Tuna'dan Dicle'ye:  Ziştovi Hadisesi neticesinde Diyarbakır'a sürgün edilen Bulgarlar

Hüseyin MEVSİM

Makale detayları

Tuna'dan Dicle'ye: Ziştovi Hadisesi neticesinde Diyarbakır'a sürgün edilen Bulgarlar

Yazarlar:

Hüseyin MEVSİM

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 39, pp.37-69

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000769513

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1019-469X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

After the Crimean War, especially during the second half of 1860’s,  Bulgarians obtaining significant acquirements at language, culture,  education, schooling, and periodical publishing subjects have started to  go into action at political independence thought. In the mentioned years,  the Bulgarian revolution committees established at Romanian  settlements near Danube have been frequently sending gangs to the  opposite shore. However, the gangs were composed of 20-30 or a couple  of hundreds of people and their expectation of Bulgarian support after  crossing the river was not satisfied and they fell apart after the first  combat against Ottoman law enforcement officers.  Those revolutionists and their assistants were exiled to Diyarbakır   or other citadels in Anatolia  by Ottoman government. The prisoners  were passed over İstanbul to Samsun by seaway and then followed  Amasya, Tokat, Sivas, and Harput route, before arriving to Diyarbakır.   The other route was passing over Marmara, Aegean, Mediterranean  regions, and then İskenderun, Halep, Urfa, Birecik, Siverek and  Diyarbakır .  Appearing in a broad social and occupational spectrum, some of  those Bulgarian exiles ranging from priests to teachers and  handicraftsmen, merchants to painters and innkeepers wrote down their  journey and the days, the thoughts and emotions in Diyarbakır. Later on,  these notes became the base of some long or short, detailed or cursory  memoirs, and also some of the letters exiles wrote to their families and  friends have survived until today.  This paper is just a slice of a broader study and mentions the  Bulgarian exiles sent to Diyarbakır, as a result of the Svishtov Incident in  1867.

 

Kırım Harbi’nden sonra, bilhassa 1860’ların ikinci yarısında; dil,  kültür, eğitim, okullaşma, süreli yayıncılık gibi alanlarda mühim edinimler  kazanan Bulgarların, siyasî bağımsızlık fikrini eyleme dönüştürmeye  başladıkları görülüyor. Adı geçen yıllarda, genelde Tuna kıyısındaki  Romen yerleşimlerine yuvalanan Bulgar ihtilâl komiteleri tarafından, sıkça  karşı yakaya çeteler gönderiliyor, ancak 20-30 veya birkaç yüz kişiden  müteşekkil ve Tuna’yı geçtikten sonra Bulgar milletinin kendilerine  katılarak destek sağlayacağını umut eden ihtilâlcilerin beklentileri boşa  çıkıyor ve Osmanlı kolluk kuvvetleriyle girilen ilk çarpışmada dağılıyorlar.  İsyanlarda yer alan devrimcileri ve bunların yardımcılarını Osmanlı  idaresi Diyarbakır’a  veya Anadolu’nun başka kale şehirlerine  sürgün  ediyor. Mahkûmlar İstanbul üzerinden denizyoluyla Samsun’a, buradan  da Amasya, Tokat, Sivas ve Harput güzergâhı izlenerek Diyarbakır’a  ulaşıyorlar.  Öteki güzergâh da Marmara, Ege, Akdeniz yoluyla  İskenderun, Halep, Urfa, Birecik, Siverek ve Diyarbakır .  Papazdan, muallime, esnafa, tüccardan ressama ve hancıya kadar  son derece geniş sosyal ve meslekî yelpazede yer alan Bulgar sürgünlerin  bir kısmı yolculuğunu veya Diyarbakır’da geçirdiği günlerini,  düşüncelerini ve heyecanını not ediyor ve daha sonra bu notlar esasında  uzun veya kısa, teferruatlı veya üstünkörü hatırat kaleme alıyor; ayrıca,  yakınlarına veya arkadaşlarına yazdığı mektupların bir bölümü günümüze  kadar ulaşmıştır.  Daha kapsamlı bir çalışmanın sadece bir kesitini oluşturan  makalede, 1867 yılında vuku bulan Ziştovi Hadisesi neticesinde  Diyarbakır’a sürgün edilen Bulgarlar konu edinilmektedir.

Makale detayları

Tuna'dan Dicle'ye: Ziştovi Hadisesi neticesinde Diyarbakır'a sürgün edilen Bulgarlar

Yazarlar:

Hüseyin MEVSİM

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 39, pp.37-69

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000769513

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1019-469X

Balkanlar

Bulgarlar

Ziştovi

Diyarbakır

Sürgün

Sayı

Makale detayları

Tuna'dan Dicle'ye: Ziştovi Hadisesi neticesinde Diyarbakır'a sürgün edilen Bulgarlar

Yazarlar: Hüseyin MEVSİM

Yayıncı: Ankara University

Dergi: OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 39, pp.37-69

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000769513

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1019-469X

Balkanlar

Bulgarlar

Ziştovi

Diyarbakır

Sürgün

Sayı

Yazarlar:

Hüseyin MEVSİM

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 2016 Issue 39, pp.37-69

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000769513

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1019-469X