa da çalışmalarının diyalektik olarak tasarlandığı ifade edilmiştir.


.

Makale detayları

Durkheim’ın Metodolojisinde Hegelyen Diyalektiğin Etkisi

Yazarlar: Mehmet Fatih GÜLOĞLU

Yayıncı: Süleyman Demirel University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Vol.2 Issue 47, pp.18-39

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000584087

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2667-6206

pISSN: 1300-9435

Sayı

Yazarlar:

Mehmet Fatih GÜLOĞLU

Yayıncı:

Süleyman Demirel University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2019 Vol.2 Issue 47, pp.18-39

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000584087

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2667-6206

pISSN:

1300-9435